Klassieke Culturele Vorming

renaissance: schilderkunst


Inleiding

Letterlijk betekent de Renaissance ‘wedergeboorte'. Wij gebruiken de term om een periode uit de geschiedenis aan te duiden. In deze periode kwamen de oude klassieken weer in zwang. Het is een reactie op de meer versimpelde afbeeldingvormen die bijvoorbeeld in de middeleeuwen gebruikt werden en ontstond in Italië.

Er wordt in deze periode meer gefocust op verfijnde vormen van kunst en wetenschap. Afbeeldingen moeten een realistische afspiegeling van de werkelijkheid zijn. Vaak zie je in de schilderkunst perspectieven waar als het ware vanuit een vensterperspectief gekeken wordt naar de wereld, levensecht als was het een foto. Schilders beginnen gebruik te maken van perspectiefweergave, de illusie van ruimtelijkheid en diepte op een vlak dat in werkelijkheid plat is.

De renaissance hield een opleving in voor de schilderkunst. Nieuwe technieken en materialen maakten meer realistische schilderijen mogelijk. Het begrip van diepte, onder andere het gebruiken van lineair perspectief met verdwijnpunt zorgde voor een grote vooruitgang. 

De schilderkunst

Beroemde schilders uit de renaissance zijn bijvoorbeeld Da Vinci, Boticelli, Michelangelo, maar ook Pieter Brueghel. De Italiaanse schilderkunst uit deze tijd had vaak een symbolisch karakter. Verfijning, schoonheid en goddelijkheid zijn veel voorkomende thema's. Hun werken zijn te vinden in vele kathedralen die Italië rijk is. Bijvoorbeeld het werk ‘La Fortezza' van Boticelli in de Sixtijnse kapel, of ‘de geboorte van Venus'. Da Vinci en Michelangelo waren wat meer vernieuwend in hun werken. Da Vinci was een controversieel man, hij had interesse in wetenschap en anatomie en voerde empirisch onderzoek uit (onder andere op menselijke lijken, wat hem een berisping van de paus opleverde). Da Vinci is vooral bekend door ‘la Gioconda', ofwel de Mona Lisa die nu in het Louvre in Parijs te bewonderen is. Ook de ‘Vetruvian man', met zijn anatomisch kloppende verhoudingen volgens ‘de gulden snede' is een van zijn werken. Michelangelo kennen we misschien wel het beste van de ‘David', een van zijn beeldhouwwerken, en uiteraard zijn schilderwerken in de sixtijnse kapel.

onderzoeksvragen

Verschillen tussen schilders
Zet het werk van verschillende schilderkunstenaars tegen elkaar af, wat zijn de overeenkomsten en verschillen?

Invloed en thema's
Wat beïnvloedde de schilderkunst in de Renaissance? Welke thema’s komen naar voren?

Wetenschap en kunst
Hoe was de invloed van wetenschappelijke vooruitgang merkbaar in de renaissance kunst?