Paul van de Velde

NWO-toekenningen voor vier UT-onderzoekers

donderdag 9 juli 2026

Binnen de NWO Open Competitie ENW (Exacte en Natuurwetenschappen) zijn subsidies van maximaal € 50.000 voor vier UT-onderzoeken uitgekozen voor financiering. De toekenning is bedoeld om veelbelovende ideeën en vernieuwende, risicovolle initiatieven binnen zeven ENW-disciplines mogelijk te maken. Deze onderzoeken zijn grensverleggend en op voorhand staat niet vast of de beoogde doelstelling gehaald wordt. Wat telt is dat elk resultaat, zowel positief als negatief, de wetenschap vooruit helpt. De UT-onderzoekers met veelbelovende ideeën of een vernieuwend en risicovol initiatief in deze ronde zijn: Ritu Gupta (TNW), Rafael Lopez Rangel (ET) dr. C. Wloka-Tjalsma (EEMCS) en Frank Röttger (EEMCS).  

Scalable Molecular Architectures for Sustainable Information Processing

dr. Rita Gupta 

De huidige kunstmatige intelligentie (AI) kampt met een energiecrisis. Traditionele computers verspillen stroom door data constant te verplaatsen tussen reken- en geheugeneenheden. Dit project ontwikkelt een computerchip geïnspireerd op het menselijk brein. Wij gebruiken het organische materiaal PANI als synaps: een verbinding die informatie gelijktijdig verwerkt en opslaat. Ons PANI-materiaal bezit een unieke elektrische “eenrichtingsverkeerseigenschap” (ingebouwde diode) die fouten voorkomt zonder extra complexe onderdelen. Door gebruik te maken van industriële fabricagetechnieken kunnen we energiezuinige AI-hardware op nanoschaal produceren, wat de weg vrijmaakt voor duurzame, grootschalige technologische toepassingen.

MELT-Permafrost: Methane Entrapment by microbiaL cement in Thawing Permafrost

dr. Rafael Lopez Rangel

Permafrost is een enorm methaanreservoir. Het ontdooien ervan veroorzaakt een koolstofterugkoppelingslus, waarbij vrijgekomen broeikasgassen verdere opwarming veroorzaken. Deze 'methaanbom' zou klimaatverandering kunnen versnellen tot voorbij de huidige voorspellingen. Wat als we de lekkages zouden kunnen afdichten met bacteriën die kalksteen produceren? In dit project bouwen we een geavanceerd computationeel model om te bepalen of bacterieel cement de methaanstroom kan blokkeren onder vries-dooi-omstandigheden. We brengen in kaart hoeveel cement nodig is, hoe duurzaam het is en waar het moet worden aangebracht. Het resultaat zal een haalbaarheidskaart zijn die de ontwikkeling van een goedkope, innovatieve strategie ondersteunt om de klimaatcrisis te bestrijden.

Targeted Nano-Immunotoxins against Brain Cancer

dr. Carsten Wloka-Tjalsma 

DIPG is een agressieve hersentumor bij kinderen die de hersenstam infiltreert, het gebied dat vitale functies zoals de ademhaling controleert. Omdat de tumor door gezond weefsel vlecht, is een operatie onmogelijk. Wij stellen een 'moleculaire naald' voor: een porievormend toxine gekoppeld aan een minuscuul nanobody. Dit middel is aanzienlijk kleiner dan huidige behandelingen, wat diepere penetratie in de tumor mogelijk maakt. Om gezonde cellen te beschermen, is het toxine 'gekooid'; het activeert pas bij contact met enzymen die de kanker overmatig aanmaakt. Dit creëert een nauwkeurige, kant-en-klare therapie die DIPG-cellen gericht vernietigt en de rest van de hersenen spaart.

Open Competitie ENW-M

In de Open Competitie ENW - M kunnen onderzoekers individueel of in samenwerking onderzoeksvoorstellen indienen voor ongebonden, nieuwsgierigheidsgedreven fundamenteel onderzoek. Dit financieringsinstrument staat open voor onderzoeksvoorstellen met een vraagstelling in het (grens)gebied van aardwetenschappen, astronomie, chemie, informatica, levenswetenschappen, natuurkunde en wiskunde. Binnen de ENW-M-competitie gaat de toekenning dit keer naar: Frank Röttger (EEMCS).

Het temmen van extremen: Flexibele causale modellen voor complexe systemen

dr. Frank Röttger

Wanneer extreme gebeurtenissen zoals grote overstromingen of financiële crashes plaatsvinden, kunnen ze grote ontwrichting veroorzaken omdat veel onderdelen van een systeem met elkaar verbonden zijn. Het voorspellen van deze gebeurtenissen is moeilijk omdat ze zeldzaam zijn en complexe interacties omvatten. Dit project ontwikkelt nieuwe wiskundige hulpmiddelen om te begrijpen hoe verschillende delen van een systeem elkaar beïnvloeden tijdens zulke extreme situaties. Deze hulpmiddelen zullen wetenschappers en besluitvormers helpen om zeldzame maar impactvolle gebeurtenissen beter te voorspellen en te beheersen, waardoor de risico’s voor de samenleving worden verminderd.

Tags:  eemcs ET NWO tnw