Klassieke Culturele Vorming

slot neuschwanstein


Inleiding

Het slot ‘Neuschwanstein' is een kasteel in het zuid-Duitse Beieren. Het werd gebouwd in de 19e eeuw in opdracht van koning Lodewijk II van Beieren (1845-1886). Het is een opvallend, groot kasteel dat beroemd is vanwege zijn pracht en praal en grote waarde op het gebied van kunst en cultuur.

De excentrieke koning Lodewijk II van Beieren wilde zichzelf onsterfelijk maken door een legende te worden. Hij had het idee dat hij als 18 jarige veel te onervaren aan de macht kwam. Aan zijn psychische gesteldheid werd getwijfeld en na bijna 20 jaar regeren overleed hij onder mysterieuze omstandigheden.

Het kasteel

Zijn kasteel is als het ware een vlucht uit de realiteit, de creatie van een fantasiewereld. Op het eerste gezicht ziet het eruit als wat je je voor zou stellen bij een sprookjeskasteel: groots, wit en als we onze subjectieve mening mogen geven, mateloos protserig! Lodewijk hield dan ook veel van uiterlijke schijn, acteren en kunst. Niet zo gek dat de Disneyparken hun ‘kasteel van Doornroosje' dan ook hebben gebaseerd op dit slot. Ook het interieur wemelt van de verwijzingen naar zwanen, helden en heiligen.

Lodewijk gaf de opdracht Neuschwanstein te bouwen, hoger, groter en mooier dan het kasteel van zijn vader of concurrenten. Het kasteel werd gecreëerd als een samentrekking van allerlei verschillende stijlen: invloeden vanuit de middeleeuwse kastelen, byzantijnse paleizen, maar ook het Franse Versailles zijn erin terug te vinden, gecombineerd met moderne voorzieningen zoals verwarming, riolering en warm stromend water. Ook kende het kasteel grote ramen, wat uitzonderlijk was in die tijd.

Lodewijk en kunst

Gefascineerd als Lodewijk II was door kunst en schoonheid, hield hij van de muziekstukken van de beroemde componist Wagner. Hij liet hem bij zich roepen en werd als het ware zijn beschermheer, wat de componist in staat stelde grote muziekstukken te maken. Voorbeelden zijn ‘Tristan en Isolde' en ‘Parsifal'. Met die laatste middeleeuwse held vereenzelvigde koning Lodewijk II zichzelf graag.

Een uiterst opvallend vertrek in het kasteel is de Grotto, een kamer die zo is gebouwd dat het lijkt alsof je je in een natuurlijke druipsteengrot bevindt. De kamer is compleet met waterval en wordt verlicht door allerlei gekleurde lampen. Een verborgen opening in het plafond stelt je in staat vanaf hier muziek te luisteren die gespeeld wordt in de bovengelegen ruimte.

Dit kasteel en de verhalen eromheen geven genoeg stof om over te praten/schrijven. Naast de historische en culturele waarde van het gebeuren, zou je het ook vanuit een maatschappelijke oogpunt kunnen bekijken. Beschouw bijvoorbeeld eens de bestuurlijke kwaliteiten van de koning (waanzinnig of niet?), en eventuele motieven van concurrenten om hem te (laten) vermoorden.

onderzoeksvragen

Neuschwanstein vergeleken met kunst uit die tijd.
Plaats Neuschwanstein in perspectief van de kunstuitingen in de tijd dat het gebouwd werd. Wat valt op?

Imago
Op welke wijze maakte het slot deel uit van de politieke reclamedoeleinden van Lodewijk II? (Het opbouwen van imago)