Natuurkunde

theremin


Inleiding

In de huidige top 40 is elektronische muziek niet meer weg te denken. In veel nummers wordt een synthesizer gebruikt en het geluid van elektronische piano's is haast niet meer te onderscheiden van het echt. De ontwikkeling van deze instrumenten begon in 1919 met de uitvinding van de Theremin, het allereerste elektronische muziekinstrument.

Naast dat de theremin het eerst elektronische instrument is, is het ook een uniek instrument om te bespelen. De theremin is een klein apparaat waar aan twee kanten een antenne uitsteekt die kunnen meten hoe ver een hand ervan verwijderd is. Hierdoor is het mogelijk door het apparaat aan te sturen door je handen in de lucht te bewegen. Met de ene hand bestuur je de toonhoogte die de theremin produceert, met de andere hand bestuur je het volume. Er zijn ook themerins gemaakt waarbij het volume geregeld wordt door een draaiknop of een schuifje.

Variabele condensator

Het principe van de theremin is relatief eenvoudig. Er wordt gebruik gemaakt van een zogenaamd RLC-circuit, waar R staat voor weerstand, L voor inductie/spoel en C voor capaciteit (condensator). Door een parallelle schakeling van deze elementen kan er in de stroomkring een oscillatie ontstaan doordat er afwisselend energie is opgeslagen in de spoel en de condensator. Bij de theremin is de ene plaat van de condensator de antenne, en de andere de hand van de speler. Door de hand ten opzichte van de antenne te bewegen verandert de capaciteit van de condensator, wat weer de oscillatiefrequentie van de schakeling verandert. Deze frequentie is dan weer om te zetten in een toonhoogte en een volume.

onderzoeksvragen

Doe-het-zelf

Bouw zelf een theremin.