Biologie

dolfijnen


Inleiding 

Een profielwerkstuk over dolfijnen (Delphinidae)? Leuker en veelzijdiger dan je misschien in eerste instantie verwacht! Dolfijnen zijn namelijk net als mensen een van de ‘hogere levensvormen' in de biologische keten. Dolfijnen zijn uiterst intelligent en maken gebruik van allerlei ingenieuze mechanieken om bijvoorbeeld te communiceren.

Wat maakt ze zo bijzonder?

Dolfijnen worden gecategoriseerd als tandwalvissen. Ze zijn erg gestroomlijnd en hebben een staartvin (de motor!), 2 borstvinnen (sturen) en een rugvin (stabiliteit). Wist je dat de rugvin van een dolfijn net zo uniek en herkenbaar is als het gezicht van een mens? De huid van dolfijnen is bijzonder. Als een dolfijn snelheid maakt komen er een soort van golfjes in de huid, waardoor het water er met minder weerstand langs kan stromen en de dolfijn zich dus sneller door het water kan bewegen. (denk ook aan het haaienpak van de zwemsport)

Dolfijnen zijn intelligente dieren. Hun relatief grote hersenen van dolfijnen stellen ze in staat dingen te interpreteren en hier adaptief op te reageren. In verhouding zijn de hersenen van dolfijnen groter dan die van mensapen. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat dolfijnen in staat zijn relatief ingewikkelde opdrachten te begrijpen en ook een soort eigen namen (verschillende fluitgeluiden) voor elkaar hebben waarmee ze elkaar ‘aanspreken'.

Dolfijnen zijn zoogdieren, zij hebben dan ook geen kieuwen zoals vissen, maar zij hebben longen waardoor zij regelmatig naar de oppervlakte moeten om adem te halen. Ook tijdens hun slaap moeten ze blijven ademen en dat doen ze op een ingenieuze manier! Dolfijnen slapen maar met één hersenhelft tegelijk, waardoor de andere actieve helft er voor zorgt dat ze niet verdrinken en ze hun omgeving in de gaten kunnen houden. Een dolfijn slaapt dus vaak met één oog open!

Ze ruiken slecht, maar hebben wel allerlei andere perceptuele middelen tot hun beschikking. Zo zien ze bijvoorbeeld wel erg goed en gebruiken ze sonar. Dit zijn de klikgeluiden die ze maken en die vervolgens tegen de omringende objecten terugkaatsen (echolocatie) en waarmee zij de positie daarvan kunnen bepalen tot op soms wel 100 meter afstand.

Dolfijnen zijn begaafde dieren, vooral gezien hun intelligente aanpassingsvermogen en ingebouwde ‘gadgets' zijn ze een ideaal onderwerp voor de wetenschap! Een profielwerkstuk over dolfijnen kan dan ook allerlei invalshoeken hebben, afhankelijk van wat jij interessant vindt om te onderzoeken! Deze High-tech dieren hebben van alles in huis wat interessant is om uit te diepen!

onderzoeksvragen

Sonar
Onderzoek hoe het sonar systeem dat dolfijnen gebruiken werkt? Wat zijn de mogelijkheden?

Weerstandsvermindering
De geribbelde stroomlijning van de dolfijnenhuid is erg nuttig. Wetenschappers denken eraan hetzelfde principe te gebruiken in bijvoorbeeld zwempakken en om boten sneller te maken! Onderzoek hoe dit principe werkt en hoe dit toepasbaar zou kunnen zijn voor menselijk gebruik?

Mens en dolfijn

Bedenk wat de effecten zijn van ecologische veranderingen op de leefwereld van dolfijnen? Wat is bijvoorbeeld de invloed van sterke bevissing van de wateren, milieuvervuiling, of opwarming van het aardoppervlak?