De UT heeft maandag 31 augustus in het Muziekcentrum in Enschede het academisch jaar 2026-2027 geopend. De opening vormde tegelijkertijd de aftrap van het 65-jarig jubileumjaar van de UT. Onder het thema Courage werd teruggekeken op 65 jaar ondernemerschap en innovatie, maar vooral ook vooruitgekeken: naar de uitdagingen van de toekomst en de moed die nodig is om daarin verschil te maken.
Rector magnificus Tom Veldkamp verwelkomde nieuwe studenten, medewerkers, alumni en gasten. Opvallend was de prominente rol van alumni tijdens de middag: vrijwel iedereen die het podium betrad studeerde ooit zelf aan de Universiteit Twente. Onder hen minister van Economische Zaken en Klimaat Heleen Herbert, die ondanks de drukke politieke agenda en onderhandelingen in Den Haag naar Enschede was gekomen voor de keynote.
Voor Herbert was het bovendien een bijzondere dag: ze vierde haar verjaardag. Bij haar opkomst werd ze door de zaal gezamenlijk gefeliciteerd, een persoonlijk moment aan het begin van haar bijdrage.
In haar keynote verbond Herbert het thema Courage aan de grote uitdagingen waarvoor Nederland staat. De economie en industrie moeten concurrerender en toekomstbestendiger worden; Nederland moet de kansen van digitalisering en kunstmatige intelligentie benutten en tegelijkertijd minder afhankelijk worden van andere landen voor kritieke technologieën en grondstoffen. Daar komen vergrijzing en tekorten aan talent, ruimte, water en energie bij. Haar centrale boodschap: het kan, maar alleen als we samenwerken en de moed tonen om over grenzen heen te kijken, kennis te delen, risico's te nemen en te investeren in oplossingen die niet onmiddellijk rendement opleveren.
Herbert kent de universiteit uit eigen ervaring. In 1990 begon ze aan de UT met de opleiding Technische Bedrijfskunde. Ook toen viel 31 augustus op haar verjaardag: tijdens haar introductie vierde ze hier haar achttiende verjaardag. In haar toespraak stond ze stil bij het gevoel van gemeenschap dat ze destijds in Twente aantrof en bij het Twentse noaberschap: naar elkaar omkijken en elkaar helpen vanuit het besef dat we elkaar nodig hebben.
Volgens Herbert laat Twente bij uitstek zien wat samenwerking kan opleveren. Ze roemde de UT als drijvende kracht achter een ecosysteem waarin mensen, kennis, innovatie en ondernemerschap samenkomen. Ze noemde Kennispark Twente, Demcon en het MESA+ NanoLab en sprak over de ontwikkelingen op het gebied van onder meer medische technologie, chips, robotica, nieuwe materialen en intelligente en onbemande systemen voor defensie en veiligheid.
Veldkamp gaf Courage in zijn bijdrage ook een menselijke betekenis. Moed is nodig om nieuwe ideeën te onderzoeken, kritische vragen te stellen en bestaande opvattingen uit te dagen. Maar die moed ontstaat niet in een vacuüm. Courage is not a solo gig was de gedachte die tijdens zijn bijdrage naar voren kwam.
Studenten, onderzoekers en medewerkers hebben elkaar nodig om tot resultaten en maatschappelijke impact te komen. Daarvoor is vertrouwen essentieel: de ruimte om vragen te stellen, iets te proberen zonder dat een mislukking direct als falen wordt gezien en je kwetsbaar op te kunnen stellen.
Veldkamp legde daarbij nadrukkelijk de verbinding met sociale veiligheid. Die ontstaat niet alleen door beleid, procedures en loketten, maar vooral door de manier waarop mensen dagelijks met elkaar omgaan. Ook voor elkaar opstaan wanneer grenzen worden overschreden hoort daarbij.
Een sociaal veilige universiteit betekent volgens Veldkamp tegelijkertijd niet dat alles comfortabel moet zijn. Sterke opvattingen mogen botsen. Juist in een academische omgeving moeten mensen aannames kunnen bevragen, moeilijke vragen kunnen stellen en het met elkaar oneens kunnen zijn. Frictie hoort daarbij. De voorwaarde is dat er voldoende vertrouwen bestaat om met die frictie om te gaan.
Hoe ver ondernemerschap vanuit Twente kan reiken werd zichtbaar bij de eerste uitreiking van de Van den Kroonenberg Oeuvre Awards. Het Universiteitsfonds Twente onderscheidde vier alumni die als grondlegger of drijvende kracht een bepalende rol speelden in de ontwikkeling van internationaal toonaangevende technologiebedrijven: Martin van den Brink (ASML), Jitse Groen (Just Eat Takeaway.com), Sytse Sijbrandij (GitLab) en Geert-Jan Bruinsma (Booking.com).
Jitse Groen richtte zijn blik bij de uitreiking juist op de generatie ná hen. De successen van bedrijven als ASML, Just Eat Takeaway.com, GitLab en Booking.com zijn volgens hem inmiddels deels geschiedenis. Nu is het aan een nieuwe generatie studenten en ondernemers om nieuwe innovatieve bedrijven te bouwen die Nederland nodig heeft. Daarmee gaf hij het jubileumthema Courage een duidelijke opdracht voor de toekomst.
De nieuwe en volgende generaties kwamen ook terug tijdens Courage in Practice. Vier UT-alumni gingen vanuit verschillende maatschappelijke domeinen in gesprek over hun tijd aan de universiteit, ontwikkelingen in hun vakgebied en de uitdagingen die voor hen liggen.
Daan Geijs, alumnus Biomedical Engineering, vertegenwoordigde het domein Health. Hij werkt als Solution Delivery Lead bij Kaiko.ai en als Lead Developer bij Romion Health. Danique Lummen, alumna Computer Science, bracht vanuit haar werk als Cyber Security Specialist & Analyst bij Royal Schiphol Group het perspectief van Safety & Security in.
Vanuit Chip Technology schoof Els Knoef-Vollenbroek aan. De alumna Industrial Engineering & Management werkt bij ASML als Quality Manager Product Generation Process Factories Worldwide. Femke Merkx, alumna Philosophy of Science, Technology and Society en gepromoveerd aan de UT, bracht als Senior Researcher Climate & Innovation bij het Rathenau Instituut het perspectief op klimaat en innovatie in.
Hun verhalen onderstreepten een van de centrale boodschappen van de middag: maatschappelijke impact ontstaat niet vanuit één discipline of één persoon, maar door kennis, mensen en verschillende perspectieven bij elkaar te brengen.
Dat de volgende generatie al klaarstaat, werd aan het einde van de middag zichtbaar bij de uitreiking van de vijf UT Graduation Awards 2026. Met deze prijzen zet de UT studenten in het zonnetje die met hun afstudeerwerk bijzondere prestaties hebben geleverd. Na een korte film werden de winnaars op het podium gehuldigd.
Daarmee sloot de uitreiking mooi aan op de boodschap die Jitse Groen eerder die middag meegaf. Waar de Van den Kroonenberg Oeuvre Awards vier alumni eren die hun sporen ruimschoots hebben verdiend, laten de Graduation Awards zien waar een nieuwe generatie UT-talent toe in staat is. De uitdaging voor hen is om voort te bouwen op wat eerdere generaties hebben neergezet en met nieuwe ideeën zelf impact te maken.
Na de uitreiking kwamen de leden van het College van Bestuur gezamenlijk op het podium. Ook Gregor Halff, de nieuwe voorzitter van het College van Bestuur, werd naar voren gevraagd. Op 1 september begint zijn eerste officiële werkdag bij de UT. Hij liet bij zijn introductie een energieke indruk achter en vertelde dat hij met talloze vragen over zijn nieuwe rol zou beginnen.
Samen met de andere leden van het College van Bestuur opende hij vervolgens officieel het academisch jaar 2026-2027 en daarmee het 65e jubileumjaar van de Universiteit Twente.
The Bartenders Reunion zorgde voor de finale en kreeg zelfs het doorgaans wat gereserveerde academische publiek uit de stoelen om mee te bewegen.Een passende afsluiting van een middag die draaide om Courage: de moed om te vernieuwen, kritische vragen te stellen en nieuwe wegen in te slaan, maar vooral ook het vertrouwen om dat samen te doen.