“Voordat ik Humanitarian Engineering ging studeren, had ik een heel andere carrière”, vertelt Apostolia. “Na mijn master Electrical Computer Engineering in Griekenland werkte ik ongeveer zes jaar als software engineer. Maar al snel wist ik dat dat niet mijn eindstation was. Ik wilde iets anders doen en bijdragen aan iets betekenisvols.”
Vrijwilligerswerk
Daarom begon ze in haar vrije tijd met vrijwilligerswerk. “Ik werkte voor een organisatie in Athene die noodzakelijke goederen uitdeelt aan dakloze mensen, zoals eten en dekens. Ik merkte al snel dat ik graag met mensen werk, en dat ik meer vrijwilligerswerk wilde gaan doen.” Via social media vond Apostolia een organisatie die een school bouwde in een Maasai-dorp in Kenia, waar ze drie weken als vrijwilliger naartoe ging. “De gemeenschap was zo gastvrij en verwelkomde me echt in hun dagelijkse leven. Dat was erg speciaal, en ik heb altijd contact gehouden met de mensen daar.”
Terug in Griekenland bleef Apostolia verbonden met de gemeenschap. Zo voorzag ze jonge meiden van herbruikbaar maandverband, zodat ze niet van school hoefden door een gebrek aan menstruatieproducten. Rond diezelfde tijd kwam het idee op om weer te gaan studeren. “Ik ging op zoek naar masters met een humanitaire context en vond Humanitarian Engineering aan de UT. Het klonk als een brede opleiding, waarin alle technische disciplines, maar ook de sociale, culturele en ethische aspecten van engineering aan bod komen. De master leek me een goede manier om als ingenieur mijn horizon te verbreden en iets zinvols te doen, dus besloot ik ervoor te gaan.”
Onderzoek in Kenia
Inmiddels zit Apostolia in de vrije keuzeruimte van het tweede jaar. Ze koos een capita selecta-vak, wat haar de kans gaf om tien weken lang aan een onderwerp naar keuze te werken. “Ik dacht meteen aan de gemeenschap in Kenia. Ik heb daar zo’n vormende tijd gehad; daar wilde ik graag iets voor terugdoen. Ik wist dat ze worstelen met waterkwaliteit en waterschaarste, en dat de mensen in het dorp daardoor gezondheidsproblemen ervaren. Onze opleidingsdirecteur, die zelf ook Keniaans is, bracht me in contact met een universitair team dat geïnteresseerd was in het onderzoeken van de watersystemen en gezondheid in Kenia, en ik kon me aansluiten bij hun onderzoek.”
Tijdens haar reis onderzocht Apostolia de waterveiligheid binnen de gemeenschap in de breedste zin. “Dit soort uitdagingen staan zelden op zichzelf, maar zijn verweven met andere problemen waar een gemeenschap mee te kampen heeft”, legt ze uit. Dat betekent dat je als ingenieur alle verschillende factoren en systemen die van invloed kunnen zijn op een oplossing in kaart moet brengen, inclusief tradities en cultuur. “Het draait niet alleen om de techniek, maar om het centraal stellen van de gemeenschap. Een oplossing moet in hun context werken, en om dat te begrijpen moet je je eigen perspectief opzij kunnen zetten. Je kunt niet zomaar een interventie die hier werkt klakkeloos overnemen en verwachten dat die ergens anders hetzelfde resultaat heeft.”
Context begrijpen
Om het leven van de lokale bevolking te begrijpen, bracht Apostolia veel tijd door met observeren en het voeren van gesprekken. Hoe gebruiken ze de beschikbare watervoorraden, zoals de tank, de vijver en de natuurlijke bron? En welke rol speelt het halen van water in hun dagelijks leven? “Ik werd bij mensen thuis uitgenodigd om te eten, en zag daar met eigen ogen waar ze hun water vandaan halen. Ik werd zelfs uitgenodigd voor een ceremonie met de dorpsoudsten, een hele bijzondere ervaring”, vertelt ze.
Samen met haar team voerde ze ook een wateranalyse uit om de kwaliteit van het beschikbare water te meten. Ook sprak ze met artsen in het lokale ziekenhuis over de gezondheidsproblemen die de bevolking ondervindt. “We hebben een grote co-creatiesessie georganiseerd, waar allerlei leden uit de gemeenschap samenkwamen om te eten en te praten over de uitdagingen die ze tegenkomen, en hoe ze hun toekomst zien”, legt Apostolia uit. “De resultaten van onze analyse laten zien dat het water flink vervuild is, dus het is de moeite waard om in de toekomst opties voor filtratie te onderzoeken. Dat vraagt echter wel veel extra onderzoek naar de infrastructuur en waterkwaliteitsnormen ter plaatse. Ik overweeg om met dit project verder te gaan voor mijn masterscriptie, maar een groot onderdeel daarvan is het vinden van financiering. Daar ben ik momenteel dus mee bezig.”
Het belang van veldwerk
Haar ervaringen hebben Apostolia het belang van veldwerk laten zien. “In veel gevallen heb je als ingenieur simpelweg geen ervaring met de context waarin de gemeenschappen die je dient zich bevinden. Juist daarom is het zo belangrijk om die plekken te bezoeken, en gelukkig is dit ook een belangrijk onderdeel van het curriculum”, vertelt ze. Zo gingen alle studenten Humanitarian Engineering vorig jaar naar Frankrijk om als onderdeel van hun project een informeel vluchtelingenkamp te bezoeken. “We hebben daar vier dagen vrijwilligerswerk gedaan. Een hele waardevolle ervaring om de mensen te begrijpen voor wie je een oplossing probeert te ontwerpen.”
Daarnaast brengt veldwerk een hele extra laag aan in het doen van onderzoek, aldus Apostolia. “Er komt heel veel bij kijken. Een gemeenschap moet zich kwetsbaar opstellen om jou, als buitenstaander, toe te laten in het dagelijkse leven. Hoe pak je dat op een respectvolle manier aan?”, legt ze uit. “Ethiek is een groot onderdeel van het curriculum, en dat is niet zonder reden.”
Uiteindelijk draait het niet om de ingenieur, maar om de gemeenschap die hij/zij dient. “Daarom is het heel belangrijk om een project altijd te benaderen met een bescheiden mindset en om goed te luisteren naar de mensen die je ontmoet. De lokale bevolking kent haar eigen leefsituatie het beste – ik heb in mijn leven nog nooit een watertank gebruikt, terwijl zij dit al hun hele leven doen. Natuurlijk weten zij beter hoe dat werkt dan ik”, zegt Apostolia. “Lokale gemeenschappen beschikken over een schat aan kennis, en als humanitarian engineer is het aan mij om dat te erkennen en samen te werken aan een passende oplossing. Dat is voor mij echte samenwerking.”
