Aardrijkskunde

aardbevingen 


Inleiding

Op januari om 16:53 uur lokale tijd deed zich in Haïti een zware aardbeving voor. De beving had een kracht van 7.0 op de schaal van Richter en was de zwaarste beving in die regio sinds halverwege de negentiende eeuw. In totaal kwamen naar schatting zo'n 230.000 mensen om het leven bij deze beving en raakten maarliefst 310.000 mensen gewond. Naast de grote hoeveelheid doden en gewonden was ook de schade aan gebouwen en infrastructuur enorm. Meer dan 1,5 miljoen mensen raakten dakloos en ook veel overheidsgebouwen waaronder het presidentieel paleis en enkele ziekenhuizen raakten ernstig beschadigd door de beving. Omdat Haïti een van de armste landen ter wereld is, begonnen mensen direct na de beving wereldwijd geldinzamelingsacties om de wederopbouw van Haïti te kunnen bekostigen.

Ontstaan

Een aardbeving is een trillende beweging van de aardkorst die vaak wordt veroorzaakt door langzame bewegingen van de verschillende aardschollen die langs elkaar af bewegen. Het plotseling vrijkomen van een grote hoeveelheid energie kan hierbij leiden tot een aardbeving. Deze oorzaak voor aardbevingen levert vaak de zwaarste bevingen op, maar er zijn ook andere oorzaken van aardbevingen te noemen. Zo komen in Noord-Nederland geregeld mini-aardbevingen voor als gevolg van het leegpompen van gasvelden ver onder het aardoppervlak.

Tsunami

Wanneer een aardbeving op zee plaatsvindt, een zogenaamde zeebeving, of de aardbeving plaatsvindt in een aan zee grenzend gebied, is er een aanzienlijke kans op een tsunami. Een tsunami is een enorme vloedgolf die tot tientallen meters hoog kan worden en een enorme schade kan toebrengen aan kustgebieden. Op 26 december 2004 werd in Indonesië pijnlijk duidelijk hoeveel schade een tsunami kan aanrichten. Vanaf dat moment zijn overal ter wereld de veiligheidsmaatregelen rondom tsunami's bij aard- en zeebevingen aangescherpt. Zo wordt tegenwoordig bij iedere zee- of aardbeving waarbij enige kans mogelijk is op een tsunami een tsunami-alarm uitgedaan waar dat voorheen slechts gebeurde als men de tsunami had opgemerkt.

Onderzoeksvragen

Ontstaan

Hoe ontstaan de meeste aardbevingen en welke gebieden op aarde zijn hier gevoelig voor? Welke andere oorzaken van aardbevingen zijn er nog te noemen?

Metingen
Hoe wordt de kracht van een aardbeving gemeten en hoe is de schaal waarop deze wordt weergegeven ontstaan?

Tsunami
Hoe ontstaat een tsunami en hoe kan het dat er soms wel en soms geen tsunami ontstaat bij een zeebeving?

Gevolgen
Wat zijn de economische en sociale gevolgen bij een enorme aardbeving als de aardbeving in Haiti?

Preventie
Wat kan een gebied waar vaak aardbevingen voorkomen doen om de schade en het aantal slachtoffers zo laag mogelijk te houden?