science GezondheidHoe stuur je water met elektriciteit?Zet een droog velletje papier in water en het vocht trekt vanzelf omhoog. Hetzelfde gebeurt in muren en bomen. In kleine kanaaltjes trekt water omhoog tegen de zwaartekracht in. Dat gebeurt door de aantrekkingskracht tussen watermoleculen en de wanden van die kanalen. Als een kanaal eenmaal gevuld is, is het nog steeds mogelijk om vloeistof te verplaatsen. Uiteraard kan dit met druk, maar ook met elektriciteit. Dat heet elektro-osmose en daarmee kan je water laten stromen.
science ChiptechnologieChips: vredesgarantie of nieuwe wapenwedloop?Onderzoekers van de Universiteit Twente beschikken over uitgebreide expertise wat betreft chiptechnologie. Maar de productie van chips is niet alleen complex vanuit een technisch oogpunt, maar ook qua organisatie van internationale productieketens en geopolitiek. Melle Scholten, verbonden aan de UT-opleiding Bestuurskunde, beargumenteert dat die complexiteit onbedoeld bijdraagt aan de wereldvrede. Hoe komt dat en hoe lang zal dit systeem nog standhouden?
science ChiptechnologieWaarom kerkramen magische kleuren hebben en wat dat te maken heeft met chipsAls je op een heldere dag een kerk binnenloopt, voel je hoe het licht verandert. Rood lijkt van binnenuit te gloeien, geel valt zachtjes op steen, blauw maakt de lucht donkerder. Niet alleen kunstzinnig, maar een groot deel van dat effect komt uit iets wat de makers nooit direct zagen: nanostructuren in het glas. Himadri Sahoo, postdoctoraal onderzoeker bij de Adaptive Quantum Optics-groep, neemt ons mee van gekleurde kerkramen naar moderne fotonische chips en laat zien hoe oude ideeën over licht nog steeds worden gebruikt in huidig onderzoek.
science GezondheidUit de UT-keuken: Recept voor mini-hartjesBijna elke receptenwebsite lijkt ervan overtuigd dat je geen bananenbrood kan maken zonder eerst iemands traumatische jeugdherinneringen te herbeleven. Maar ik ben hier niet om sentimenteel te doen over een nep-tranentrekker. Ik gebruik een receptformaat om een heel eenvoudige reden: aan de Universiteit Twente 'bakken' we mini-hartjes in het lab. Ze zijn sponzig, ze wiebelen, ze trekken samen. En de stappen om ze te maken lijken verrassend veel op een recept, maar dan zonder de calorieën, plus wat stamcellen en met meer lol.
science ChiptechnologieHoe kwetsbaar is Nederland in een wereld vol geopolitieke onzekerheid?Als klein land heeft Nederland zich historisch gezien altijd opengesteld naar de rest van de wereld. Wat dat betreft leven we in roerige tijden. Handelsoorlogen tussen de Verenigde Staten, de Europese Unie en China leiden tot onzekerheid op zowel de financiële als de goederenmarkten. De oorlog in Oekraïne heeft laten zien hoe fragiel onze mondiale productieketens zijn. En het conflict in Gaza heeft diepe tegenstellingen in Europa blootgelegd. Wat staat Nederland de komende jaren voor de boeg? We bespreken de stand van zaken en de geopolitieke toekomst met Melle Scholten, politiek econoom verbonden aan de opleiding Bestuurskunde van de Universiteit Twente.
science Natuurkunde & materialenWaarom raakt je telefoonbatterij steeds sneller leeg?Iedereen kent het wel: je telefoon of laptop lijkt steeds sneller leeg te raken. Maar waarom gebeurt dat eigenlijk? In deze video van de Universiteit van Nederland legt materiaalkundige Mark Huijben van de UT uit wat er binnenin een batterij gebeurt – en hoe je de levensduur van je accu kunt verlengen.
science ChiptechnologieKan het brein ons helpen om AI’s energieprobleem op te lossen?Kunstmatige intelligentie wordt steeds krachtiger en tegelijk steeds energieverslindender. Kan het menselijk brein inspiratie bieden voor een oplossing? In een “Universiteit van Nederland” podcast onderzoekt hoogleraar Nano-Elektronica Wilfred van der Wiel of hersen geïnspireerde hardware het speelveld kan veranderen.
science ChiptechnologieWat als chips een leven lang meegaan zonder batterij?Van telefoons, auto’s en horloges tot bruggen en kassen: chips zijn overal. Maar wat als ze nooit meer een batterij nodig hadden? Aan de Universiteit Twente werkt universitair docent Harijot Singh Bindra, expert in geïntegreerd circuitontwerp, aan de grenzen van chiptechnologie. Hij maakt ze slimmer, krachtiger en veel duurzamer.
science Data & AIMoet ik me zorgen maken over hoeveel energie AI gebruikt?Je laat ChatGPT een tekst herschrijven, vraagt Spotify om een nieuwe playlist, of laat Midjourney een afbeelding genereren voor je presentatie. Superhandig! In een paar seconden heb je precies wat je nodig hebt. Maar achter die ogenschijnlijk simpele acties draaien ergens in de wereld enorme datacenters op volle toeren. Kunstmatige Intelligentie (AI) kost namelijk flink wat energie. Hoeveel precies? En kan dat slimmer? Onderzoekers van de Universiteit Twente denken van wel!
science Data & AIGeen wifi zonder Twente: Hoe alumnus Cees Links draadloos internet uitvondWifi is overal. Van je telefoon tot je laptop, van treinen tot restaurants—maar wist je dat deze wereldveranderende technologie zijn oorsprong heeft in Twente? Cees Links, alumnus van de Universiteit Twente, stond aan de basis van draadloos internet. Toch werd zijn idee aanvankelijk niet serieus genomen. Pas na jaren van doorzettingsvermogen, een onverwacht telefoontje van Steve Jobs, en een pitch bij Apple, brak wifi wereldwijd door. Hoe kreeg hij het voor elkaar? Dit is het verhaal van de uitvinder van wifi en hoe zijn doorbraak de wereld voorgoed veranderde.
science KlimaatDe batterij in je smartphone kan nog veel langer mee dan nuBatterijen zijn overal. In je broekzak, in je auto en op tal van andere plekken. Maar tegelijkertijd zijn onze huidige batterijen nog lang niet uitontwikkeld. Je kent het wel: de capaciteit neemt af en ze laden steeds langzamer op. Vaak zijn ze ook nog eens gemaakt van onethisch geproduceerde of milieubelastende materialen. Wetenschappers werken hard om dit te veranderen en de Universiteit Twente loopt daarin voorop.
science ChiptechnologieWist je dat er een Twentse uitvinding in iedere smartphone zit?Elke keer dat je je smartphone gebruikt – om een app te openen, een bericht te versturen of een video te kijken – maak je gebruik van een bijzondere uitvinding uit Twente. In het hart van de technologie die moderne smartphones mogelijk maakt, zit de Nauta-schakeling. Deze schakeling, ontworpen door hoogleraar Bram Nauta van de Universiteit Twente, heeft ervoor gezorgd dat je telefoon snel en energiezuinig werkt. Maar wat is deze schakeling precies, hoe werkt het, en waarom is het zo belangrijk?
science ChiptechnologieDeze sensor kan verticale landbouw en datacentra radicaal veranderenUT-promovendus Thomas Leigh Hackett heeft een manier bedacht om de luchtsnelheidsmetingen van een zogenaamde flowsensor met liefst 511% te verbeteren. Dat kan leiden tot betere sensoren voor tuinbouw en betere luchtdoorstroom in datacenters.
science ChiptechnologieVan zand tot smartphoneElektronica zoals de smartphone in je broekzak zit bomvol met microchips. Door de enorme vraag naar smartphones, computers en andere slimme apparaten is er een groot chiptekort over de hele wereld. Het productieproces van chips kan de enorm toegenomen vraag niet bijbenen. Maar waarom duurt het maken van een computerchip zo lang?
science GezondheidHoe mini-hartjes op een chip miljoenen levens kunnen reddenElk jaar worden wereldwijd meer dan 126 miljoen mensen getroffen door hart- en vaatziekten. In de zoektocht naar effectieve behandelingen zijn onderzoekers continu bezig om betere oplossingen te ontwikkelen. De huidige dier- en reageerbuismodellen zijn echter vaak niet nauwkeurig genoeg om voorspellingen te doen. Prof. Dr. Robert Passier loopt voorop in dit onderzoek en combineert geavanceerde technologieën om innovatieve menselijke hartmodellen te creëren die functioneren als echte menselijke harten. Deze baanbrekende uitvinding zou kunnen leiden tot veiligere medicijnen en minder afhankelijkheid van dierproeven in onderzoek.
science ChiptechnologieOnze tech is een enorme energievreter, dit is hoe we dat veranderenAls we zo doorgaan, zorgen ICT-toepassingen in 2030 voor liefst twintig procent van ons totale elektriciteitsverbruik. Datacenters, AI, de vele miljoenen vragen die we dagelijks stellen aan Google… het kost enorm veel rekenkracht en dus energie. Dat kan en moet anders, vindt ook hoogleraar Wilfred van der Wiel van de Universiteit Twente.
science ChiptechnologieMinicolleges Zwarte Cross, episode 3: Chips, digitale smaakmakers van Hollandse bodemDe Universitent op de Zwarte Cross, het grootste festival van Nederland, is al jaren een geslaagd concept. In deze zomerserie kan je de minicolleges nog eens rustig bekijken. In aflevering 3 vertelt Guus Rijnders over chips als digitale smaakmakers van Hollandse bodem.