Waterbesparing aan de Universiteit Twente: elke druppel telt UT zet stappen in waterbesparing, maar er is meer te doen

De beschikbaarheid van drinkwater in Nederland staat onder druk. Ook de regio Twente  kampt met een watertekort. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de campus, maar ook voor de bredere ontwikkeling van Enschede en de regio. De Universiteit Twente is zich bewust van deze uitdaging en neemt maatregelen om het drinkwatergebruik op de campus te verminderen. In dit artikel lees je wat de UT doet om dat te realiseren, wat we nog meer kunnen doen – en hoe jij zelf kan helpen water te besparen.

Het belang van water

Water is een kostbare en steeds schaarser wordende bron. Niet alleen vanwege de droogte die we in Nederland steeds vaker ervaren, maar ook door de toenemende waterbehoefte van steden en bedrijven. Zij kunnen zich moeilijker in de regio Twente vestigen door het beperkte aanbod van water, wat de samenwerking met de UT bemoeilijkt. Ook is een hoog waterverbruik een groeiende kostenpost voor de UT: waterbedrijf Vitens verhoogt de prijs voor drinkwater met 15% in 2025.

Vitens heeft grootverbruikers zoals de UT gevraagd om hun waterverbruik in 2035 met 20% te verlagen ten opzichte van de periode 2016-2019. Waterbesparing was daarnaast al onderdeel van een bredere ambitie om onze ecologische voetafdruk te verkleinen.

In 2024, heeft Cynthia Nieuwpoort, student Facility Management aan Saxion Hogeschool, in haar afstudeeronderzoek  gekeken naar hoe we het waterverbruik van de UT kunnen verminderen. Ook heeft drinkwaterleverancier Vitens in mei 2024 op de campus getest hoe het drinkwatergebruik verminderd kan worden door het stimuleren van gedragsverandering. Zo dragen we bij aan het verminderen van het watertekort in de regio Twente.

Door nu in te zetten op waterbesparing, kan de UT niet alleen bijdragen aan de regionale waterbehoefte, maar ook haar rol als duurzame instelling verder versterken. De doelstellingen van de UT zijn ambitieus, maar het rapport toont aan dat er veel potentieel is om deze doelstellingen te halen door een combinatie van technische maatregelen, verbeterde monitoring en gedragsverandering.

Wat doet de UT al?

• Gebruik van gefilterd water voor besproeien sportvelden: Regenwater wordt door het WaterMiracle in het Waterlab op het Hogekampplein gefilterd en hergebruikt voor het besproeien van de sportvelden.
• WC’s met twee knoppen: De kleine knop gebruikt 3l voor een spoeling en de grote 6l.
• Bewustwording onder studenten en medewerkers: Student Creative Technology Chiel Verstappen heeft getest hoe het gedrag om voor een kleine boodschap de kleine knop te gebruiken gestimuleerd kan worden. Vitens heeft getest hoe stickers en informatiemateriaal kunnen helpen om bewust met water om te gaan in Bastille en de bibliotheek in Vrijhof.
• Bergen van regenwater: in het terreinonderhoud wordt veel aandacht besteed aan het bergen van regenwater en het langzaam laten infiltreren in de bodem zodat het niet naar het riool spoelt maar langzaam het grondwater aanvult. Lees er meer over op de themapagina Water.

Vitens-pilot zorgt voor waterbewustzijn op Universiteit Twente

Waterbedrijf Vitens organiseerde samen met het SEE-programma van de UT een pilot om zuinig omgaan met water te stimuleren. Zij realiseerden een vermindering van het watergebruik met ruim 19% in de Bastille.

Lees hier het interview met Brechje Marechal.

Wat kunnen we nog meer doen?

Uit het rapport van afstudeerder Cynthia Nieuwpoort blijkt dat er nog aanzienlijke verbeteringen mogelijk zijn, vooral in de Horst en Carré waar het waterverbruik vrij hoog ligt. Dat komt waarschijnlijk onder meer door het watergebruik in laboratoria.
Het rapport biedt een aantal belangrijke aanbevelingen voor verdere besparingen:

1. Verbeterde monitoring: Het waterverbruik in laboratoria is nu niet apart te monitoren. Het plaatsen van tussenmeters om onderscheid tussen proceswater (water dat naar de labs gaat) en drinkwater zou het mogelijk maken om het waterverbruik beter te sturen en gerichte besparingsmaatregelen te evalueren.
2. Uitbreiding van de regenwateropslag: De UT heeft een ‘reinwaterkelder’ voor het opslaan van door het Waterlab gezuiverd regenwater. Het opnieuw in gebruik nemen van het tweede deel van deze kelder kan helpen om de behoefte aan drinkwater voor irrigatie en schoonmaak (in de zomermaanden) te verminderen. Datzelfde geldt voor meer XXL slimme regentonnen.
3. Waterbesparende nozzles: Het rapport raadt aan om op de kranen van de sanitaire ruimten waterbesparende nozzles te installeren. Een nozzle is een vernevelaar waar lucht met de waterstraal wordt gemengd. Dat kost minder water, terwijl je nog steeds prima je handen kan wassen.
4. Gedragsverandering en bewustwording: Naast technische maatregelen is gedragsverandering van groot belang. Denk bijvoorbeeld aan geen drinkwater voor koeling gebruiken in laboratoria, om de kleine knop te gebruiken op het toilet of om kort te douchen: besparing staat of valt met het gedrag van ons allemaal. Het is belangrijk in te blijven zetten op het vergroten van bewustwording, zodat medewerkers en studenten bewuster met water omgaan.

Help mee

Elke druppel telt. Wat jij in je werk of studieomgeving observeert kan een belangrijke schakel zijn in het systeem. We doen een oproep aan alle medewerkers om tips voor waterbesparing te delen via sustainability@utwente.nl. De afdeling Campus & Facility Management maakt een plan hoe toe te werken naar het landelijke doel om 20% water te besparen in 2035. Help jij mee?

Meer weten?

Meer weten over het water op de UT en specifieke maatregelen die getroffen worden? Bekijk het op de duurzaamheidswebsite van de Universiteit Twente.