Waarom en hoe je als student moet leren onderhandelen

Tuurlijk! Mijn naam is Richard, 22 jaar oud en ik ben bijna drie jaar geleden van Roemenië naar Enschede verhuisd. Momenteel zit ik in het derde jaar van de bachelor Technical Computer Science en daarnaast ben ik bestuurslid van the Negotiation Project Twente.

Goede vraag! Onderhandelen kan eigenlijk van alles zijn - van salarisonderhandelingen en het verdelen van bedrijfsaandelen tot discussies met je huisgenoten over wie de afwas moet doen. Eigenlijk is elke situatie die resulteert in een compromis een vorm van onderhandeling, en het doel is om een resultaat te bereiken dat gunstig is voor iedereen.

Als je erover nadenkt, kom je dit soort afwegingen waarschijnlijk bijna dagelijks tegen: daarom is onderhandelen ook zo belangrijk! Onderhandelen is niet beperkt tot professionele situaties: het aanleren van bepaalde technieken is ook superhandig in het dagelijkse leven. En als extra pluspunt helpt het je ook bij het ontwikkelen van je presentatie-, debat- en sociale vaardigheden!

Nou, tot het tweede jaar van mijn studie had geen ik geen superactief studentenleven: ik was lid van studievereniging Inter-Actief en deed mee aan een aantal evenementen, maar dat was het dan ook wel. Ongeveer een jaar geleden ontmoette ik iemand die me vertelde over the Negotiation Project Twente (NPT), een stichting die cursussen organiseert voor studenten die willen leren onderhandelen. Ik heb het toen een keer uitgeprobeerd en sindsdien ben ik nooit meer weggegaan!

De NPT cursus loopt elk academisch jaar, van oktober tot mei. Nadat je je hebt aangemeld word je uitgenodigd voor een proefsessie om te kijken of de cursus iets voor jou is, want - laten we eerlijk zijn - een half jaar lang elke donderdagavond samenkomen klinkt in het begin misschien een beetje heftig. Maar onze bijeenkomsten zijn natuurlijk niet alleen maar onderhandelen, maar ook gewoon heel gezellig!

In onze wekelijkse sessies bespreken we altijd een aantal theorieën over bijvoorbeeld lichaamstaal, onderhandelingsstrategieën of het interpreteren van cijfers. Daarna oefenen we met cases: soms solo, maar meestal in teams van drie. De docenten geven je feedback en mijn ervaring is dat je meestal snel verbetert. Zo snel dat je aan het eind van de cursus mee kunt doen aan internationale wedstrijden als je wilt!

Een paar weken geleden heb ik - en een heleboel andere student-onderhandelaars van de UT en Saxion - meegedaan aan de Negotiation Challenge 2024: een internationale competitie met 66 teams die dit jaar plaatsvond in Enschede, georganiseerd door Dr. Hatice Kizgin en haar team. We onderhandelden over allerlei zaken, van het verkrijgen van aandelen tot aan onderhandelen met AI.

Ja... daar moesten we echt creatief zijn. 😂 Ons team moest onderhandelen met een chatbot en uiteindelijk proberen de specifieke software van die AI zelf te kopen. Dat was best vreemd, want lichaamstaal, luisteren en sociale interacties zijn zo'n belangrijk onderdeel van succesvolle onderhandelingen, en dat ontbrak natuurlijk. Maar uiteindelijk was het het allemaal waard, want we hebben de eerste plaats gewonnen! Het was echt supertof.

Het winnende team: Richard Botez, Diana Bozea en Artur Dylewski

Word lid van de NPT! Haha. Nee, maar echt: ga ervoor! Als student is dit hét moment om nieuwe dingen uit te proberen en jezelf te ontwikkelen. Veel cursussen zijn goedkoop - in ons geval zelfs gratis - en het is een geweldige manier om nieuwe mensen te ontmoeten, ook buiten je studie. Of het nu via NPT is, het Great Negotiators Honours traject (voor master’s Honours studenten) of door gewoon te oefenen met medestudenten: probeer het eens en je zult snel merken hoe waardevol het is.

Oefenen, oefenen, oefenen! En: neem jezelf op of vraag iemand om feedback. Awkward, ik weet het, maar het is de beste manier om beter te worden. Er zijn zoveel dingen die je zou kunnen doen waar je je niet eens bewust van bent, zoals friemelen, de verkeerde vragen stellen of nauwelijks luisteren naar de andere partij. Vooral dat laatste is belangrijk. In onderhandelingen gaat het de helft van de tijd niet om wat er wordt gezegd, maar om wat er niet wordt gezegd. Wat wil de andere partij? Wie heeft overwicht? Het kost wat tijd en in het begin is het confronterend, maar uiteindelijk kan iedereen beter leren onderhandelen! Je hoeft alleen maar te beginnen. 😊