Met de startbijeenkomst op 9 oktober 2025 is het project PRO BONO – Burgeronderzoek Netwerk Oost officieel van start gegaan. Binnen dit meerjarige programma bundelen universiteiten, hogescholen, overheden en maatschappelijke organisaties hun krachten om de infrastructuur voor citizen science in Oost-Nederland te versterken. Het initiatief wordt gecoördineerd door de Citizen Science Hub Twente van de Universiteit Twente in samenwerking met Saxion Hogeschool en ontvangt financiering van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en Open Science NL.
Regionale samenwerking voor maatschappelijke impact
Met PRO BONO is de Citizen Science Hub Twente één van vijf gehonoreerde Nederlandse hubs die een regionale infrastructuur gaan opbouwen voor citizen science. Samen met regionale projectpartners zal er gewerkt worden aan het ontwikkelen van leernetwerken en werkplaatsen waarin inwoners, onderzoekers en beleidsmakers op gelijke voet samenwerken aan maatschappelijke vraagstukken rond duurzaamheid, gezondheid, inclusie en goed bestuur.
PRO BONO richt zich niet op onderzoek naar burgers, maar op onderzoek met hen – als gelijkwaardige partners die samen nieuwe kennis creëren. Het programma heeft bijzondere aandacht voor het betrekken van groepen die doorgaans minder goed worden bereikt en voor het opbouwen van een duurzame en toegankelijke infrastructuur die ook na afloop van het project in stand blijft.
Van visie naar werkplaats
Een belangrijk voorbeeld van die aanpak is de Stadswerkplaats053 in Enschede: een open leeromgeving waar beleid, onderzoek en praktijk samenkomen. Hier wordt geëxperimenteerd met manieren waarop samenwerking in de stad kan bijdragen aan een leefbare, duurzame omgeving. De methode van de stadswerkplaats – samen leren en doen – zal in de komende periode verder worden ontwikkeld en uitgerold, onder meer via bibliotheken en lokale partners in de regio.
Coördinerende partijen
- Citizen Science Hub Twente, Universiteit Twente
- Saxion Hogeschool
Project partners
- Gemeente Enschede
- Provincie Overijssel
- Twentse Noabers
- Tetem
- Netwerk van Overijsselse Bibliotheken
- Zorg Innovatie Plein
Hoofdoel
Regionale samenwerking voor citizen science in Twente. De hub verankeren binnen beide instellingen, mét actieve rol voor burgers, bedrijven, overheden en maatschappelijke partners.
Via
Versterken van het regionale ecosysteem voor citizen science
- Samen met lokale partners bouwen aan kennis, samenwerking en bewustwording
- Trainingen ontwikkelen voor burgers en beleidsmakers met een jaarlijks programma dat regionaal inzetbaar is
- De Stadwerkplaats laten fungeren als fysieke en digitale plek voor kennisdeling, actieonderzoek en open science rond thema’s als gezondheid, duurzaamheid en energietransitie
- Duurzame samenwerking en inclusieve kennisdemocratie ontwikkelen
- Impact zichtbaar maken via monitoring, communicatie en verhalen.
Kwaliteitsverbetering en expertondersteuning
- Via het borgen van kwaliteit, betrouwbaarheid en burgerbelangen in citizen science-projecten
- Het ontwikkelen van kaders voor ethiek, FAIR data en evaluatie, en tools voor co-design tussen burgers, onderzoekers en beleidsmakers
- Onderwijs en lerende netwerken: trainingen in citizen science/participatieve wetenschapscommunicatie ontwikkeld voor studenten en medewerkers van Saxion en UT, om hun vaardigheden in samenwerking met burgers te versterken.
Thema's
- Gezondheid & welzijn: vergroten van levenskwaliteit en zelfregie via burgeronderzoek
- Duurzaamheid op het platteland: projecten rond landbouw, biodiversiteit en klimaatadaptatief
- Energiegemeenschappen: versterken van lokale energie-initiatieven en -autonomie
- Sociale cohesie & participatie: betrekken van moeilijk bereikbare groepen via Tetem en bibliotheken
- Geschiedenis van Overijssel: burgers werken samen met onderzoekers aan regionale geschiedenisprojecten;
Contact
citizen-science@utwente.nl
Zie ook het volgende bericht.