Biologie

vulkanisme


Inleiding

Vulkanen spreken bij iedereen tot de verbeelding. Schrikbeelden van grote uitbarstingen, kolkende lavastromen en vluchtende mensen komen voorbij. Actieve vulkanen zijn erg gevaarlijk, ze stoten niet alleen vaak hete lavastromen uit, ook giftige gassen, hete lucht stromen en temperatuurdalingen komen voor.

Uitbarsting

Binnen in de aarde spelen zich allerlei processen af met verschuivende aardlagen, hoge druk en warmte. Een van de gevolgen hiervan is vulkanische activiteit, en het ontstaan van vulkanen. Binnen een vulkaan bouwt de druk zich op in de magmakamer. Als de druk te groot wordt, barst hij uit.

Bekende vulkanen zijn bijvoorbeeld de Stromboli, de Etna en de Vesuvius,maar ook de enorme Yellowstone Caldera is een vulkaan. Vulkanische activiteit komt vooral voor op plekken waar tektonische platen botsen en op hotspots. Niet alle vulkanen zijn echter actief, als een vulkaan een bepaald aantal jaar geen activiteit heeft vertoond, wordt die als slapend of ‘dood' beschreven.

Er zijn een aantal typen vulkanen; schildvulkanen, kegelvulkanen, stratovulkanen en supervulkanen. Daarnaast kunnen ze nog ingedeeld worden op het type gesteente dat zij uitstoten, te weten zure vulkanen die vaak stroperig magma hebben, en basische vulkanen met mafisch magma dat vloeibaarder is en daarom minder explosieve uitbarstingen tot gevolg heeft. Uitbarstingen worden ook in typen ingedeeld, de typen hebben de namen van de vulkaan die typerend is voor een dergelijke uitbarsting, zoals een ‘strombolische' eruptie.

Geschiedenis; Plotseling gevaar!

Ken je het verhaal van Pompeii? Omstreeks 80 na Christus werden de bevolking van dit stadje verrast door de plotselinge uitbarsting van de vlakbij gelegen vulkaan Vesuvius. Het stadje werd volledig bedolven door de lavastroom en de bewoners waren niet meer in staat zichzelf in veiligheid te brengen. Pas eeuwen later werden de resten van Pompeii ontdekt en opgegraven. Ze deden vele lugubere vondsten, de overblijfselen van de mensen die verstrikt waren geraakt in de stollende massa en giftige neerslag waren nog tot in detail bewaard gebleven.

onderzoeksvragen

Pyroclastische stromen
Wat zijn de effecten van pyroclastische stromen?

Gevolgen
Wat zijn de ecologische en economische gevolgen van vulkanische activiteit?

Gevolgen voor luchtvaart
Wat zijn de gevolgen van de vrijkomende pyroclastische stroom voor de luchtvaart?

Gevaarlijk
Maak een risico inschatting van de wereldwijde gevolgen van een supereruptie.

Chemische stoffen

Welke chemische stoffen spelen een rol in lavastromen?