Maatschappijleer

het poldermodel: eindeloos of ultieme democratie?


Inleiding

Kijk je wel eens naar het journaal en wordt er weer eens een inhoudloze mededeling gedaan van een politicus? Mededelingen in de richting van ‘Daar zijn we druk mee bezig’ en ‘Dat zullen we eerst moeten overleggen’? Deze uitspraken komen voort uit het model dat de Nederlandse politiek omschrijft: het poldermodel.

Model van de boeren

Het poldermodel heeft zijn naam te danken aan de boeren in Nederland. Nederland bestaat voor een groot deel uit polders. Waterproblematiek is een belangrijk onderwerp van boeren in laaggelegen gebieden. Om zo min mogelijk wateroverlast te hebben, stemden de boeren de waterhuishouding in verschillende polders op elkaar af. Hier gingen natuurlijk hevige onderhandelingen mee gepaard, omdat niemand een hoog grondwaterpeil in zijn polder wilde, maar het water toch ergens heen moest. Deze vorm van politiek, namelijk het zeer uitgebreid onderhandelen en overleggen, is ook de karakteristieke omschrijving van de Nederlandse politiek. 

Herkomst van het poldermodel

Er is altijd gedacht dat het poldermodel een puur Nederlandse ontwikkeling is. Zeer recent onderzoek heeft echter uitgewezen dat het poldermodel een vanuit Frankrijk overgewaaide vorm van het zogenaamde ‘corporatisme’. Deze stroming is ontwikkeld door de Franse edelman Louis de Bonald ten tijde van de Franse Revolutie. Dit onderzoek heeft nieuw licht geworpen op de verklaringen rondom het poldermodel. 

Het poldermodel onder druk

De huidige trend is dat de Nederlanders schoon genoeg hebben van de vergadercultuur. Men is de hele dag bezig met overleggen en onderhandelen. Altijd moeten alle verschillende meningen op elkaar afgestemd worden. Vervolgens is de uitkomst zoveel een compromis geworden dat eigenlijk niemand er echt meer blij mee is. Aan de andere kant is dat ook juist de kracht van het poldermodel: het is democratie op en top. Iedereen kan mee onderhandelen en voor zijn belang opkomen. Heeft het poldermodel zijn beste tijd gehad?

onderzoeksvragen

Onstaan
Hoe is het poldermodel in Nederland in gebruik genomen?

De huidige politiek
Hoe is het poldermodel in de hedendaagse politiek te herkennen?

De toekomst
Wat is de toekomst van het poldermodel?

Andere modellen
Hoe verhoudt het poldermodel zich met andere politieke modellen?

Corporatisme
Hoe is Louis de Bonald tot zijn ‘corporatisme’ gekomen?

Invloed van Louis de Bonald
Wat is de invloed van Louis de Bonald geweest op het poldermodel?