Neem de leerdoelen en stof door
Voordat je je boeken openslaat, is het verstandig om eerst de leerdoelen van het vak te bekijken. Die vind je meestal ergens op Canvas of in de syllabus. De leerdoelen laten zien wat je straks allemaal precies moet kennen en kunnen. Door deze tijdens het studeren in het achterhoofd te houden, kun je je een stuk gerichter voorbereiden! Ook niet onbelangrijk: soms staat hier ook precies vermeld wat allemaal tentamenstof is. Wel zo fijn om vóór het studeren te ontdekken dat je het eerste hoofdstuk mag skippen, voordat je ‘m al helemaal gelezen hebt 😉.
Maak een to-do lijst en planning
Maak vervolgens een concrete to-do lijst van alle hoofdstukken, collegeslides en artikelen die je voor het tentamen moet leren. Probeer daarna in te schatten hoe lastig ieder onderdeel is en hoeveel tijd je ermee bezig zult zijn. Een onderwerp dat je tijdens een werkcollege al goed kon toepassen, vraagt waarschijnlijk minder aandacht dan een hoorcollege waarbij je halverwege de draad kwijt was. Verdeel op basis hiervan alles over je beschikbare tijd tot het tentamen. Vergeet niet aan het einde genoeg tijd over te laten om te herhalen en oefententamens te maken, en je hebt de basis voor een goede planning!
En tja, je hebt het waarschijnlijk al 100 keer gehoord, maar toch: begin op tijd. Je hoeft echt niet weken van tevoren al iedere avond te blokken, maar na een college even een halfuurtje je aantekeningen doornemen en aanvullen kan je tijdens de tentamenweek een hoop tijd en stress besparen!
Focus op begrip
Met nog twintig hoorcolleges en acht hoofdstukken te gaan, voelt het misschien logisch om de stof snel te scannen. Toch is drie keer haastig lezen vaak minder efficiënt dan één keer goed proberen te begrijpen wat er staat. Vraag jezelf tijdens het studeren daarom af: waarom is dit zo? Hoe hangt dit samen met het vorige college? En hoe verschilt dit van het andere? Als je eenmaal begrijpt hoe iets werkt, blijft het vaak veel beter hangen. Bovendien zijn tentamens vaak gericht op begrip en toepassing. Je zult dus niet zo snel gevraagd worden om een definitie te geven, maar wel om een principe toe te passen. Probeer daarom niet te stampen, maar te focussen op begrip.
Samen studeren met een studiegenoot kan hierbij helpen. Leg elkaar de stof uit en stel elkaar kritische vragen. Zo kunnen jullie elkaar helpen de stof dieper te begrijpen en merk je vaak vanzelf welke onderwerpen nog wat meer aandacht nodig hebben.
Begin bij de hoorcolleges en je aantekeningen
Als de tentamenstof uit veel verschillende hoofdstukken, colleges en extra materiaal bestaat, is het soms lastig om te bepalen waar je moet beginnen. Zelf vind ik het fijn om eerst de collegeslides en mijn aantekeningen door te nemen. Zo krijg je inzicht in de belangrijkste onderwerpen en heb je ook meteen een duidelijke uitleg daarbij. Boeken, artikelen en andere bronnen kun je vervolgens gebruiken voor extra uitleg en verdieping. Omdat je dan al weet wat belangrijk is, kun je makkelijker filteren: kleine details uit het boek hoef je waarschijnlijk niet te kennen, terwijl een paragraaf over dat ene onderwerp dat uitgebreid in het college langskwam wél de moeite waard is.
Filter door boeken en artikelen
Afhankelijk van het aantal kun je waarschijnlijk niet alle boeken en artikelen van top tot teen lezen. Gelukkig hoeft dat vaak ook niet. Bij artikelen kun je de essentie vaak uit het abstract, de introductie en de conclusie halen. Bekijk daarna ook de tabellen en figuren en probeer die te interpreteren. Tijd over? In de discussie vind je vaak nuttige uitleg, interpretaties of verklaringen voor de resultaten.
Bij studieboeken staat aan het einde van een hoofdstuk vaak een samenvatting met bulletpoints die een mooi overzicht geven. Ook hierbij is het waardevol om figuren en hun onderschriften goed door te lezen. Verder kunnen ook tussenkopjes en dikgedrukte woorden in de tekst helpen om snel de rode draad te vinden. Begrijp je een onderwerp uit een college niet goed? Dan is dat een teken om de bijbehorende paragraaf uit het boek juist wél goed door te lezen.
Optioneel: maak een samenvatting
Je zou misschien verwachten dat dit tip nummer één zou zijn bij het studeren voor een tentamen. En ja, een samenvatting kan zeker helpen, maar het maken ervan kost ook veel tijd. Bovendien heb je bij technische en praktische vakken vaak meer aan oefenen dan aan het samenvatten van theorie. En zoals gezegd: probeer vooral te begrijpen wat je leert, in plaats van alles uit je hoofd te leren!
Dat betekent natuurlijk niet dat het maken van een samenvatting geen zin heeft. Als het jou helpt om de stof overzichtelijk te maken, moet je het zeker doen. Zelf schrijf ik tijdens het studeren vooral dingen op die ik niet meteen onthoud, zoals formules, definities en standaardwaarden. Die lijst vul ik telkens weer aan, bijvoorbeeld met fouten die ik tijdens oefententamens maak. Neem dit overzicht voor je tentamen nog een paar keer door en de kans is klein dat je het weer vergeet!
Oefenen, oefenen, oefenen
Voor bijna alle vakken geldt dat oefenen de beste manier van voorbereiding is. Maak dus tijdens het studeren (heel veel 😉) opdrachten. Markeer tijdens je zelfstudie en werkcolleges alvast de opdrachten waar je moeite mee hebt. Zo weet je tijdens het studeren meteen de belangrijkste oefenopdrachten te vinden. Maak natuurlijk ook een oefentoets, als die beschikbaar is. Soms zet de docent er een op Canvas, en soms kun je ze ook online of op de website van je studievereniging vinden. Kijk ook goed naar de vragen die worden gesteld. Vaak geeft de oefentoets namelijk een goede indruk van wat er straks van je wordt verwacht.
Stel vragen
Misschien denk je dat je op de universiteit veel meer zelf moet uitzoeken en dat je niet meer zomaar met een vraag naar je docent kunt stappen. Maar dat kan prima! Stel je vragen tijdens college, zet ze op de mail, ga langs bij je docent, of gebruik het discussieforum op Canvas, als die er is. Maak daarbij ook vooral gebruik van je medestudenten. Er is altijd wel iemand die dat ene onderwerp goed begrijpt en het jou makkelijk kan uitleggen.
Leer van je fouten
In het begin is studeren voor een tentamen echt even wennen. Niet iedere methode werkt voor iedereen even goed, en wat voor jou werkt, zul je gaandeweg ontdekken. En ja, misschien haal je een keer een tentamen niet. Dat betekent niet automatisch dat je meer had moeten leren. Soms werkt een andere manier van leren beter. Ga dus vooral naar het inzagemoment en probeer te begrijpen waar het misging. Heb je een belangrijk hoofdstuk overgeslagen, interpreteerde je de vragen anders, of had je vooral nog meer oefening nodig? Op deze manier leer je vanzelf welke manier van studeren voor jou werkt.
