Economie

maya cultuur


Inleiding

In het noordelijk gedeelte van centraal Amerika ligt Mexico. De Maya's zijn een bevolkingsgroep die al van oudsher in Mexico, maar ook Guatemala, Els Salvador, Belize en Honduras te vinden is. Zij vormden een meso-Amerikaanse beschaving. De Maya volkeren spreken allerlei talen, maar de meeste van hen spreken ook Spaans. Hoewel je dus vaak het idee krijgt dat ‘de Maya's' iets uit de oudheid is, zijn het nog steeds bestaande groepen mensen en werd de cultuur niet volledig uitgeroeid zoals vaak gedacht wordt. Wel hebben de Spanjaarden tijdens de verovering van ‘de nieuwe wereld' een groot deel van het erfgoed getracht te vernietigen.

Vooruitstrevend folk

Er zijn resten gevonden van de klassieke Mayacultuur die al vele honderden jaren oud zijn. Je kent ze wel, bijvoorbeeld de ruines van eeuwenoude stenen piramides in een toelopende trapvorm die op meerdere plekken gevonden zijn. In de gevonden steden zijn beeldhouwwerken en muurschilderingen te vinden met heersers en goden. De maya maatschappij kende verschillende klassen, ambachtslieden, kooplieden en boeren. De verschillende maya staten voerden regelmatig strijd en zij hadden voornamelijk een agrarische achtergrond. Uiteindelijk werden veel maya steden verlaten, waarschijnlijk ten gevolge van oorlogen, opstand, extreme droogte en roofbouw op het land.

De Maya's waren erg gelovig. Het was een polytheistische godsdienst met goden die vaak aan natuurlijke fenomenen gekoppeld waren. De schepper waarin zij geloofd was Hunabku (Itzamnook), maar ook kenden zij Kinich Ahau, de zonnegod, of Chac, de god van regen en donder. Ze aanbaden hun goden en geloofden dat offeren de manier was om geluk te verdienen. Het bloed van offers werd ook verbrand en de rook die daarbij vrijkwam zou mensen ertoe in staat stellen in contact te komen met goden of voorouders.

Op wetenschappelijk gebied waren de oude maya's erg inventief en hun tijd ver vooruit. Ze drukten hun taal uit in een soort hiërogliefenschrift met een combinatie van fonetische en ideografische tekens. De elite zou onderricht gekregen hebben om het schrijven en lezen hiervan te leren beheersen in het kader van de keuropleiding.

Daarnaast waren ze bedreven in de wiskunde, ze maakten bijvoorbeeld al gebruik van het getal 0! Ook de astrologie speelde een grote rol in de cultuur, daarbij maakten zij onder andere gebruik van een theoretische tijdsrekening in de vorm van kalenders. Tijd speelde dan ook een cruciale rol in de religie van de Maya's. De Maya's staan door hun wetenschappelijke voortvarendheid bekend als zeer succesvolle ambachtslieden uit de oudheid. Neem bijvoorbeeld hun bouwkundige hoogstandjes, de enorme piramides en tempels die zij bouwden zijn eeuwen later vaak nog steeds in goede staat.

onderzoeksvragen

Tzolkin
Wat is Tzolkin, waar wordt het voor gebruikt en waarmee is het vergelijkbaar?

Vergelijk
Onderzoek de religieuze uitingen van de Maya’s en vergelijk deze met de uitingen van vergelijkbare culturen (Azteken, Inca’s?)

Bloederige offers
Wat heeft deze cultuur met bloederige offers?

Machthebbers
Hoe regeerden de machthebbers van de Maya’s over hun volk welke gevolgen had dit voor de samenleving?

Invloeden op de cultuur
Welke gebeurtenissen in de geschiedenis hebben grote invloed gehad op de Maya cultuur?

Voortbestaan van de samenleving
Hoe bleef de Maya samenleving draaien op sociaal-economisch gebied? (welke handelsmogelijkheden hadden zij, mobiliteit, omgangsvormen etc.)

Films
Er zijn allerlei films gemaakt over de Maya cultuur en schatten, bijvoorbeeld Apocalypto (2006). Analyseer hoe correct de weergave is van het beeldmateriaal.