Geschiedenis

de aarde


Inleiding 

Toen Nicolaas Copernicus in 1530 in zijn manuscript "De revolutionibus orbium coelestium" beschreef dat niet de aarde maar de zon het middelpunt van ons zonnestelsel is, veroorzaakte dit veel onrust onder zijn tijdgenoten. Met name de Rooms-katholieke Kerk had veel kritiek op de opvatting van Copernicus en zorgde er zelfs voor dat het manuscript een tijd lang op de lijst van verboden boeken heeft gestaan. Niet alleen over het feit dat de zon het middelpunt van ons zonnestelsel heeft de mensheid lang geen kennis gehad. Ook over het feit dat de aarde rond is en om haar as draait heeft men lang niets geweten. Tegenwoordig is dit alles voor iedereen gesneden koek, maar hoe heeft men al deze ontdekkingen in het verleden gedaan? Wie waren hiervoor verantwoordelijk en wat waren hun methoden?

Platte aarde 

Veel mensen denken dat men pas in de tijd van de ontdekkingsreizen (15e eeuw) ontdekt heeft dat de aarde niet plat maar bolvormig is. In werkelijkheid is deze kennis er al sinds het begin van onze jaartelling. Waarschijnlijk was Pythagoras in de zesde eeuw voor Christus de eerste die zich uitsprak over het feit dat de aarde bolvormig is. In de eeuwen die daarop volgden was hierover veel discussie. Ondanks die discussie vond het idee van Pythagoras over een bolvormige aarde in die tijd steeds meer medestanders. De werking van zwaartekracht en andere natuurkundige verschijnselen konden echter nog niet worden verklaard. Hierover kwam veelal pas in de middeleeuwen meer kennis.

De zon als middelpunt 

Nicolaas Copernicus was in 1530 de eerste die beschreef dat niet de aarde maar de zon het middelpunt van ons zonnestelsel is en dat aarde rond de zon draait. Hoewel dit idee tot kritiek vanuit de Rooms-katholieke kerk leidde en zijn manuscript een tijd lang op de lijst van verboden boeken heeft gestaan, vond het in de loop van de 16e en 17e eeuw steeds meer aanhangers. Galileo Galilei was een van de eerste wetenschappers die de leer van Copernicus verdedigde. Ondanks de groeiende steun duurde het nog tot na de middeleeuwen dat het als algemeen bekend beschouwd werd dat de zon het middelpunt van het zonnestelsel is.

Een draaiende aarde 

Dat de aarde rond was en rondom de zon draait was dus in principe bekend halverwege de 16e eeuw. Wat toen echter nog niet bekend was, was dat de aarde iedere dag een omwenteling om haar eigen as maakt. Het is wel waarschijnlijk dat in de 17e en 18e geluiden zijn opgegaan dat de aarde draait om op die manier het verschijnsel tussen dag en nacht te verklaren, maar bewijs dat de aarde dit daadwerkelijk deed bleef uit tot 1851. In dat jaar presenteerde Léon Foucault op de wereldtentoonstelling in Parijs de naar hem vernoemde slinger van Foucault. Met behulp van deze slinger kon eindelijk worden bewezen dat aarde om haar eigen as draait.

onderzoeksvragen

Platte aarde
De wetenschap dat de aarde niet plat is, kwam niet van dag op dag. Hoe kwam Pythagoras op het idee dat de aarde bolvormig is en hoe heeft dit idee zich in de eeuwen daaropvolgend ontwikkeld?

Zon als middelpunt
Hoe ontdekte Copernicus dat niet de aarde maar de zon het middelpunt van ons zonnestelsel is?

Slinger van Foucault

Wat is de slinger van Foucault en hoe werkt deze? Hoe maakte Foucault het mogelijk dat de slinger zonder aandrijving 24 uur bleef slingeren?