Talen

perceptie visueel


Inleiding

Een mens leeft binnen een wereld van allerlei prikkels. Je bent als het ware een soort antenne die prikkels oppikt en omzet in betekenisvolle informatie, een beetje zoals een radio geluidsgolven omzet in muziek.. Het gebruiken van die betekenisvolle informatie zorgt ervoor dat we kunnen functioneren zoals we dat doen. Bij sommige mensen gaat er wel eens iets mis, er zijn mensen die binnenkomende prikkels niet goed kunnen omzetten naar informatie, of mensen die de informatie wel goed omzetten, maar dit vervolgens niet kunnen gebruiken. Daarnaast moet je er rekening mee houden dat veel van de informatie die je krijgt accuraat is, maar soms word je ook misleid door je zintuigen!

Specifiek

Je ogen krijgen allerlei visuele prikkels binnen. Via je ogen komen prikkels binnen die je hersenen interpreteren en hier een beeld van vormen dat als het ware in je hersenen geprojecteerd wordt. De informatie die je via de visuele weg krijgt, klopt niet altijd. Iedereen kent visuele illusies, waar je hersenen als het ware in de war raken en je een andere waarneming ervaart dan de daadwerkelijk aangeboden prikkel. Visuele perceptie is een actief proces, waarbij onze hersenen ontbrekende stukken zelf invullen.

De Gestaltwetten zijn hier een goed voorbeeld van, waarin de hersenen de waarneming in een bepaald patroon interpreteren en organiseren. Kijk maar eens naar het plaatje hiernaast; eigenlijk zijn het er twee. Je kunt echter maar een plaatje tegelijk zien, ofwel de oude man met baard, ofwel de twee mensen in de poort. En neem eens sommige werken van Dali, bijvoorbeeld ‘the slave market' of ‘gala of the spheres', waarin je hersenen ook zelf een betekenisvol geheel maken.

Soms gaat visuele perceptie ook mis; stoornissen in de visuele perceptie zijn bijvoorbeeld hemianopsie, blindzien en prosopagnosie. Dit zijn vaak problemen die door lichamelijke afwijkingen worden veroorzaakt, bijvoorbeeld het niet goed doorgeven van stroompjes tussen hersendelen. Dat kan tot gevolg hebben dat iemand vervolgens maar de helft van zijn gezichtsveld waar kan nemen, of gezichten niet kan herkennen!

onderzoeksvragen

Liplezen
Hoe werkt liplezen voor mensen die doof zijn? Werkt de ontwikkeling van taal op een zelfde manier?

Experimenteer
Bedenk en voer een visueel perceptie experiment uit.

Literatuuronderzoek
Doe literatuuronderzoek naar visuele perceptie en cognitieve verwerking.

Stroop kleur-woord test
Stroop kleur-woord test: hoe werkt dit principe van interferentie?