HomeNieuwsLaserschoen voorkomt blokkade bij Parkinson

Laserschoen voorkomt blokkade bij Parkinson Nieuwe behandeling invaliderend loopprobleem

‘Freezing of gait’, benen die volledig blokkeren tijdens het lopen, is een invaliderend gevolg van de ziekte van Parkinson. Een schoen met daarop een laser die een lijn op de vloer projecteert in het ritme van de voetstappen, maakt dat patiënten tóch doorlopen. Ze hebben er veel baat bij, blijkt nu uit onderzoek van de Universiteit Twente en het Radboudumc dat op 20 december verschijnt in Neurology, het wetenschappelijke tijdschrift van de American Academy of Neurology.

Mensen met Parkinson hebben vaak ernstige loopproblemen. Met name ‘freezing of gait’ is een ernstig symptoom, dat doorgaans optreedt in een verder gevorderd stadium van de ziekte. Het kan seconden tot minuten duren en optreden door de stress van een onbekende omgeving, of doordat de medicatie ontregeld is. Omdat de voeten op de grond blijven 'plakken', maar de rest van het lichaam wel naar voren komt, kan de patiënt door het bevriezen gemakkelijk uit balans raken en vallen.


Parkinson patiënt loopt in omgeving met veel obstakels. Freezing of Gait treedt op. 

Naar laserlijn stappen 

Loopblokkades zijn te verhelpen door gericht naar objecten op de grond te kijken (‘visuele cues’) en daar overheen te stappen, zoals bij een zebrapad. Dit helpt om andere circuits in het brein te activeren, waardoor de patiënt kan doorlopen. In huis worden hiervoor vaak strepen op de vloer gebruikt. Om ook buitenshuis beter en veiliger te kunnen lopen zijn de laserschoenen ontwikkeld. Het principe is eenvoudig: de linkerschoen projecteert een lijn voor de rechtervoet zodra de hak van de schoen de grond raakt. De patiënt kan hier vervolgens naartoe stappen. Dit activeert de laser op de rechterschoen en zo verder.  


 Lopen met ingeschakelde lasers op de schoenen. De patiënt blijft in beweging. 

Gunstig effect

Het huidige onderzoek laat bij een grote groep patiënten een gunstig effect van het gebruik van de laserschoen zien. Bij gebruik van de schoen neemt het aantal episoden van ‘freezing of gait’ met 46 procent af. Ook de tijdsduur van een loopblokkade halveert. Beide effecten zijn het sterkst wanneer de Parkinson medicatie van de patiënten niet goed werkzaam is. Juist dan ondervinden patiënten veel loopproblemen. Maar ook wanneer de medicatie wel goed werkte, zagen de onderzoekers een gunstig effect. 

Principe van de laserschoen: de schakelaar onder de hak schakelt de laser in, die een lijn projecteert voor de andere voet.

Dagelijkse omgeving

Onderzoeker Murielle Ferraye, die op dit moment werkt bij de groep Biomedical Signals and Systems op de UT: “Onze tests vonden plaats in een gecontroleerde laboratoriumsetting, zowel met als zonder medicijnen. Verder onderzoek in hun dagelijkse omgeving is nodig. Dat gaan we doen met laserschoenen die inmiddels op de markt zijn. Van de 19 patiënten die de schoenen hebben getest, zou de meerderheid de schoen graag in gebruik nemen. Dat de laserschoenen altijd ingeschakeld zijn, ondervinden de proefpersonen niet als hinderlijk.  Murielle Ferraye: “Maar het mooist zou zijn als je zou kunnen detecteren dat de blokkade gaat optreden, om pas dán de laser in te schakelen, maar zo ver is het nog niet. Freezing is een erg complex fenomeen.”

Murielle Ferraye, die de laserschoen heeft ontwikkeld, voerde haar onderzoek uit bij het Donders Instituut van het Radboudumc en het MIRA Instituut voor Biomedische Technologie en Technische Geneeskunde van de Universiteit Twente.

Het paper ‘The laser-shoes – a new ambulatory device to alleviate freezing of gait in Parkinson’s disease’ door Claudia Barthel, Jorik Nonnekes, Milou van Helvert, Renee. Haan, Arno Janssen, Arnaud Delval, Vivian Weerdesteyn, Bettina Debû, Richard van Wezel, Bastiaan Bloem and Murielle Ferraye is op 20 december gepubliceerd in Neurology

ir. W.R. van der Veen (Wiebe)
Persvoorlichter (aanwezig ma-vr)
+31 53 489 4244 | +31 6 12185692
 w.r.vanderveen@utwente.nl
Gebouw: Spiegel Tuin