Data & AI

Stel je voor: je zit in een zelfrijdende auto. Plotseling rent er iemand over straat. In een fractie van een seconde besluit de auto te remmen. Hoe doet hij dat zo snel? En kan dat nog sneller of met minder energie, zeker nu zelfrijdende auto’s en slimme voertuigen steeds meer afhankelijk zijn van camera’s, sensoren en AI?

Wanneer we het hebben over kunstmatige intelligentie, denken we al snel aan data, algoritmes en efficiëntie. Maar wat als we technologie zouden benaderen als iets wat niet alleen functioneel is, maar ook menselijk? Iets wat ons niet vervangt, maar verbindt?

Het is een gedachte die veel mensen herkennen zodra de verkiezingen dichterbij komen. Toch duikt het begrip tactisch stemmen elk jaar weer op in gesprekken, campagnes en talkshows. Kun je met jouw stem de uitslag echt beïnvloeden? En is er zoiets als een wiskundig ‘beste keuze’?

Hardlopen is heerlijk. Totdat je een hardloopblessure krijgt, zoals een pijnlijke achillespeesblessure. Na mijn eigen achillespeesblessure wil ik vooral weten: hoe voorkom ik hardloopblessures en hoe kan technologie daarbij helpen? Voor mijn nieuwe Kees Study stap ik daarom de wereld van de biomedische technologie en hardlopen in.

Na een operatie of behandeling van kanker of obesitas wordt het ziekenhuisbed vaak zo snel mogelijk verruild voor het comfort van thuis. Maar ook al eindigt de ziekenhuiszorg bij ontslag, de kans op complicaties na behandeling blijft bestaan.

Het is bekend dat kunstmatige intelligentie de beste spelers in bordspellen kan verslaan, maar wist je dat de UT dezelfde technieken gebruikt om de logistiek efficiënter te maken? Zo worden jouw boodschappen slimmer bezorgd en bespaart ASML miljoenen.

De onderzoeksgroep Mathematics of Imaging & AI (MIA) van de Universiteit Twente doet onderzoek naar het gebruik van AI bij medische beeldvorming en beeldanalyse, én naar de mogelijkheid om meer informatie uit bestaande data te halen dan nu kan. De ontwikkelingen op dit gebied moeten toepasbaar zijn in de zorg, stelt universitair hoofddocent dr. Jelmer Wolterink. Het feit dat hij zelf beide werelden kent, is hierbij een belangrijke factor.

Je laat ChatGPT een tekst herschrijven, vraagt Spotify om een nieuwe playlist, of laat Midjourney een afbeelding genereren voor je presentatie. Superhandig! In een paar seconden heb je precies wat je nodig hebt. Maar achter die ogenschijnlijk simpele acties draaien ergens in de wereld enorme datacenters op volle toeren. Kunstmatige Intelligentie (AI) kost namelijk flink wat energie. Hoeveel precies? En kan dat slimmer? Onderzoekers van de Universiteit Twente denken van wel!

AI helpt artsen om snel de informatie te vinden die ze nodig hebben door honderden rapporten en documenten te filteren, processen te automatiseren en te voorkomen dat er iets over het hoofd wordt gezien. Maar als het gaat om complexe taken zoals het stellen van diagnoses, is traditionele AI niet veilig genoeg. Hier is uitlegbaarheid cruciaal. In tegenstelling tot niet-uitlegbare modellen die functioneren als een black box, volgt uitlegbare AI een klinisch acceptabele redeneerwijze en onthult het hoe een beslissing tot stand komt, zodat artsen kunnen beoordelen of de uitkomst betrouwbaar is.

Wat gebeurt er als je iemand zonder enige ervaring een asfaltwals laat besturen? In deze aflevering van Kees Study onderzoekt Kees hoe mensen nieuwe vaardigheden aanleren met technologie.

Vliegtuigen die in real-time over de wereldkaart schuiven – het is fascinerend om te zien op websites zoals Flightradar24. Je kunt wegdromen bij het idee van verre bestemmingen, even checken welke vliegtuigen boven je huis vliegen, of in de gaten houden of vrienden al zijn geland. Maar hoe werkt dat eigenlijk? Hoe weet een flightradar precies waar al die vliegtuigen zich bevinden?

Propaganda werd vroeger verspreid via pamfletten of uitgezonden via de radio. Tegenwoordig bereikt het ons via onze smartphones en zijn de berichten afgestemd op onze voorkeuren. De manier waarop we informatie consumeren is veranderd - en daarmee ook de manier waarop we onze overtuigingen over politieke en sociale instellingen vormen. Universitair docent Adam Heschke maakt zich zorgen over wat er komen gaat.

Wifi is overal. Van je telefoon tot je laptop, van treinen tot restaurants—maar wist je dat deze wereldveranderende technologie zijn oorsprong heeft in Twente? Cees Links, alumnus van de Universiteit Twente, stond aan de basis van draadloos internet. Toch werd zijn idee aanvankelijk niet serieus genomen. Pas na jaren van doorzettingsvermogen, een onverwacht telefoontje van Steve Jobs, en een pitch bij Apple, brak wifi wereldwijd door. Hoe kreeg hij het voor elkaar? Dit is het verhaal van de uitvinder van wifi en hoe zijn doorbraak de wereld voorgoed veranderde.

Processen en technologie stellen mensen in staat efficiënter te werken binnen een organisatie. Maar deze structuren en processen evolueren organisch in de loop van de tijd, waardoor ze ingewikkeld worden of niet meer passen bij de behoeften van de organisatie. Met Flawless Workflow helpt UT-alumna Geanny Amor dos Santos om processen, software en data binnen organisaties op elkaar af te stemmen. Dit is haar verhaal.

In het onderzoeksproject Stress in Action werken zeven Nederlandse universiteiten en UMC’s samen in een langlopend onderzoek naar stress. Doel van dit tienjarige project is om methoden te ontwikkelen waarmee stress in het dagelijks leven kan worden gevolgd en gereduceerd, om zo het ontstaan van stress-gerelateerde ziekten te voorkomen. Hoogleraar gezondheidspsychologie Matthijs Noordzij (Faculteit BMS), tevens verbonden aan het Technisch Medisch Centrum (TechMed Centrum) van de Universiteit Twente, speelt met zijn specifieke kennis op het gebied van draagbare technologieën een cruciale rol in het project.

Er zijn veel manieren om de mol te voorspellen. Molspotters hebben het dan over lichaamstaal, intriges, gegunde schermtijd of sociaal gedrag. Lekker vaag en spannend allemaal, en goed voor een fijne en verhitte discussie maar kan het exacter? Hoe zit het met de wiskunde, kan die ons helpen?

Hoe zou het zijn als jouw volgende medische behandeling sneller, preciezer én beter afgestemd op jouw persoonlijke situatie verloopt? Kunstmatige intelligentie (AI) maakt dat mogelijk. In de labs van de Universiteit Twente wordt dagelijks gewerkt aan slimme oplossingen die de zorg transformeren. Of het nu gaat om snellere diagnoses of het ondersteunen van artsen bij complexe ingrepen: AI zorgt voor een efficiëntere en toekomstbestendige gezondheidszorg!

Stel je voor: je staat op een festival, en je hebt altijd vol bereik. Geen last meer van traag internet of appjes die niet aankomen. Klinkt als een droom, toch? Lotte Weedage, promovenda aan de Universiteit Twente, doet onderzoek naar manieren om het mobiele netwerk in Nederland nog beter te maken, zodat dit scenario werkelijkheid kan worden.

We weten allemaal dat te veel tijd op je telefoon doorbrengen je mentale gezondheid negatief kan beïnvloeden. Toch is het niet makkelijk om hier vanaf te stappen – veel mensen brengen het grootste deel van hun (vrije) tijd door op schermen, met alle gevolgen van dien. Daarom besloot student Creative Technology Nina met haar projectgroep een interactieve installatie te maken om mensen te laten nadenken over hun schermtijd en geluk. In dit artikel vertelt ze alles over dit project en het belang ervan in onze digitale samenleving.

In projecten waarin beelden van satellietsensoren of drones worden gebruikt, worden vaak beelden weergegeven voor visuele inspectie. Voordat we technische kwesties bespreken die invloed hebben op de weergave, laten we eerst focussen op iets wat we denken dat we gemeen hebben: ons eigen visuele systeem.

De Universitent op de Zwarte Cross, het grootste festival van Nederland, is al jaren een geslaagd concept. In deze zomerserie kan je de minicolleges nog eens rustig bekijken. In aflevering 1 vertelt dr. Ton Spil over bier en IT.

Massale uitzettingen, dagelijkse stroomuitval en pikzwarte straten 's nachts: de uitdagingen waar mensen in het Mondiale Zuiden mee te maken hebben, blijven grotendeels verborgen. Hoe kunnen satellietbeelden de verborgen realiteit van verstedelijking blootleggen? Het onderzoek van Prof. Dr. Monika Kuffer brengt stedelijke ongelijkheden aan het licht en zet beleidsmakers aan te zetten tot actie.

Niet-duurzame ontwikkeling leidt tot schaarste van grondstoffen en brengt onze toekomst in gevaar. De traditionele 'take-make-use-dispose'-methode in de lineaire economie zorgt voor druk op de toeleveringsketens. De enige weg vooruit volgens Devrim Yazan? Een duurzame circulaire economie. Maar hoe leer je studenten over de complexiteit van deze duurzaamheidsaanpak?

De meesten van ons hebben het wel eens gedaan: door bekende straten lopen of je eigen huis bekijken met een mobilemappingdienst als Street View. Stel je nu voor dat je dit doet met een complete virtuele replica. Elke straat, elke auto, elke persoon die naar zijn werk loopt, wordt nauwkeurig gesimuleerd. Dit is een 'digital twin' stad. Ontdek hoe onderzoekers van de Digital Twin Geohub van de Universiteit Twente stedelijke planning transformeren - virtuele stad voor virtuele stad.

In 2050 woont bijna 70% van de wereldbevolking in steden. Beslissingen die vandaag worden genomen voor de stedelijke planning, hebben een cruciale impact op de toekomst. Dat betekent dat er minder ruimte is voor vallen en opstaan. Hoe kunnen we de toename van de stedelijke bevolking aanpakken en toekomstige steden duurzamer maken?

Iedere inwoner van Twente kent ze: de vrachtwagens van afvalinzamelaar Twente Milieu die door de straten rijden om de groene, oranje of grijze minicontainer te legen. Om ervoor te zorgen dat de vuilniswagens de jaarlijks vijf miljoen minicontainers zo efficiënt mogelijk legen, is een perfecte routeplanning nodig.

Bitcoin, niet-fungibele tokens (NFT's) en andere populaire blockchaininnovaties vertegenwoordigen onze overgang naar een digitale samenleving. Maar deze overgang heeft een prijs. De uitstoot die wordt gegenereerd door deze blockchaintechnologieën vanaf het jaar 2021 alleen al is verantwoordelijk voor ongeveer 19.000 toekomstige sterfgevallen. Deze alarmerende statistiek roept veel vragen op: Hoe is dit mogelijk en wat kunnen we eraan doen?

Slimme smartwatches die eenzaamheid onder leerlingen met specifieke behoeften, zoals autisme, in kaart brengen. Dankzij UT-hoogleraar prof. Carolien Rieffe en haar team wordt dit binnenkort mogelijk. Carolien ontving van wetenschapsfinancierder NWO een flinke som geld voor het project Building 4 Belonging.

In een wereld waar technologieën zoals kunstmatige intelligentie (AI) zich razendsnel ontwikkelen, rijst de vraag: wordt AI onze volgende docent? Stel je voor: collegezalen gevuld met chatbots, robots en hologrammen die colleges geven. Klinkt als iets uit een sciencefictionfilm, toch? Toch is dit scenario minder vergezocht dan het lijkt, gezien de snelheid waarmee AI zich ontwikkelt. Maar volgens Kim Schildkamp, hoogleraar bij de lerarenopleiding ELAN van de Universiteit Twente, zullen deze technologieën nooit volledig onze docenten vervangen, omdat menselijke relaties veel te belangrijk in de collegezaal.

Stel je voor: vliegtuigen stoppen plotseling met vliegen, de stormvloedkering gaat open, water stroomt Nederland binnen, en dan? Alles valt stil, de beurzen crashen en alle verlichting gaat uit. Het klinkt als iets uit een apocalyptische film, toch? Nou, dit ‘Jaar 2038 probleem’ kan daadwerkelijk gebeuren. Maar waarom en hoe? Ontdek het in de video "Waarom crashen alle computers in 2038?”.