Economie

egyptische oudheid


Inleiding

Egypte spreekt bij veel mensen tot de verbeelding. In het bijzonder de mysteries van de oude machthebbers en hun tradities en leefwereld.

Wie kent niet de verhalen over de legendarische Farao Toetanchamon, Ramses, koningin Cleopatra, of de beeldschone koningin Nefertiti aan de zijde van Farao Achnaton? Egypte kent een lange rij aan voormalig heersers, daterend van al ver voor onze Christelijke jaartelling. De beschaving van het oude Egypte ontstond rondom de Nijl, waar het droge land nog perioden van vruchtbaarheid kende, water was namelijk essentieel voor deze bevolking!

Hoogstaande samenleving

De Egyptische beschaving was zeer voortvarend en ontwikkeld. De Egyptenaren hadden allerlei geavanceerde technieken bedacht waarmee zij uitstekend in staat waren te overleven in het droge Egyptische klimaat en schitterende tempels en paleizen te bouwen. Hiermee waren zij hun tijd extreem ver vooruit, aangezien er in Europa nog maar weinig merkbaar was van enige ontwikkeling. Daar waar de Europeanen bij wijze van spreke nog als Neanderthalers door de bossen renden, hadden de Egyptenaren al een hoogstaande samenleving.

Ze hielden rekening met de standen van de hemellichamen, om zo optimaal gebruik te maken van de overstromingen van de Nijl en zodoende hun irrigatie systemen te voeden om het land te bewerken. Ook was de schrijfkunst en de wiskunde al in een vergevorderd stadium ontwikkeld, wat de Egyptenaren in staat stelde werktuigbouwkundige constructies te maken en daarmee onder andere grote piramides te bouwen. Samenwerkingscontracten met bijvoorbeeld aannemers werden zelfs al op schrift vastgelegd door opgeleide ‘schrijvers', bijvoorbeeld in opdracht van de koning. 

Religie

Het oude Egypte is voornamelijk Polytheïstisch in religie. Meerdere goden werden aanbeden, en ook de kosmologie speelde hierin een belangrijke rol. Vele tempels werden gebouwd om de Egyptische godsdienst in te belijden. Schepping en leven in het hiernamaals stonden centraal in deze religie. Dit is een van de redenen waarom er zoveel moeite werd gedaan om gigantische graven te bouwen waarin allerlei attributen werden meegegeven aan de doden en de goden te eren met offers. De tempels en graven werden ‘versierd' met vele tekeningen en hiërogliefen. De oude Egyptische beschaving ging verloren en lang wist men niet hoe deze aanwijzingen te ontcijferen. In 1799 werd door Fransen de ‘Steen van Rosetta' ontdekt. Dit betekende een doorbraak in het decoderen van de hiërogliefen, waardoor ze vertaalbaar werden. Hiërogliefen zijn pictogrammen die opgevat moeten worden als een fonetisch schrift, dus ‘opgeschreven klanken'. Er werd geloofd dat Farao's in direct contact stonden met de hemel, god en het hiernamaals. Ze werden dan ook aanbeden door de bevolking. Farao's wilden steeds grotere, mooiere piramides bouwen. Slechts een aantal van deze koninklijke graven is bewaard gebleven. 

Papyrus

Papyrus was een belangrijke grondstof in het oude Egypte. Men gebruikte het als papier om op te schrijven, maar men maakte er ook boten, sandalen en touwen van. Doordat dit papier nu bestond, maakte het de communicatie binnen het grote rijk eenvoudiger. (Bedenk: mondelinge boodschappen kunnen veranderen door verschillende vertellers, en slepen met uitgehouwde steenblokken is ook niet echt praktisch.) Het betekende de ontketening van een bloeiende handel tussen Egypte en omringende landen omdat Egypte nu veel minder afhankelijk was van anderen.

onderzoeksvragen

Egyptische maatschappij
Maak een uiteenzetting van hoe het oude Egypte eruit zag qua maatschappij; hoe was de macht verdeeld, wat voor economische systemen gebruikten ze, welke communicatiemiddelen hadden ze?

Rechtssysteem
Hoe zag het rechtssysteem van de Egyptenaren eruit? Was dit rechtvaardig en welke rechten/plichten hadden de verschillende rangen en standen?

Toepassingen van riet
De ontdekking van toepassingen voor riet (papyrus, boten) betekende een grote sprong vooruit voor het oude Egypte. Welke ontwikkelingen konden hierdoor plaatsvinden? Wat betekende dat voor de Egyptenaren?

Wis- en natuurkunde
De Egyptenaren waren hun tijd ver vooruit op het gebied van bijvoorbeeld de wis- en natuurkunde. Waaruit bleek dit? Vergelijk dit met andere beschavingen.

Egypte en religie
Egyptenaren waren aanhangers van het politheïstisch geloof (meestal, behalve tijdens de periode waarin Aton, ‘de zonnegod’ aanbeden werd) Welke goden kenden zij, welke functie had dit, welke invloed had dat op het (dagelijks) leven en is dit vergelijkbaar met andere geloven?