Bepalen interessegebied en het kiezen van een opdracht

Begin op tijd met je te oriënteren op je afstuderen. Als je in je bachelor opleiding zit, begin dan al in het tweede of begin derde jaar na te denken over je bachelorthese. Als je gaat afstuderen in de master begin je eigenlijk al met je te oriënteren voordat je aan de opleiding begint. Dit is omdat je tijdens de master het hele jaar aan het afstuderen bent. Het is handig dat je al tijdens het oriënteren nadenkt over het soort onderzoek dat je wilt gaan doen. Het duurt een tijd voordat je een goed beeld hebt gekregen van je eigen voorkeuren en waar jij je onderzoek op wilt richten. De afstudeeropdracht moet een wetenschappelijk onderzoek zijn. Echter, wetenschappelijk onderzoek kan variëren van puur fundamenteel onderzoek tot toegepast onderzoek en alles daar tussenin. Fundamenteel onderzoek is gericht op het vergroten van de algemene kennis op een bepaald gebied, terwijl ontwerp- of toepassingsgericht onderzoek gericht is op het leveren van een bijdrage aan de oplossing voor een probleem dat voorkomt uit de praktijk.

Het onderzoek dat je gaat doen moet aansluiten bij het thema dat je hebt gekozen. Je kunt kiezen uit één van de volgende thema’s: Conflict, Risico en Veiligheid (CRV), Gezondheidspsychologie (GP), Positieve Psychologie en Technologie(PPT), Human Factors en Engineering Psychology (HFE) en Instructie, Leren en Ontwikkeling (ILO).

Het is verstandig om bij het kiezen van een afstudeeropdracht jezelf de volgende vragen te stellen:

1) Welke onderwerpen vind ik interessant?

2) Wat voor soort onderzoek wil ik gaan doen?

Een goede manier om je te oriënteren is om het afstudeerweb van PSY eens door te kijken. Daar staat alle informatie die je nodig hebt om te kunnen afstuderen, plus handige tips. Als er na het lezen van het afstudeerweb nog steeds vragen zijn dan kun je altijd terecht bij de studieadviseurs van Psychologie.

Hoe bepaal je wat jij interessant vind. Het moet in ieder geval een onderwerp zijn dat je nieuwsgierigheid prikkelt! Het kan zijn dat je in een college of lezend in de vakliteratuur op een aspect bent gestoten dat je interessant vindt. Misschien wordt je tijdens het schrijven van een paper gegrepen door een onderwerp. Zoek dan uit of het mogelijk is om op dit onderwerp door te gaan. Ook kun je een aantal afstudeercolloquia bij wonen of kijken wat voor onderzoek de docenten van psychologie uitvoeren. Je kunt natuurlijk ook meteen kijken bij de aangeboden afstudeeropdrachten die op het afstudeerweb staan. Misschien zit daar iets tussen wat je direct aanspreekt. Voor bachelor studenten raden we aan om een onderwerp uit de lijst te kiezen. Dit zijn meestal goed omschreven opdrachten die binnen de tijd die ervoor staat (15 EC) uit te voeren zijn. Wil je zelf een onderwerp kiezen houdt er dan rekening mee dat de opdracht wel eens kan uitlopen. Bij het thema A&O staat de bacheloropdracht al vast.

Bij het kiezen van een opdracht (voornamelijk in de Master) is het handig om al na te denken waar je straks wil komen te werken. Misschien kun je er in je opdracht al ervaring mee opdoen, of uittesten of dit echt wel iets voor je is.

Hoe vind ik een passende opdracht?

Er zijn over het algemeen twee manieren om je afstudeeropdracht te zoeken; 1) Je kunt kiezen uit een lijst met opdrachten die beschikbaar zijn gesteld door docenten en instellingen/bedrijven of 2) Je kunt zelf een onderwerp aandragen waarbij je in overleg met een docent/begeleider moet bepalen of deze opdracht voldoet aan alle eisen.

Het is mogelijk om extern af te studeren. Dit betekent dat je het afstudeeronderzoek (gedeeltelijk) uitvoert binnen een instelling of bedrijf. Je hebt dan binnen dit bedrijf of instelling een begeleider (externe begeleider) en binnen de faculteit een begeleider (dit is altijd de eerste begeleider). De eerste begeleider zal het onderzoek altijd moeten goedkeuren. Beide soorten opdrachten staan in de lijsten met aangeboden opdrachten.

1. Kiezen uit de lijst met afstudeeropdrachten

Op het afstudeerweb van PSY staan lijsten met opdrachten die worden aangeboden door docenten of door bedrijven en instellingen. Hier staan dus beide interne en externe opdrachten op. Bij deze opdrachten zijn de eerste en tweede begeleider vaak al bekend. De externe opdrachtgevers zijn bekend met de eisen en voorwaarden van de opleiding. Bachelor studenten wordt aangeraden om een opdracht te kiezen uit deze lijst. Het zelf zoeken naar een geschikte afstudeeropdracht kost veel tijd en energie, die je voor je bachelorthese niet hebt.

2. Zelf zoeken van een afstudeeropdracht

Het zelf zoeken van een afstudeeropdracht heeft voor- en nadelen. Het voordeel is dat jij mede kunt bepalen wat het onderwerp van je onderzoek is en je meer betrokken bent bij het tot stand komen van het onderzoeksvoorstel. Het nadeel is dat het je meer tijd kost en je meer moet regelen. Je kunt zowel een interne als een externe opdracht zelf regelen. Als je zelf een bedrijf of docent gaat benaderen is het van belang dat je jezelf verdiept in de eindtermen (doelen) van de opleiding; dan kun je beter beoordelen of de afstudeeropdrachten die op je afkomen daarin passen. Daarnaast geldt dat niet zomaar elke afstudeeropdracht zal voldoen. Uit de eisen is op te maken of jouw ideeën een kans maken. Houd altijd de volgende vragen in je achterhoofd als je nadenkt over een opdracht: is het onderzoek wat je gaat doen wetenschappelijk verantwoord, bestaat er een theoretisch kader om de opdracht in uit te voeren, en zit er een toegepaste component in het onderzoek?

Intern

Als je intern een opdracht wilt regelen kun je naar een docent toestappen een je ideeën voorleggen. Kies hiervoor een docent waarvan jij denkt dat zijn of haar deskundigheid het meeste aansluit op het gebied waarin jij onderzoek wilt gaan doen. Je kunt dan samen met een docent overleggen of dit idee uitvoerbaar is. De docenten zijn meestal op de hoogte van waaraan een afstudeeropdracht en these moet voldoen. Als je op gesprek gaat bij een docent, zorg dan dat je goed voorbereid bent en hem of haar een duidelijk plan kunt presenteren.

Extern

Het regelen van een externe afstudeeropdracht is een stuk complexer. Bij de externe opdrachten is het de kunst om de bedrijfsproblematiek te koppelen aan de vakliteratuur. Studenten hebben vaak een voorkeur voor externe opdrachten, omdat ze op deze manier ook de kans krijgen om mee te draaien in een organisatie. Je krijgt meer mee over het reilen en zeilen van een onderneming. Bedenk wel dat er een goede balans moet bestaan tussen werken aan het afstudeeronderwerp en aan overige taken. Het aannemen van de telefoon of het rondbrengen van koffie is uiteraard op incidentele basis geen probleem, maar deze activiteiten dragen niet bij aan het welslagen van je afstudeerperiode.

Een praktijkopdracht voor een organisatie is op zich goed te combineren met een empirisch onderzoek. De wetenschappelijke relevantie mag tijdens zo’n praktijkopdracht niet uit het oog verloren worden. Ook moet het werk dat je uitvoert binnen een externe instelling van universitair niveau zijn. Een voorwaarde is dat er binnen de faculteit een docent moet zijn die voldoende kennis heeft van het onderwerp om jou te begeleiden bij de opdracht. Soms is het voldoende dat een individuele docent genoeg deskundigheid in huis heeft, maar soms moet de afstudeeronderzoek aansluiten bij het onderzoeksprogramma van een afdeling van de Faculteit.

Als je een externe opdracht uitvoert, zorg er dan voor dat binnen het bedrijf of instelling waar jij de opdracht uitvoert iemand is die als externe begeleider van je afstuderen kan optreden. Je begeleider bij de organisatie moet goed geïnformeerd zijn over de eisen waaraan een opdracht en these moet voldoen en moet voldoende mogelijkheden bieden voor gegevensverzameling. Hij/Zij moet je bijvoorbeeld toegang kunnen verschaffen tot relevante personen, instellingen en literatuur. Deze externe begeleider moet onderzoek van wetenschappelijk niveau kunnen begeleiden.

Soms gaan de praktische relevantie en de wetenschappelijke relevantie niet goed samen. De organisatie heeft een probleem dat zo snel mogelijk opgelost moet worden en verwacht een rapport binnen twee maanden. Voor enige diepgang kan de noodzaak en/of de tijd afwezig zijn. Noch het bedrijf, noch psychologie of jijzelf zijn in dit geval erbij gebaat om deze opdracht te kiezen als basis voor je these. In zulke gevallen kun je veel beter een andere opdracht kiezen. Steeds geldt dat je moet proberen de 'praktische relevantie' van het onderzoek voor de organisatie in het licht te zien van de eisen die de opleiding aan een afstudeeropdracht stelt.

Als je graag extern wilt afstuderen houdt dan in gedachten dat jij de link bent tussen de universiteit en de instelling. Jij zult ervoor moeten zorgen dat de docenten die je begeleiden en de externe begeleiders voldoende contact hebben en dat je ervoor zorgt dat alle partijen op de hoogte blijven van wat jij doet en hier zo nodig goedkeuring voor geven.