Citizen science is een vorm van onderzoek waarbij burgers en maatschappelijke organisaties actief deelnemen aan het creëren van nieuwe kennis. In plaats van passieve onderzoeksobjecten te zijn, worden zij medeonderzoekers: zij helpen bij het formuleren van relevante vragen, verzamelen en analyseren data, en passen de bevindingen toe op manieren die direct invloed hebben op hun leven en gemeenschap.
In Twente en daarbuiten wordt citizen science ingezet om urgente maatschappelijke uitdagingen aan te pakken, zoals het bevorderen van gezondheid, het mogelijk maken van de transitie naar duurzame energie en het waarborgen van een veilige en inclusieve digitale wereld. Dit zijn thema’s die mensen raken, en citizen science stelt hen in staat om op een betekenisvolle manier bij te dragen aan onderzoek dat aansluit bij hun waarden en dagelijkse realiteit.
Deze aanpak is gebaseerd op de 10 Principes van Citizen Science, zoals vastgesteld door de European Citizen Science Association (ECSA). Deze principes benadrukken openheid, inclusiviteit, wederzijds respect tussen wetenschappers en burgers, en een toewijding aan hoogwaardige data en wetenschappelijke resultaten. Ook onderstrepen ze het belang van leren, feedback en het erkennen van ieders bijdrage.
Citizen science draagt niet alleen bij aan wetenschappelijke geletterdheid, maar ook aan meer democratisch en maatschappelijk betrokken onderzoek. Door lokale kennis en geleefde ervaringen serieus te nemen, versterkt het de relevantie, impact en legitimiteit van wetenschap in de samenleving. Of het nu gaat om het verbeteren van de luchtkwaliteit in buurten, het samen ontwikkelen van digitale hulpmiddelen voor toegankelijkheid, of het monitoren van biodiversiteit — citizen science biedt een krachtig model voor gezamenlijke innovatie, ten goede van individuen, gemeenschappen én de maatschappij als geheel.