News

Nieuw programma STW en KWF

Grote rol UT in technologie voor kankerbestrijding

De rol die technologie speelt in de bestrijding van kanker, zal alleen nog maar toenemen: bijvoorbeeld voor heel gerichte diagnose en minder belastende vormen van behandeling. ‘Technology for oncology’ is een nieuw programma van de Technologiestichting STW en KWF Kankerbestrijding. In maar liefst vijf van de elf projecten participeren health-onderzoekers van de Universiteit Twente.

In het nieuwe programma ‘Technology for oncology’, waarvoor in totaal vijf miljoen euro beschikbaar komt, werken kennisinstellingen van meet af aan samen met industriële partners, zodat kankerpatiënten sneller baat kunnen hebben bij de technologische innovaties. Vanuit het MIRA Instituut voor Biomedische Technologie en Technische Geneeskunde van de UT doen onderzoekers mee in vijf van de elf nieuwe projecten. In twee daarvan zijn zij ook de trekker. 

Magnetische detectie

Een nieuwe detector voor de ‘poortwachter-lymfeklier’ bij patiënten met een tumor in het hoofd-halsgebied maakt gebruik van ijzeroxide nanodeeltjes. Dankzij de nauwkeurige detectie is straks ook een veel lokalere behandeling mogelijk, verwachten de onderzoekers. Het project IronNanoLoc wordt geleid door dr.ir. Bennie ten Haken van de Universiteit Twente. Partners zijn de Radboud Universiteit Nijmegen, UMC Utrecht en drie bedrijven.

Geluid en licht leiden de chirurg

Tijdens chirurgie is het vaak moeilijk om alle tumorweefsel goed te verwijderen doordat de tumor niet goed zichtbaar of voelbaar is voor de chirurg. Het gevolg kan zijn dat er tumorweefsel achterblijft en de ziekte terugkeert. In dit onderzoek wordt een chirurgische tool ontwikkeld die de chirurg real-time informeert over de aard van het weefsel onder het chirurgische mes. Dat wordt gedaan door ultrageluid en optische spectroscopie te combineren in één instrument. Zo krijgt de chirurg een gedetailleerd beeld over het operatiegebied en kan hij veiliger en gerichter opereren. Het project wordt geleid door prof. Theo Ruers (Nederlands Kanker Instituut en Universiteit Twente) en prof. Wiendelt Steenbergen. Er is ook een bedrijf bij betrokken.

Volledige verwijdering prostaattumor

De onderzoekers willen weten of, bij een prostaatkanker-operatie, de tumor compleet is verwijderd. Zij willen daarvoor een nieuwe techniek in zetten: Cerenkov-luminescentie-beeldvorming. Radioactieve stoffen, die al gebruikt worden om de tumoren af te beelden met grote scanners, zenden ook een zwak licht uit. Met een nieuw, klein apparaat is dit licht te detecteren en af te beelden, zodat te controleren is of de snijrand kanker bevat. Het doel is om het aantal incomplete prostaatoperaties en daardoor ook het aantal aanvullende behandelingen drastisch te verlagen.De Universiteit Twente is partner in dit project dat wordt geleid door het Nederlands Kanker Instituut. Er is ook een industriële partner bij betrokken.

Implantaat voor lokale bestraling hersentumor

De eerste stap in de behandeling van patiënten met de hersentumor glioblastoom is chirurgie, waarbij de tumor wordt uitgenomen en een holte achterblijft. Dit project moet leiden tot een implantaat dat alleen lokaal de tumorcellen bestraalt en dat wordt ondersteund door een geneesmiddel dat de bijwerkingen van de bestraling vermindert en andere componenten van de tumor aanvalt. De lokale implantatie heeft tot doel de therapeutische effecten te versterken en de bijwerkingen terug te dringen. De micro-omgeving gaat tumorgroei tegen: een betere behandeling voor de patiënt is het resultaat. Ook in dit project, geleid door de Universiteit Utrecht, is de UT partner, samen met twee bedrijven.

Beter gerichte chemotherapie

Ondanks goede effectiviteit in het laboratorium is chemotherapie bij patiënten met een hersentumor maar zeer beperkt effectief. De oorzaak daarvan is dat de medicatie moeilijk door de bloed-hersenbarrière kan, en daardoor maar weinig in de tumor terechtkomt. In dit project worden de optimale instellingen voor MRI-gerichte ultrasone geluidsgolven onderzocht, waardoor chemotherapie beter de tumor bereikt. Door bovendien medicatie te verpakken in minuscule bolletjes is de opname door de bloed-hersenbarrière verder te optimaliseren. VUmc, de Universiteit Twente , Universiteit Utrecht en een bedrijf zijn partners in dit project.

Voor een volledig overzicht van alle elf projecten: zie het persbericht van Technologiestichting STW