Eefje Hendriks, Universitair docent rampbestendig bouwen en effectieve humanitaire hulp aan de Universiteit Twente, onderzoekt hoe mensen zich voorbereiden op rampen zoals overstromingen en aardbevingen. Niet door mensen te verplaatsen, maar juist door te kijken wat de grootste problemen en mogelijkheden zijn om een huis te bouwen dat beter bestand is tegen extreme omstandigheden.
"Een huis is vaak iemands grootste bezit. Als je het kwijtraakt door een ramp, kan dat je toekomst perspectief erg beperken."
In veel landen moeten bewoners na een ramp alles zelf doen. Hulp komt soms niet op tijd of sluit niet volledig aan bij de realiteit ter plaatse. Bouwtechnieken en materialen die hier goed werken kunnen elders juist gevaarlijk zijn. Goedbedoelde oplossingen blijven soms ongebruikt achter omdat de juiste gereedschappen ontbreken voor de montage of het onderhoud.
Daarom spreekt Eefje met bewoners en lokale experts. Ze zoekt uit wat wél werkt. Soms gaat het om een stevig toilet waar je spullen of zelfs buren in kunt beschermen. In andere gevallen om rijstvoorraden die op een verhoogd houten platform staan, zodat ze niet verloren gaan als het water stijgt. Kleine ingrepen, met grote gevolgen.
Waarom verhuizen geen oplossing is
Verhuizen naar een veiligere plek klinkt logisch, maar volgens Eefje Hendriks is dat in de praktijk vaak geen optie. Veel mensen kunnen zich geen andere plek veroorloven of mogen zich daar niet vestigen. En zelfs als verhuizen lukt, levert het nieuwe problemen op. "Na de tsunami in Zuidoost-Azië zagen we dat veel mensen verder landinwaarts moesten wonen," vertelt ze. "Maar daarmee verloren ze ook de toegang tot hun boten en dus hun werk en inkomen."
Ze benadrukt dat risicovolle plekken vaak niet zomaar vermeden kunnen worden. "Als we alle gevaarlijke plekken zouden mijden, blijft er weinig bewoonbare aarde over."
En hoe zit het met Nederland?
In Nederland voelen we ons vaak veilig achter de dijken, maar ook in Nederland is de situatie minder zeker dan het soms lijkt. Door stijgend water en bodemdaling is zestig procent van Nederland overstromingsgevoelig, waaronder een groot deel van de Randstad.
Wil je weten hoe hoog het water bij jou kan komen? Bekijk het op Overstroomik.nl
Beluister de podcast
Wat maakt een huis kwetsbaar voor rampen? Hoe kun je een woning rampbestendig maken?En wat kunnen wij in Nederland hiervan leren? Leer dit en meer in de podcastaflevering van de Universiteit van Nederland waarin Eefje haar onderzoek en inzichten deelt.
