Scheikunde

de zon


Inleiding

Op 11 augustus 1999 werd Nederland midden op de dag deels in het duister gehuld. Reden hiervoor was een zonsverduistering veroorzaakt door de maan. De maan stond die dag precies tussen de aarde en de zon in waardoor deze de zon bedekte. In Nederland was de totale zonsverduistering niet zichtbaar, maar in andere landen in Europa, bijvoorbeeld in delen van Frankrijk en België, was dit wel het geval.

Opbouw

De zon is met een massa van 1,989x1030 kg veruit het zwaarste hemellichaam uit ons zonnestelsel. Om dit maar met de aarde te vergelijken, de aarde heeft een massa van 5,9742 x 1024 kg. De zon is ook veruit het heetste object in het zonnestelsel. Vanaf het oppervlakte waar de temperatuur een kleine 6000 kelvin is, loopt de temperatuur naar binnen toe langzaam op tot zo'n 15 miljoen kelvin in de kern van de zon. Vanuit de kern naar buiten toe is de zon op te delen in verschillende lagen waarin verschillende processen plaatsvinden. Voorbeelden hiervan zijn de kern zelf, waar de kernfusie van waterstof tot helium plaatsvindt, en de fotosfeer, waarvan het licht dat op aarde waarneembaar is afkomstig is.

Zonnevlekken en fakkels

Zonnevlekken zijn een bijzonder verschijnsel op de zon en zijn waarneembaar als zwarte vlekken op het oppervlak. De temperatuur van zonnevlekken is ongeveer 1000 tot 1500 graden Celsius lager dan die van hun omgeving en er heerst een sterk magneetveld. Rondom zonnevlekken zijn vaak zonnefakkels waarneembaar. Een zonnefakkel is herkenbaar als een helder vlokkerig gebied op de zon. Zonnevlekken worden door deskundigen vaak gebruikt om de activiteit van de zon te bepalen. Hoe meer zonnevlekken zichtbaar zijn, hoe actiever de zon over het algemeen is.

Zonnevlammen

Een ander bijzonder verschijnsel op de zon zijn zonnevlammen. Zonnevlammen zijn een explosie aan het oppervlakte van de zon en zijn waarneembaar als een enorme vlam die van de zon afkomt. Wanneer een zonnevlam op de aarde gericht is, kan dit grote gevolgen hebben. Zo liep een elektriciteitscentrale in Canada in 1989 grote schade op als gevolg van een zonnevlam.

onderzoeksvragen

Opbouw
Hoe is de zon opgebouwd en wat voor reacties vinden er in de zon plaats?

Zonnevlekken en fakkels
Hoe ontstaan zonnevlekken en fakkels en hebben deze invloed op het klimaat op aarde?

Zonnevlammen
Wat zijn zonnevlammen en hoe ontstaan ze? Wat voor invloed hebben ze op satellieten en op de aarde?