Biologie

echografie


Inleiding 

De meest bekende toepassing van echografie is de echo die gemaakt wordt tijdens de zwangerschap van vrouwen. In Nederland worden bij een zwangere vrouw doorgaans twee tot drie echo's gemaakt tijdens de zwangerschap. Aan de hand van deze echo's kan worden berekend hoe ver de zwangerschap gevorderd is en kan worden bepaald of het kind eventuele afwijkingen vertoond. Ook kan met behulp van echografie de kans worden bepaald dat het kind Syndroom van Down zal hebben. Het maken van echo's bij zwangere vrouwen is niet de enige toepassing van echografie. Artsen kunnen dankzij echografie veel organen controleren en bekijken zonder dat een operatie of röntgenfoto's nodig zijn.

Ultrahoog geluid 

Bij echografie wordt gebruikt gemaakt van ultrageluid. Ultrageluid bestaat uit hoog frequente geluidsgolven die voor het menselijk oor niet waarneembaar zijn. Deze ultrageluidsgolven worden door een transducer het lichaam ingestuurd. Voordat de transducer de golven goed het lichaam in kan sturen, moet er een gel worden aangebracht tussen de transducer en de huid. Deze gel is noodzakelijk omdat het ultrageluid zich niet door lucht kan verplaatsen waardoor geen goede echo gemaakt kan worden als er geen gel tussen de transducer en de huid is aangebracht. Wanneer het geluid eenmaal door de huid is, zal het geluid door de verschillende soorten weefsel in het lichaam (gedeeltelijk) worden weerkaatst. Omdat niet iedere soort weefsel het geluid even goed weerkaatst, zal een beeld bestaande uit zwarte en witte vlekken ontstaan. Dit zwart-wit beeld is de echo van een dwarsdoorsnede van het lichaam waarin belangrijke organen of afwijkingen zichtbaar zijn. Bij een echo van een zwangere vrouw is in dit beeld het kind duidelijk zichtbaar.

Zwart-witbeeld 

Zoals hierboven al beschreven is, wordt ultrageluid niet door iedere soort weefsel even sterk weerkaatst. Wanneer het geluid in het lichaam op lucht stuit, zal het geluid volledig worden weerkaatst. Deze volledige weerkaatsing van het geluid zal op het scherm zichtbaar worden gemaakt als een witte vlek. Deze eigenschap van lucht zorgt ervoor dat echografie niet kan worden toegepast rondom de longen, darmen en botten (deze bevatten een grote hoeveelheid lucht). Vloeistoffen als urine en bloed zullen daarentegen slechts heel weinig weerkaatsing van het ultrageluid veroorzaken wat resulteert in een zwarte vlek op het scherm.

onderzoeksvragen

Toepassing
Voor welke toepassingen wordt echografie allemaal gebruikt?

Ontwikkeling
Het beeld van een echo is meestal niet erg scherp. Welke ontwikkelingen kunnen het mogelijk maken dat deze beelden in de toekomst scherper worden?

Voor- en nadelen
Wat zijn de voor- en nadelen ten opzichte van echografie ten opzichte van bijvoorbeeld röntgenfoto’s of een operatie?

Geluidsgolven

Hoe maakt de transducer ultrageluidsgolven?