Nieuws

'Textielspier' in kleding maakt aanraking op afstand mogelijk Actuator meegeweven in stof

Kleding kan de drager straks, via aanraking, feedback geven bij lichamelijke inspanning. Een shirt dat je het gevoel van aanraking op afstand geeft: dat gebeurt dan niet via een apparaatje dat aan de kleding is bevestigd, maar via een textiele ‘spier’ die op een natuurlijke manier is ingeweven in de kleding. In een nieuw Europees project, geleid door de Universiteit Twente, wordt kleding slim gemaakt. Het gaat van start met een kick-off op 23 en 24 januari.

Een trui die jou even aanraakt en aanzet tot actie: het kan al wel, maar tot nu toe vaak met sensoren en actuatoren die áán de kleding zijn bevestigd. Die vallen op, ze zitten ongemakkelijk, trillen of zijn zelfs lawaaiig. Wat nu als we delen van het garen waaruit het kledingstuk bestaat, zelf actief kunnen maken? Die delen kunnen dan samentrekken als een spier, zodat de drager van de kleding een aanraking voelt. Laat het kledingstuk zelf de actuator zijn, is het idee achter het nieuwe project WEAFING: Wearable Electroactive Fabrics Integrated in Garments.

Sociale nabijheid

“We zien toepassingen in het aanleren van nieuwe bewegingen in sport en werk, maar ook op sociaal en emotioneel niveau. Zelfs op grote afstand kan de drager sociale nabijheid voelen dankzij de aanraking. Het zou mooi zijn als we hiermee iets kunnen betekenen voor bijvoorbeeld slechtzienden door voelbare navigatie”, aldus projectleider dr. Angelika Mader. “Ook in gaming en entertainment zien we volop toepassingen”. Mader is verbonden aan de groep Human Media Interaction van de Universiteit Twente.


We denken aan voelbare navigatie voor slechtzienden, maar ook aan gaming en entertainment,Dr. Angelika Mader, UT, projectleider WEAFING

Van textieltechnologie tot menselijke perceptie

Het begint allemaal met elektro-actief garen, ontwikkeld door de Universiteit van Linköping in Zweden: hiervoor worden polymeren gebruikt die samentrekken of uitzetten, aangestuurd door een elektrische spanning. Chemici van de Universiteit van Cergy-Pontoise in Frankrijk ontwikkelen een speciale ionische gel. Hieraan worden hoge eisen gesteld, ook omdat het elektro-actieve garen deel uitmaakt van het verdere productieproces van het kledingstuk. De Universiteit van Borås in Zeden ontwikkelt de integratie in bestaande weef- en breitechnieken. De Universiteit Twente ontwikkelt de regeltechniek om het garen te besturen en gaat ook de perceptie onderzoeken: hoe ervaart de gebruiker het gevoel van het garen op de huid? Elitac gaat een demo-kledingstuk ontwikkelen waarin al deze kennis samenkomt. Wearable Technologies gaat mogelijke toepassingsgebieden verkennen om te komen tot een prototype dat aansluit bij de vraag vanuit de samenleving.

Vier miljoen

Het onderzoeksproject, waarmee zo'n 4 miljoen euro is gemoeid, gaat van start tijdens een kick-off in Twente op 23 en 24 januari, en loopt tot augustus 2023. Partners in het project zijn University of Twente (coördinator), Linköpings Universitet (Sweden), Universite de Cergy-Pontoise (France, Northeast of Paris), Högskolan i Borås (Sweden), Elitac Systems BV (The Netherlands, Utrecht), en Wearable Technologies AG (Germany, Munich). Het project wordt gefinancierd door het Horizon2020 programma van de Europese Unie.

Wiebe van der Veen
Persvoorlichter (aanwezig ma-vr)