Scheikunde

genetische modificatie


Inleiding 

Genetische modificatie is het veranderen van genetische eigenschappen van levende organismen en is een onderwerp dat altijd weer voor verhitte discussies zorgt tussen verschillende organisaties en groeperingen. De grootste tegenstanders van genetische modificatie zijn over het algemeen mensen die principiële bezwaren hebben tegen het door de mens ingrijpen in natuurlijk processen. Andere tegenstanders zijn met name bang voor de gevolgen voor zichzelf en het milieu. Toch zijn er ook voorstanders van genetische modificatie. Deze voorstanders kijken met name naar de enorme voordelen die genetische modificatie op den duur kan bieden.

Werking 

De mens probeert al eeuwen planten en dieren sterker en beter te maken door deze bepaalde eigenschappen mee te geven. Tot kort geleden gebeurde dit allemaal door het kruisen van planten en dieren. Door twee dieren met de gewenste eigenschappen met elkaar te kruisen hoopte men dat de nakomelingen deze beide eigenschappen zouden bezitten. Op deze manier zijn veel planten en dieren in de loop der eeuwen veranderd. Genetische modificatie werkt heel anders. Bij genetische modificatie worden genetische eigenschappen uit het DNA van het ene organisme geknipt en in het DNA van een ander levend organisme geplakt. Om de gewenste gen bij een bepaald organisme in het DNA te kunnen plakken, moet deze eerst bij het andere organisme uit het DNA worden geïsoleerd. Dit isoleren wordt doorgaans gedaan doormiddel van speciale enzymen. Het losse gen dat vervolgens beschikbaar is, kan niet zomaar in het DNA van het organisme dat je wilt modificeren worden geplakt. Hiervoor moet het gen eerst worden aangebracht op een vector. Wanneer dat gebeurd is, kan de vector met het gen uiteindelijk in het DNA worden geplakt. Voor dit "plakken" van de vector zijn verschillende technieken die afhankelijk zijn van het soort organisme waar je een gen in het DNA wilt aanbrengen.

Risico's 

Het toepassen van genetische modificatie is zeker niet zonder risico's. Met name bij genetische modificatie bij gewassen kunnen niet alle mogelijke gevolgen vooraf worden voorspeld. Zo is het bij het resistent maken van gewassen tegen het aanvreten van rupsen niet gewenst dat deze eigenschap zomaar kan worden overgenomen door alle plantensoorten in de omgeving. Dan zou de rups een steeds groter leefgebied verliezen met als mogelijke gevolg dat de rups, en daarmee de vlinder, op den duur uitsterft. Dit heeft vervolgens weer gevolgen voor vele plantensoorten aangezien de vlinder voor veel plantensoorten belangrijk is voor de bestuiving. Ook is het mogelijk dat gewassen die doormiddel van genetische modificatie resistent gemaakt zijn tegen een bepaald soort insecten ervoor zorgen dat deze zelfde insecten op den duur weer resistent worden tegen de nieuwe eigenschap. Als dat gebeurt zal er of weer gebruik gemaakt moeten gaan worden van bestrijdingsmiddelen of moet het gewas met een zwaarder, wellicht ook risicovoller gen, worden gemodificeerd.

onderzoeksvragen

Werking
Hoe werkt genetische modificatie en is het toepasbaar op alle organismen? Welke vormen van genetische modificatie bestaan er?

Risico
Wat is het risico van genetische modificatie? Wat kunnen de gevolgen zijn voor zowel het gemodificeerde organisme als het milieu waarin deze leeft?

Toekomst
Wat is de toekomst van genetische modificatie?