Natuurkunde

hartfilmpje (ECG)


Inleiding

Een elektrocardiogram (ECG) of hartfilmpje is een opname van de elektrische activiteit van de hartspier. Het ECG is een zeer belangrijk hulpmiddel bij het vaststellen van aandoeningen aan het hart. Zo kan er vastgesteld worden of er een ritmestoornis is, een infarct en vele andere aandoeningen. Het ECG is bedacht door Willem Einthoven in 1903. Er was toen al bekend dat de hartslag gepaard ging met elektrische stroompjes. 

Werking

Het hart is een spier. En een spier bestaat uit spiercellen. Een hartspeircel trekt samen doordat er kalium- en calciumionen door de celmembraan heen worden getransporteerd. Aangezien ionen een elektrische lading hebben, veroorzaakt transport daarvan een potentiaal. Dat potentiaalverschil wordt gemeten met de elektrodes aan de buitenkant van het lichaam. Het uiteindelijke potentiaalverschil is de optelsom van alle kleinere potentiaalverschillen van de afzonderlijke spiercellen.

Aflezen

Het lezen en intrepreteren van een ECG is best een lastig karwei. Er zijn alleen enkele hulpmiddelen die het begrijpen van een ECG wat makkelijker maken. Wat je uiteindelijk krijgt te zien is de beroemde lijn zoals die hiernaast is afgebeeld. Op de x-as staat de tijd, op de y-as staat het potentiaalverschil. De lijn bestaat uit de PQRSTU toppen. Elke top of meerdere toppen bij elkaar staan voor een bepalde actie van het hart. Zo is het QRS-complex het samentrekken van de hartkamers. Aangezien de hartkamers het grootste zijn en dus de meeste spiercellen hebben, veroorzaken ze de grootste piek. De kleinere P-golf die plaatsvind voordat de kamers samentrekken is het samentrekken van de boezems. Nadat een spiercel is samengetrokken, moet deze weer opladen door de kalium- en calciumionen weer terug te pompen. Dit duurt langer dan het samentrekken en daarom is het dus zichtbaar als een bredere golf op het ECG. De T-top is hier een voorbeeld van.

onderzoeksvragen

Werking
Hoe werkt een ECG?

Aandoeningen
Welke hartaandoeningen kun je ontdekken met een ECG? Wat zie je dan op het ECG?

Cellen
Hoe werkt een hartspiercel?

Storing
Als je een ECG meet, heb je last van storende invloeden. Welke zijn dit en wat kun je doen om ze tegen te gaan?

Stroomgeleiding
Hoe loopt de elektrische stroom door het hart? Hoe zie je dit terug in het ECG?