Altijd hulp en bijstand van de vrienden van Siri en Alexa.

Wie zou het niet willen, op oudere leeftijd een team van experts om je heen hebben die onophoudelijk en met grote deskundigheid over je gezondheid en welzijn waken? Met het project Council of Coaches (raad van coaches), willen UT-wetenschappers het mogelijk maken. Klein detail: deze coaches zijn geen mensen, maar virtuele experts.

Wat het project baanbrekend maakt is het meerzijdige karakter ervan, zegt UT-wetenschapper Dirk Heylen. ‘Er zijn al allerlei digitale systemen gericht op het stimuleren van gedragsverandering bij de gebruiker,’ legt hij uit. ‘Maar tot nu toe zijn dat systemen met maar één coach, één stem. Denk bijvoorbeeld aan de stappenteller, maar ook aan systemen als Siri of Alexa. Het vernieuwende van Council of Coaches is dat het uit een heel divers team van coaches bestaat. Elke coach heeft een eigen expertisegebied en houdt zich dus bezig met een ander aspect van je gezondheid en welzijn. De een is bijvoorbeeld diëtist, de ander sportcoach, een derde diabetesdeskundige, een vierde lotgenoot. Ze voeren met behulp van sensoren en andere instrumenten metingen uit, houden je gedrag bij, verzamelen de data, maken vergelijkingen en kunnen op basis daarvan adviezen geven, of met je in gesprek gaan. Elke coach kan afzonderlijk met de gebruiker praten, maar ze kunnen ook onderling afstemmen, bijvoorbeeld om te bepalen waar de prioriteit moet liggen. De grote winst voor de gebruiker is dat die daarmee een expertiseteam om zich heen heeft dat 24/7, dag en nacht beschikbaar is. Daar kan geen enkel zorgsysteem tegenop.’

Het project Council of Coaches wordt gesubsidieerd door Horizon 2020, hét subsidieprogramma voor onderzoek en innovatie in Europa. Council of Coaches wordt uitgevoerd door een consortium van zeven Europese partners, met de Universiteit Twente en Roessingh Research & Development als kartrekkers.

Verschillende strategieën van overtuiging

Een ander vernieuwend kenmerk van Council of Coaches is dat het systeem op hele uiteenlopende manieren met de gebruiker in gesprek kan gaan. ‘Het doel is gedragsverandering, of –verbetering, en om een gebruiker daarbij te helpen kun je als zorgverlener verschillende strategieën van overtuiging benutten. Waar de ene gebruiker het best reageert op rationele feiten en argumenten, of duidelijke, directieve instructies – ‘Doe dit’, of ‘Doe dat’ – is een ander ontvankelijker voor emotionele overtuiging: ‘Je zult je beter voelen als…’ Of voor beloning: ‘Als je vandaag dit doet, dan mag je vanavond dat.’ Ons doel met Council of Coaches is om ervoor te zorgen dat de coaches niet alleen die verschillende strategieën kennen en kunnen toepassen, maar ook dat ze al doende van de gebruiker leren wat op welke momenten het meest effectief is. Zodat de gebruiker er echt baat bij heeft, maar ook gemotiveerd is om het systeem te blijven gebruiken.’

Technische uitdagingen

Het Council of Coaches-systeem is om verschillende redenen technisch zeer vooruitstrevend. Heylen: ‘Het aspect van sensing, oftewel het monitoren en meten van gedrag, is alleen al een uitdaging waaraan meerdere mensen binnen ons team werken. De gegevens die we verzamelen moeten zeer nauwkeurig zijn, anders bereikt het systeem z’n doel niet. Veel huidige sensingtechnieken bieden nog veel ruimte voor verbetering op dat punt. Daarnaast is het combineren van data uit verschillende metingen een uitdaging: je werkt met verschillende typen data die op zichzelf niet allemaal even betrouwbaar zijn en elkaar zelfs kunnen tegenspreken – terwijl er één samenhangend verhaal uit moet komen. Een andere vraag is: hoe stop je alle benodigde informatie in het systeem? Al die content – voor alle verschillende coaches in COUCH – moet worden geschreven en ingevoerd, en dat kost heel veel inspanning.’ Heylen merkt op dat er in het bedrijfsleven steeds meer spelers opduiken die dit ‘monnikenwerk’ voor hun rekening willen nemen. ‘Dat is maar goed ook, want er is veel capaciteit voor nodig.’ 

‘Het Council of Coaches-systeem is een voorbeeld van wetenschappelijk onderzoek dat ten doel heeft een specifieke groep mensen, namelijk oudere volwassenen, te helpen met een specifiek doel, namelijk het onderhouden van hun gezondheid en welzijn. Er komt diepgaand onderzoek aan te pas, terwijl de beoogde uitkomst zeer praktisch is. Die doelgerichtheid spreekt me aan. We slaan daarbij een richting in die zeer vernieuwend is: het faciliteren van meerpartijenconversaties, tussen virtuele coaches. De technische kant is uitdagend, maar ook het multidisciplinaire karakter, omdat je behalve met ingenieurs onder meer ook met taalkundigen, psychologen en ethici samenwerkt. Dat maakt dit werk zeer boeiend.’

Psychologische aspecten

Kenmerkend voor UT-onderzoek is dat naast de technische uitdagingen ook sociale aspecten op de agenda staan. Ook binnen Council of Coaches is dat het geval. Heylen: ‘In een samenleving die steeds technologischer wordt, is het belangrijk om te weten hoe digitale oplossingen worden ontvangen. Ook daar besteden we veel aandacht aan. De vraag hoe je kunt zorgen dat zo’n systeem interessant is en blijft voor de doelgroep, zelfstandige ouderen, is typisch een vraag waarbij we de inzichten van psychologen nodig hebben.’

Digitale tools en infrastructuur aanreiken

Het uiteindelijke doel van het onderzoeksproject is niet een kant-en-klaar systeem op de markt brengen, maar het grondwerk daarvoor verrichten. Heylen: ‘Ons hoofddoel is uitzoeken hoe zo’n groep virtuele experts kan functioneren en er de digitale tools en infrastructuur voor aanreiken. Idealiter creëren we binnen dit onderzoeksproject de onderliggende software, waarmee vervolgens andere partijen een werkend systeem kunnen bouwen. Een systeem als dit bestaat nog nergens ter wereld. Dat maakt het wetenschappelijk interessant: kan het en zo ja, hoe? Samen met het consortium dat eraan werkt heeft de Universiteit Twente een sterke positie om erin te slagen, omdat we al twintig jaar pionierend onderzoek verrichten op het gebied van dialoogsystemen en virtuele coaches. We hebben inmiddels binnen Council of Coaches diverse prototypes en systemen geëvalueerd en tot nu toe wijst alles erop dat het systeem zoals we het voor ogen zien realiseerbaar is.’ 

Prof.dr. Dirk Heylen
prof.dr. D.K.J. Heylen (Dirk)
Professor Socially Intelligent Computing aan de Universiteit Twente Wetenschappelijk directeur van het 3TU Centre on Humans and Technology Secretaris van de Association for the Advancement of Affective Computing Programmadirecteur Human Computer Interaction and Design Mededirecteur Centre for Monitoring and Coaching

Studeerde Taalkunde, Informatica en Computerlinguïstiek aan de Universiteit Antwerpen

Aandachtsgebieden: belichaamde conversatie-agenten, sociale signaalverwerking, omgevingsintelligentie, affectieve computing-gesproken dialoogsystemen, menselijke computerinteractie, back channels, hersencomputerinterfaces, interactieve speeltuinen, virtual en augmented reality