Scheikunde

verzuring


Inleiding 

Het broeikaseffect, CO2-uitstoot, zure regen... Allemaal termen die de laatste jaren veelvuldig gebruikt zijn om de opwarming van de aarde uit te leggen en de gevolgen te beschrijven. Het broeikaseffect is de breed geaccepteerde verklaring voor de opwarming van de aarde in de laatste eeuw en is een effect dat veroorzaakt wordt door de aanwezigheid van broeikasgassen in de atmosfeer. De afgelopen eeuw heeft de mens steeds meer van deze broeikasgassen uitgestoten. Enkele voorbeelden van broeikasgassen zijn CO2, NO2 en N2O. Sommige broeikasgassen kunnen oplossen in wolken waardoor zij zure regen veroorzaken. Zure regen kan grote gevolgen hebben voor de omgeving om ons heen.

Oorzaak zure regen 

Zure regen ontstaat wanneer stoffen als stikstofoxiden, zwaveldioxide en ammoniak oplossen in wolken. Deze stoffen zijn in grote mate afkomstig van uitlaatgassen van auto's en van de verbranding van stikstof-  en zwavelhoudende brandstoffen. Naast uitlaatgassen is ook de veeteelt een belangrijke bron van voornamelijk ammoniak. Wanneer deze stoffen in wolken oplossen zullen er chemische reacties plaatsvinden waaruit zwavelzuur en salpeterzuur ontstaan. Hierdoor zal de pH-waarde van de regen zijn dan de pH-waarde van de omgeving waar de regen valt. Als gevolg van deze hogere pH-waarde zal de omgeving enigszins verzuren met mogelijk ernstige schade tot de omgeving tot gevolg.

Gevolgen voor mens en omgeving 

De gevolgen van verzuring zie je overal om je heen terug. Wat hierbij het eerst opvalt, is de aantasting van monumenten en gebouwen. Met name gebouwen waarvoor kalksteen als bouwmateriaal is gebruikt zijn erg gevoelig voor de aantasting door zure regen. Ook metalen zijn gevoelig voor de aantasting van zure regen. Deze zullen vele malen eerder gaan roesten dan zonder zure regen het geval zou zijn. Ook in de natuur zijn de gevolgen van verzuring duidelijk waar te nemen. Bodemverzuring heeft tot gevolg dat planten worden aangetast waardoor deze zelfs kunnen afsterven. De verzuring van meren en zeeën heeft grote gevolgen voor koraalriffen en vissen. Door verzuring reageren bouwstoffen voor koraal weg en zijn er dus steeds minder bouwstoffen in het water aanwezig. Bij vissen ligt het probleem bij de vissenlarven. Waar larven de aanwezigheid van vijanden bij de huidige zuurgraad kunnen ruiken, zal dit bij een stijgende zuurgraad niet meer mogelijk zijn. Hierdoor lopen zij grote kans ten prooi te vallen aan vijandige vissen.

onderzoeksvragen

Gevolgen
Welke gevolgen kan de verzuring van het milieu hebben voor de natuur om ons heen en voor de mens?

Zure regen
Hoe ontstaat zure regen, hoe tast zure regen monumenten en gebouwen aan en hoe kunnen monumenten en gebouwen hiertegen beschermd worden?

Verzuring tegengaan
Wat kan de mens doen om verzuring tegen te gaan?