Kees Wesselink - Schram

Je huid vervormt zich de hele dag door. Wanneer je een deurklink vastpakt of lacht, volgt je huid moeiteloos de rest van je lichaam. Je huid moet vervormen, worden uitgerekt, getrokken of ingedrukt, en toch weer terugkeren naar haar oorspronkelijke vorm. In dit verhaal vertelt UT-onderzoeker Fay Claybrook hoe ze die eigenschappen probeert na te maken in een kunstmatige huid.

Wat gebeurt er als er plots een scheur ontstaat in je kransslagader? Moet je direct onder het mes, of is medicatie voldoende? Die beslissing is cruciaal en ingewikkeld. In deze video laat technisch geneeskundige Lennart van de Velde zien hoe een digitale kopie van je aorta artsen helpt om betere keuzes te maken.

Wie kiest voor een baan als ingenieur, arts, ontwerper of monteur, kent de vraag: neemt een robot straks mijn werk over? Met al die filmpjes van slimme machines online is dat geen gekke gedachte. Maar vervangen robots ons echt? Of gaan we vooral met ze samenwerken?

Als je aan de Olympische Spelen denkt, denk je waarschijnlijk aan medailles en wereldrecords. Duizenden atleten reizen vanuit de hele wereld naar Milaan of Cortina. Ze wonen en trainen dicht bij elkaar. Bij eerdere Olympische Spelen leidde dat tot een belangrijke vraag: wat als griep of corona zich snel verspreidt in het Olympisch Dorp?

Schaatsen met snelheden boven de 50 kilometer per uur. Hoe halen olympiërs die topsnelheid op het ijs? De afzet is natuurlijk cruciaal, maar wist je dat bij olympische snelheden ongeveer 80 procent van de tegenwerkende kracht luchtweerstand is? In deze aflevering van Kees Study duik ik de windtunnel in om te ontdekken hoe aerodynamica het verschil kan maken tussen zilver en goud.

Olympische schaatsers glijden moeiteloos over het ijs. Kunstschaatsers draaien alsof wrijving nauwelijks bestaat. Schaatsen ziet er vanzelfsprekend uit, maar voor natuurkundigen is dat alles behalve normaal. Sterker nog: volgens klassieke regels van de natuurkunde zou schaatsen helemaal niet mogelijk moeten zijn.

Niet piepen, wel presteren. Voor veel sporters is dat een les die ze al vroeg leren, op de sportclub. Die normen reizen mee, van jeugdteams tot Olympisch podium. Maar ze hebben ook een keerzijde: een verhoogd risico op fysiek, psychologisch en seksueel grensoverschrijdend gedrag. De Winterspelen tonen het eindpunt. Maar hoe veilig is de weg daarheen?

Je trekt een wenkbrauw op en er verschijnt een getekende kroon op je hoofd. Je steekt twee vingers op en plotseling verschijnt er vuur! De filters van Snapchat lijken misschien magisch, maar dat zijn ze niet. Achter elk grappig masker en elk gladde-huid-effect zit een computer die heeft geleerd om te 'zien'. Aan de Universiteit Twente leren studenten dit zelf te doen. Creatieve techniek!

Een biopt nemen terwijl een patiënt in een MRI-scanner ligt. Dat is erg ingewikkeld. Het komt aan op extreme precisie. De meeste robots werken niet in de buurt van een MRI-scanner. In deze nieuwe aflevering van Kees Study ontdek ik hoe medische robotica dit wel mogelijk maakt, met een robot die speciaal is ontworpen voor MRI-gestuurde borstbiopsie.

Bijna elke receptenwebsite lijkt ervan overtuigd dat je geen bananenbrood kan maken zonder eerst iemands traumatische jeugdherinneringen te herbeleven. Maar ik ben hier niet om sentimenteel te doen over een nep-tranentrekker. Ik gebruik een receptformaat om een heel eenvoudige reden: aan de Universiteit Twente 'bakken' we mini-hartjes in het lab. Ze zijn sponzig, ze wiebelen, ze trekken samen. En de stappen om ze te maken lijken verrassend veel op een recept, maar dan zonder de calorieën, plus wat stamcellen en met meer lol.

Stel je voor: Sinterklaasavond. Je tikt zenuwachtig op je telefoon en vraagt ChatGPT nog snel even om een gedicht. Het resultaat is… ehm, tja… Niet om over naar huis te schrijven. Waarom kunnen AI-modellen zoals ChatGPT vaak niet goed rijmen? Thijs van Ede, AI-onderzoeker van de Universiteit Twente, weet wel waarom en geeft uitleg over AI en rijmen.

Stel je voor: je zit in een zelfrijdende auto. Plotseling rent er iemand over straat. In een fractie van een seconde besluit de auto te remmen. Hoe doet hij dat zo snel? En kan dat nog sneller of met minder energie, zeker nu zelfrijdende auto’s en slimme voertuigen steeds meer afhankelijk zijn van camera’s, sensoren en AI?

Hardlopen is heerlijk. Totdat je een hardloopblessure krijgt, zoals een pijnlijke achillespeesblessure. Na mijn eigen achillespeesblessure wil ik vooral weten: hoe voorkom ik hardloopblessures en hoe kan technologie daarbij helpen? Voor mijn nieuwe Kees Study stap ik daarom de wereld van de biomedische technologie en hardlopen in.

Nederland heeft uitzonderlijk schoon kraanwater. Drinkwaterbedrijven zuiveren het met moderne technieken zoals membranen en houden voortdurend controles. Toch proberen sommige TikTokinfluencers je af te schrikken en je een thuiswaterfilter aan te smeren. Experts zoals UT-hoogleraar Wiebe de Vos waarschuwen juist dat thuisfilters overbodig zijn. Hieronder vijf redenen waarom een thuiswaterfilter in Nederland meestal onnodig en soms nadelig is.

Het pak van de fictieve superheld Iron Man geeft ingenieur Tony Stark bovenmenselijke kracht, de mogelijkheid te vliegen en andere superkrachten. Twentse ingenieurs ontdekten hoe ze een team van Iron Mans konden bouwen door spermacellen te coaten met ijzeren nanodeeltjes. Opeens zijn ze te besturen als robots.

In Spanje viel het licht uit bij miljoenen mensen. Niet door een cyberaanval, maar door… zonlicht. Onderzoekers van de Universiteit Twente zien daarin een lesje systeemdenken: duurzame oplossingen vragen om slimme regie. En daar komt meer wiskunde bij kijken dan je zou verwachten.

Het is bekend dat kunstmatige intelligentie de beste spelers in bordspellen kan verslaan, maar wist je dat de UT dezelfde technieken gebruikt om de logistiek efficiënter te maken? Zo worden jouw boodschappen slimmer bezorgd en bespaart ASML miljoenen.

Bij zonsopgang, diep in het tropische woud van Ghana, gaat een camera veertig meter boven de grond aan. Hij legt een boomtop vast die in bloei staat, of niet... Een klein detail in een uitgestrekt groen landschap, maar wel een met een cruciale aanwijzing om te begrijpen hoe ons klimaat verandert.

De energietransitie vraagt om actie. Niet alleen van beleidsmakers of ingenieurs, maar juist van de mensen die het moeten doen: de installatiemonteurs, werkvoorbereiders en technici. Zij zijn de sleutel tot verandering. Maar hoe geef je hen de ruimte om de benodigde vaardigheden te leren én te innoveren?

Af en toe steken anonieme medewerkers de handen uit de mouwen om in een rustig hoekje van het TechMed Centrum van de Universiteit Twente een buisje bloed te doneren. Niet om vandaag een leven te redden, maar om echt menselijk bloed te leveren voor wetenschappelijk onderzoek.

Wat gebeurt er als je iemand zonder enige ervaring een asfaltwals laat besturen? In deze aflevering van Kees Study onderzoekt Kees hoe mensen nieuwe vaardigheden aanleren met technologie.

Wat als voorbereiden op klimaatverandering net zo eenvoudig zou zijn als het spelen van een spelletje? Overal hebben steden te maken met overstromingen, maar niet iedereen weet wat ze kunnen doen om te helpen. Duurzame afwateringssystemen (SUDS), zoals regentonnen en groene daken, kunnen het verschil maken. Maar hoe leer je mensen hierover? Mijn naam is Kees en ik doe mee aan experimenten om meer te weten te komen over het onderzoek aan de Universiteit Twente. In deze Kees Study deed ik mee aan het onderzoek van Dr. Carissa Champlin van de afdeling Urban and Regional Planning van de faculteit ITC.

Wist je dat zonnepanelen in de winter slechts 10% van hun zomerproductie produceren? In een land als Nederland, waar we met 3,5 zonnepanelen per persoon wereldleider zijn, is deze seizoensdaling een grote uitdaging. Waarom produceren zonnepanelen zo weinig energie in de winter? En wat kunnen we eraan doen?