Tijdens het tweede jaar van mijn studie kwamen mijn hobby's echt even op de laatste plaats. Ik kreeg te maken met moeilijkere vakken, minder tijd en meer opdrachten. Mijn hobby’s – of dat nu gitaarspelen was of boeken lezen – werden een bijzaak. Sterker nog: het voelde op dat moment als afleidingen die me alleen maar van mijn studie en mijn doelen afhielden. Toen het tweede jaar erop zat en ik ineens zeeën van tijd overhad, pakte ik mijn gitaar weer op. Stoffig, valser dan vals, bijna als een vreemde in mijn handen. Mijn muscle memory was zo ver te zoeken dat ik het plectrum nauwelijks fatsoenlijk kon vasthouden. Maar toen ik de versterker aanzette en mijn favoriete backing track instartte, voelde het alsof ik nooit was gestopt.
In mijn derde jaar nam ik mezelf voor om mijn hobby’s weer de ruimte te geven die ze ooit hadden en verdienen.
Herinner jezelf eraan waarom je ooit begon
Hobby’s zijn per definitie dingen die je voor je plezier en ter ontspanning doet. Het zou dus geen 'moeten' moeten zijn, maar je hebt er ooit een gewoonte van hebt gemaakt, om wat voor reden dan ook. We vergeten vaak wáárom we ooit begonnen zijn, als we bedolven worden onder een vijftig pagina’s dikke reader over heat transfer die vrijdag af moet. Grappig genoeg moest ik eerst door mijn Insta Reels scrollen en een reeks gitaarvideo’s voorbij zien komen om te beseffen: o ja, ik héb een gitaar. Ik zou deze vette riff zó kunnen naspelen als ik wil. Ik moest mezelf er weer aan herinneren dat ik al sinds mijn zesde gitaar speel, en dat ik dat voor geen goud zou willen opgeven. Ik had een reminder nodig om weer te voelen hoeveel muziek voor mij betekent.
Time management is natuurlijk cruciaal. Dat is makkelijk gezegd. Maar goede planning is ver te zoeken wanneer je vanaf dag één van de module alles netjes hebt bijgehouden en je alsnog verdrinkt in de deadlines.
Sta eens stil bij de vraag wat je fijn vindt aan je hobby. Er zijn momenten geweest dat ik naar mijn gitaar keek en er niet aan moest denken om te gaan spelen, puur omdat mijn hoofd zo overvol zat. Stel jezelf dan de vraag: waarom hou je van kunst? Waarom lees je graag? Weet je nog hoe het voelt als je die ene lastige solo pakt en 'm noot voor noot perfect inspeelt?
Je hoeft niet meteen weer op je oude niveau te zitten
Bij hobby’s die moeite kosten om onder de knie te krijgen (zoals het bespelen van een instrument, tekenen of een bepaalde sport), kost het nu eenmaal tijd om weer op je oude niveau te komen. Als iemand die er een enorme hekel aan heeft om zich weer een beginner te voelen, moet ik mezelf er steeds aan herinneren: ik hoef niet meteen weer geweldig te zijn. Ik heb alleen genoeg motivatie nodig om gewoon te beginnen.
Koppel het aan iets wat je toch al doet
Je kunt nog zoveel discipline en wilskracht hebben: daar blijft weinig van over als je volop in de tentamenweek zit. Wat voor mij werkte – in het geval van gitaarspelen – was niet proberen om uit het niets motivatie te toveren, maar mijn hobby te koppelen aan een vast onderdeel van mijn dagelijkse routine. Ik zette mijn gitaar op een standaard direct naast mijn bureau, in plaats van in zijn koffer in de hoek van de kamer. Daardoor stond die gitaar me aan te staren bij elke studiepauze of afgeronde opdracht. Tien minuten een beetje pielen tussen twee sommen door werd de norm in plaats van de uitzondering, puur omdat de stap om de gitaar op te pakken kleiner was geworden.
Dit kun je toepassen op elke hobby, of het nu lezen is, tekenen of iets anders. Leg dat boek op je kussen in plaats van in de kast. Leg je schetsboek direct naast je laptop. Onthoud: je probeert geen nieuwe taak aan je to-do-lijst toe te voegen. Je probeert alleen de drempel te verlagen tussen jezelf en hetgeen waar je toch al van houdt.
Een dipje is oké, maar pak de draad daarna weer op
Het is onvermijdelijk: er komt een punt dat je toch weer verslonst en je hobby een tijdlang niet meer uitvoert. Niet omdat je gefaald hebt op de punten hierboven, maar simpelweg omdat dat nou eenmaal is hoe het studentenleven werkt. Er komt weer een loodzware tentamenweek, een groepsproject dat al je avonden opslokt, en op een dag besef je dat je je gitaar al drie weken niet hebt aangeraakt.
Het is niet erg dat je even minder aandacht of tijd hebt gehad, maar het is dat schuldgevoel dat je vaak nekt. Je blijft erin hangen, en daardoor wordt de drempel om weer te beginnen steeds hoger. Ik voelde me vroeger bijna bezwaard tegenover mijn gitaar vanwege het stof en de valse snaren, en ik haatte dat gevoel. Het was precies wat me in mijn tweede jaar tegenhield om op bepaalde momenten weer te beginnen.
Plan je hobby's dus, zoals je plant voor alles waarvan je weet dat het gaat komen. Zorg voor een laagdrempelige manier om weer in te stappen: een favoriete backing track, een simpel nummer dat je uit je hoofd kent, of één hoofdstuk lezen in plaats van een heel boek, 2 kilometer renen met intervals, in plaats van direct een halve marathon. Wacht niet tot je je er 'klaar voor' voelt of motivatie voelt. Wat betekent 'je klaar voelen' voor een hobby trouwens überhaupt? Dat gevoel komt pas nadat je bent begonnen, niet ervóór. Ik voelde me absoluut niet klaar om waardeloos te klinken toen mijn tweede jaar voorbij was – maar ik zette de versterker toch aan. En tien minuten later deed niks van wat ik daarvoor voelde er nog toe. Je relatie met je hobby’s zou precies zo moeten zijn: negeer hoe je je er op dat moment over voelt, en ga het gewoon doen. Het gaat niet om perfectie of continuïteit, het gaat erom dat je het doet en blijft doen, met plezier.
