Natuurkunde

magnetisme


Inleiding

Magnetisme is een natuurkundig verschijnsel dat je in het dagelijks leven veelvuldig tegenkomt. Van een kompas, de boxen van je muziekinstallatie en de opslag van data op een harde schijf tot een zeer geavanceerde MRI-scanner in het ziekenhuis, magnetisme speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven. Naast de hiervoor genoemde (dagelijkse) voorwerpen, wordt magnetisme ook gebruikt voor het opwekken van elektrische energie.

Magneten

Magneten kun je het eenvoudigst onderverdelen in twee groepen. Aan de ene kant heb je de permanente magneten. Deze magneten behouden voor een lange tijd hun magnetische eigenschappen. Een simpel voorbeeld van een toepassing van een permanente magneet is de naald van een kompas, maar ook in moderne apparaten als harde schijven worden permanente magneten toegepast. Aan de andere kant heb je elektromagneten. Elektromagneten bestaan doorgaans uit een spoel met een kern van weekijzer. Het grote voordeel van een elektromagneet is dat deze aan en uit gezet kan worden door wel of geen stroom door de spoel te voeren. Elektromagneten worden veel gebruikt in bijvoorbeeld elektrische deuropeners en elektromotoren.

Aardmagnetisme

Niet alleen voorwerpen kunnen magnetisch zijn. Ook de aarde heeft een eigen magnetische veld Veel merken wij, mensen, niet van dit magnetisch veld, maar we maken er wel geregeld gebruik van. Een kompas maakt bijvoorbeeld gebruik van het magnetisch veld van de aarde om het noorden aan te wijzen. Daarnaast beschermt het magnetische veld de aarde ons tegen een bombardement van schadelijke zonnedeeltjes. Het magnetische veld kent echter twee zwakke plekken, de noord- en de zuidpool. Hier loopt het magnetisch veld immers loodrecht richting de polen. Op deze plekken kunnen zonnedeeltjes dus wel afdalen in onze atmosfeer. Bij een sterke zonne-activiteit levert dit een prachtig schouwspel op, het poollicht

onderzoeksvragen

Magnetische inductie
Magnetische inductie geeft de sterkte van een magnetisch veld aan. Wat is magnetische inductie precies en hoe wordt deze gemeten?

Magneetzweeftrein
Hoe werkt een magneetzweeftrein? (Zie ook PWS “Magneetzweeftrein”)

Aardmagnetisch veld
Waardoor wordt het magnetische veld van de aarde veroorzaakt en hoe beschermt dit veld ons precies tegen zonnedeeltjes?

Permanente magneet
Hoe wordt een permanente magneet gemaakt?