Ondersteuning Leerkrachten

Inspiratie & lesmateriaal

LESMATERIAAL ONTWIKKELD DOOR PRE-U

Onderstaand lesmateriaal is ontwikkeld voor, en onderdeel van, diverse projecten van Pre-U, maar is ook buiten de context van deze projecten in de les goed te gebruiken.

Wonen in de ruimte

Het leven in de ruimte is heel anders dan leven op aarde. Op aarde heb je bijvoorbeeld altijd te maken met zwaartekracht. Maar hoe gaat dat in de ruimte waarin alles gewichtloos is? Hoe krijg je drinken en eten binnen bij gewichtloosheid? Normaal ga je slapen wanneer het donker wordt, maar hoe gaat dat in de ruimte? Hoe zit het met de temperatuur op de verschillende planeten?

In deze opdracht gaan kinderen het ideale ruimtehuis ontwerpen, volgens de didactiek van Ontwerpend Leren. Eerst onderzoeken ze op welke planeet de leefomstandigheden het best zijn, en met welke omstandigheden op deze planeet rekening moet worden gehouden in het ontwerp van hun ruimtehuis. Vervolgens bouwen ze een maquette van hun ruimtehuis. 

Deze opdracht wordt door Pre-U ingezet als voorbereiding van of ter afsluiting van de André Kuipers College Tour. Deze opdracht is ook als losstaande opdracht uitstekend uit te voeren om in de klas met de leerlingen ontwerpend aan de slag te gaan. 

To the moon and back

Gezamenlijk met een club enthousiaste leerkrachten en professionals heeft Pre-U een docentenhandleiding ontworpen over de lancering van een raket. De handleiding geeft handvaten voor de leerkracht om op een speelse wijze met wetenschap & technologie bezig te gaan in de klas. De lesbrief kan volledig worden uitgevoerd met eenvoudige huis, tuin en keukenmiddelen die in de meeste huishoudens aanwezig zijn. 

In de lesbrief wordt aandacht besteed aan zowel onderzoekend als ontwerpend leren. De raketles draagt bij aan de ontwikkeling van diverse 21e-eeuwse vaardigheden. In de lesbrief worden talloze suggesties gegeven voor een verbinding tussen de opdracht en andere zaak- en kernvakken op school. 

Robots

Robots nemen, gemerkt en ongemerkt, een steeds grotere rol in in ons leven. Veel mensen realiseren zich niet in hoeveel vormen we tegenwoordig al robots om ons heen zien. Die automatische stofzuiger, bestuurbare elektrische speelgoedauto’s, drones en zelfs onze wasmachines zijn robots! 

Door middel van dit lesmateriaal maken leerlingen kennis met de veelzijdigheid van robots en worden ze aan het denken gezet over de verschillende aspecten die een rol spelen bij het maken van een robot(onderdeel). 

Dit lesmateriaal is door pabostudenten voor Pre-U ontwikkeld in het kader van de leer-en-speeldag in het Designlab. Dit lesmateriaal is ook uitstekend in te zetten als een les over robots in de klas. 

Onderzoek je afval

Duurzaamheid begint met bewustwording. Door zelf te onderzoeken hoeveel afval een klas met leerlingen produceert worden de leerlingen bewust van de gevolgen voor het milieu als men onzorgvuldig omgaat met afval, en van de mogelijke oplossingen om duurzamer met afval om te gaan. 

In deze onderzoeksopdracht onderzoeken leerlingen hoeveel afval er in de klas wordt geproduceerd, volgens de didactiek van Onderzoekend Leren. 

Deze opdracht is door pabo studenten voor Pre-U ontwikkeld in het kader van Project E , het duurzaamheidsproject van de Gemeente Enschede. De opdracht leent zich ook buiten Project E om uitstekend om samen met de leerlingen op onderzoek uit te gaan. 

Water in de klas

Duurzaamheid begint met bewustwording. Door zelf drinkwater en waterverbruik te onderzoeken worden de leerlingen bewust van wat de gevolgen voor het milieu zijn als men onzorgvuldig omgaat met water, en van de mogelijke oplossingen om duurzamer met water om te gaan. 

Deze opdracht is door pabo studenten voor Pre-U ontwikkeld in het kader van Project E, het duurzaamheidsproject van de Gemeente Enschede. De opdracht leent zich ook buiten Project E om uitstekend om samen met de leerlingen op onderzoek uit te gaan. 

Energie in de klas

Duurzaamheid begint met bewustwording. Door zelf energie te onderzoeken worden de leerlingen bewust van wat de gevolgen voor het milieu zijn als men onzorgvuldig omgaat met energie, en van mogelijke oplossingen om duurzamer met energie om te gaan. 

Deze opdracht is door pabo studenten voor Pre-U ontwikkeld in het kader van Project E, het duurzaamheidsproject van de Gemeente Enschede. De opdracht leent zich ook buiten Project E om uitstekend om samen met de leerlingen op onderzoek uit te gaan 

overige interessante lesmaterialen

Naast de activiteiten van Pre-U en de door ons ontwikkelde materialen, bestaat er nog een keur aan inspirerende materialen, filmpjes en activiteiten. Hier vind je een groot aantal suggesties voor sites, lesmaterialen, televisieprogramma’s, filmpjes en achtergrondmateriaal gerelateerd aan wetenschap en technologie en onderzoekend en ontwerpend leren, waar je gebruik kan maken bij het  inrichten van inspirerend W&T onderwijs.

Acadin

Acadin is een digitale leeromgeving voor talentvolle leerlingen. In deze leeromgeving is leerstof te vinden waar deze kinderen hun tanden in kunnen zetten, maar bijvoorbeeld ook korte opdrachten voor de laatste 10 minuten van de les.

C3

Stichting C3 brengt chemie tot leven en geeft jongeren de kans hun talenten in de chemie te ontdekken. Met C3 ervaart iedereen wat chemie is, wat je ermee kunt en hoe chemie bij het leven hoort. De website staat vol onderwijsmiddelen over chemie en biedt de mogelijkheid om o.a. gratis proevenwaaiers voor in de klas te bestellen.

Clips voor duurzaamheid

Clips voor Duurzaamheid is een online animatieproject van HOLY Animatieplatform waarmee jongeren in een wip een eigen animatieclip kunnen maken over duurzaamheid.

De Jongste Akademie

De Jongste Akademie is een project van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De Jongste Akademie doet onderzoek en wil graag kinderen stimuleren om ook onderzoek te doen. De website staat boordevol leuke en vreemde feitjes over verschillende thema’s, zoals het brein en planten en dieren.

De Openbare Bibliotheek

Zoek je betrouwbare informatie voor je werkstuk of spreekbeurt? De openbare bibliotheek heeft voor wel 255 onderwerpen boeken, filmpjes en websites bij elkaar gezocht. Ieder onderwerp is er voor groep 5/6, groep 7/8 en klas 1/2.

Designathon Works

Iedere twee jaar organiseert Designathon Works een wereldwijde Designathon voor kinderen. Deelnemende kinderen ontwerpen oplossingen voor een circulaire economie, zoals hun toekomstige steden. Designathon Works heeft een methode ontwerpend denken ontwikkeld voor kinderen van 7 t/m 12 jaar.

digiVita

digiVita is een initiatief van VHTO, Landelijk expertisebureau meisjes/ vrouwen en bèta/ techniek, om de instroom van meisjes en vrouwen in ICT-opleidingen en ICT-functies te vergroten. Door de inzet van vrouwelijke ICT-professionals, vrouwelijke studenten en CIO’s worden in het kader van digiVita verschillende activiteiten binnen en buiten de school georganiseerd. De website van digiVita is gevuld met (maatschappelijke) initiatieven en innovaties van ICT-professionals, foto’s en video’s, chatsessies, en informatie over ICT-opleidingen en –beroepen.

Duurzame school

De website van Duurzame school biedt het po, vo en mbo handvatten om aan de slag te gaan met het thema duurzaamheid. Op de website vind je inspiratie, lesideeën en nascholingsinformatie, evenals informatie over activiteiten en organisaties op het gebied van duurzaamheid.

EncyclopeDoe

Inspiratie nodig voor proefjes in de klas of op zoek naar lesmateriaal bij een bepaald thema? De EncyclopeDoe staat boordevol links naar proefjes, lesmateriaal, filmpjes etc., alfabetisch gesorteerd op onderwerp. Pre-U maakt er zelf regelmatig gebruik van. Absolute aanrader!

ESAKids

ESAKids is een website van de European Space Agency, vol met informatie en animaties over de ruimte, speciaal voor kinderen.

Entoen.nu

Entoen.nu is de canon van Nederland en biedt een uitgebreide interactieve tijdlijn van 3000 voor Christus tot nu, met speciale versies voor leerlingen en leerkrachten.

Ga voor Gezond

Ga voor Gezond is een initiatief van CBO/ NIGZ met een nationale scholenactie over gezondheid en veiligheid voor groepen één tot en met acht van het basisonderwijs. Met hun initiatief willen ze de groeiende ongezonde leefstijl van kinderen op een leuke manier aanpakken. Doe als leerkracht de test om te zien hoe bewust jouw school bezig is met gezonde voeding en beweging en gebruik de website vol tips en materialen om op een leuke en makkelijke manier aandacht te besteden aan thema’s als voedingspatronen, bewegen en pesten.

Gekke Professor

Gekke Professor is een blog van Mad Science over allerlei onderwerpen die met wetenschap en technologie te maken hebben. In de blog worden regelmatig experimenten stap voor stap uitgelegd.

GreenTech

GreenTech is een televisieprogramma over duurzaamheid en uitvinden. In GreenTech gaan jongeren tussen de 9 en 15 jaar de strijd met elkaar aan wie het meest duurzame idee van Nederland heeft. In de studio bouwen ze een werkend prototype van hun uitvinding, die ze vervolgens presenteren aan een vakjury. GreenTech wordt uitgezonden op RTL4. Voor scholen biedt GreenTech lesmateriaal over duurzaamheid en brainstormen.

Het Klokhuis

Iedereen kent Het Klokhuis, het leerzame en leuke televisieprogramma op NPO Zapp waar al meerdere generaties mee zijn opgegroeid. Op de website van Het Klokhuis zijn niet alleen alle afleveringen terug te zien, maar worden ook tips gegeven voor gebruik van Het Klokhuis in de klas. Bij sommige afleveringen zijn zelfs speciale lespakketten of games gemaakt.

Know How

Know How prikkelt je brein en houdt je kennis up-to-date. Het is een tijdschrift voor jong en oud vol fascinerende feiten met korte, compacte artikelen die je op een heldere manier vertellen hoe de wereld in elkaar zit.

Millo

Millo is een interactieve historische atlas, ontwikkeld door Barbaar Educatie. De atlas geeft aan waar bijvoorbeeld de jagers en boeren leefden en hoe het Christendom en de Islam zich in de loop der jaren verspreidden.

MuseumJeugdUniversiteit

Tientallen musea organiseren colleges voor nieuwsgierige kinderen van 8 t/m 12 jaar. Echte wetenschappers en experts vertellen alles over je favoriete onderwerpen, zoals ridders, mummies, dinosaurussen en planeten. Speciaal voor kinderen die meer willen weten dan hun meester of juf. Op de website zie je welke steden en musea er meedoen en kan je je meteen inschrijven.

Museumkids

Museumkids is een online platform van de Museumvereniging om cultuureducatie te stimuleren en kinderen van 6 t/m 12 jaar op een speelse manier te laten ervaren wat er in Nederlandse musea te ontdekken is, zowel online als offline.

NEMO

NEMO brengt online, in het museum en in het land wetenschap en technologie dichterbij. In het NEMO Science Museum ontdekt iedereen, van jong tot oud, hoe fascinerend wetenschap en technologie zijn. Op vijf verdiepingen vol tentoonstellingen, experimenten, demonstraties en workshops ervaren bezoekers hoe bijzonder alledaagse dingen zijn. Ook schoolklassen kunnen een bezoek brengen aan NEMO, en NEMO biedt lesmateriaal over wetenschap en technologie voor op school en nascholing en conferenties voor onderwijsprofessionals.

NEMO Kennislink

NEMO Kennislink is een nieuwssite met nieuws over populair-wetenschappelijke thema’s. Of het nu gaat over de oorsprong van taal, het meten van zwaartekrachtgolven, nieuwe vormen van energie en materie, de werking van ons brein, de geschiedenis van immigratie of de nieuwste geneeskunde, met NEMO Kennislink snap je beter hoe het zit.

N-Kids

N-Kids zijn 6 t/m 12 jaar oud, houden van dieren en de natuur, zijn nieuwsgierig en fan van Naturalis. Speciaal voor deze kinderen heeft Naturalis de N-Kids website ontwikkeld, vol met spreekbeurten, educatieve spelletjes, wedstrijden en de lievelingsavonturen van Freek Vonk.

OTIB

De kinderen van nu zijn de vakmannen en -vrouwen van later. Om deze toekomstige werknemers al vroeg te interesseren voor techniek zet OTIB in op de voorlichting op basisscholen. Voor kinderen is het beeld dat ze hebben van techniek belangrijk bij de keuze van vervolgonderwijs. OTIB heeft voor de groepen 6, 7 en 8 van het basisonderwijs speciale leermiddelen ontwikkeld, zoals spreekbeurtboekjes en educatieve games.

Proefjes.nl

Hoe maak je een regenboog? Hoe sterk is een ei? En is water bang voor ballonnen? Proefjes.nl staat boordevol suggesties voor leuke proefjes om in de klas of thuis met je kinderen uit te voeren.

Project E

Project E, een samenwerkingsverband van Gemeente Enschede, GGD, Pre-U, Twente Milieu en Waterschap Vechtstromen, is ontwikkeld om op een leuke en bewuste manier in de school met duurzaamheid bezig te gaan. De school biedt diverse tips en tools voor duurzaamheidsmaatregelen en een wedstrijd om de school te verduurzamen.

Rijksmuseum

Het Rijksmuseum biedt diverse schoolprogramma’s, met bij elk programma lesmateriaal voor in de klas. Het lesmateriaal kan in sommige gevallen lesstofvervangend worden ingezet.

Ruimtevaart in de klas

Esero brengt ruimtevaart in de klas. De door hen ontwikkelde website staat vol met lespakketten over ruimtevaart met lessen die aansluiten bij de actualiteit.

Science Space

Science Space laat zien dat de bètavakken (natuurkunde, scheikunde en biologie) en techniek leuke, interessante vakken voor iedereen zijn. Science Space richt zich op leerlingen uit de onderbouw, is voor alle exacte vakken en de website staat vol met informatie, proefjes en opdrachten over hieraan gerelateerde onderwerpen zoals het heelal, krachten en beweging en leven en natuur.

Scientias

Scientias is de grootste populair-wetenschappelijke nieuwssite van Nederland, met het laatste (gratis) nieuws over o.a. astronomie, ruimtevaart, technologie, fysica, gezondheid, psychologie, biologie, weer, klimaat en geschiedenis. Ze bieden dit nieuws op een toegankelijke manier geschreven en begrijpelijk voor een groot publiek. Leuk om te volgen en het laatste wetenschapsnieuws als aanleiding te gebruiken voor interessante W&T lessen!

Techfinder

Techfinder van Tech Your Future biedt een totaaloverzicht van aanbod (activiteiten en materialen) binnen het domein van wetenschap en technologie voor kinderen en jongeren. De Techfinder maakt leraren, docenten, pedagogisch medewerkers en managementleden wegwijs in het grote aanbod aan activiteiten en materialen.

Techniektalent.nu

Techniektalent.nu is een samenwerkingsverband van technische sectoren, met als doel om jongeren te enthousiasmeren voor de techniek en daarmee technisch talent te winnen voor de technische sectoren. De website biedt kennis, informatie, lesmaterialen en handige tips.

Teleblik

Dankzij Teleblik heb je als leraar toegang tot meer dan 75.000 uur aan beeld- en geluidsfragmenten van de publieke omroep. Op Teleblik kan je o.a. educatieve tv-programma’s zoals Willem Wever, het Klokhuis, het Jeugdjournaal en Schooltv-uitzendingen terugvinden.

Thematisch onderzoekend leren

Een website, ontwikkeld door Pre-U, speciaal om de nodige ondersteuning te bieden bij het thematisch onderzoekend leren. De website staat boordevol informatie over onderzoekend leren. Het proces van het onderzoeken van een thema wordt stap voor stap uitgelegd, waarbij ondersteuningsmateriaal zoals werkbladen en een onderzoeksplan gedownload kan worden. Daarnaast is er veel achtergrondmateriaal zoals artikelen en onderzoeken over W&T in de klas te downloaden.

VHTO

VHTO is het landelijk expertisebureau meisjes/ vrouwen en bèta/ techniek en zet zich in om de participatie van meisjes en vrouwen in bèta, techniek en ICT te vergroten. Hun website staat vol inspirerende filmpjes, activiteiten en verhalen om meisjes te enthousiasmeren voor de techniek.

Weekend van de Wetenschap

Het weekend van de Wetenschap is het podium van de toekomst. Eens per jaar kan je live wetenschap en technologie beleven bij bedrijven, instituten, universiteiten, instellingen en musea. Op de website is de meest actuele lijst van de deelnemende organisaties en activiteiten opgenomen.

Wetenschapsknooppunten

Pre-U Junior is een van de 12 Nederlandse Wetenschapsknooppunten. De Wetenschapsknooppunten vormen de natuurlijke schakel tussen het primair onderwijs en de universiteit. Ze organiseren o.a. tal van leerzame en boeiende activiteiten voor leerlingen en hun leerkrachten en ouders. Daarnaast helpen ze leerkrachten met het behandelen van wetenschappelijke onderwerpen in de klas. Op de website van de Wetenschapsknooppunten zie je waar andere Wetenschapsknooppunten zich bevinden en wat zij aanbieden.

Wilde Wijde Wereld

Wilde Wijde Wereld is een website ontwikkeld door Museon. Wilde Wijde Wereld biedt originele, nieuwe invalshoeken en gezichtspunten en stimuleert op een andere manier naar de natuur te kijken.

Willem Wever

Willem Wever is een NCRV televisieprogramma voor kinderen van 9 t/m 12 jaar. In Willem Wever kunnen kinderen prangende vragen stellen. Samen met de presentatoren gaan ze op zoek naar het antwoord. Op de website kunnen kinderen het antwoord op hun vraag zoeken, spelletjes spelen en afleveringen van Willem Wever en andere filmpjes bekijken.

Wikiwijsleermiddelenplein

Wikiwijsleermiddelenplein is een onderwijsplatform waarop je leermiddelen zoekt, hergebruikt, maakt en deelt. Je vindt er een mix van vooral open (digitaal) lesmateriaal over diverse thema’s, instructies en informatie over lesmethodes, voor zowel het PO als het VO. Het meeste lesmateriaal is gratis te gebruiken.

Wisebits

Is het erg dat de panda uitsterft? Is 1+1 altijd 2? Wisebits zijn minifilmpjes die prikkelende vragen opwerpen. Ze zetten je aan het denken en maken je daardoor ‘wetenschapswijs’. De filmpjes duren maximaal 90 seconden en er zijn er al een paar honderd gemaakt. De filmpjes kunnen in het onderwijs gebruikt worden als appetizer, energizer of uitsmijter.

Wonderwel

Wonderwel stelt vragen en zoekt naar antwoorden op die vragen. Het laat zien dat natuur en techniek hand in hand gaan bij de werking van voorzieningen zoals drinkwater, elektriciteit en riolering. De website staat boordevol filmpjes, toelichting en proefjes over deze en meer thema’s. Toch nog geen antwoord op je vraag gevonden? Stel je vraag aan de Alwetoloog!

YouTech

YouTech schrijft over alles dat met techniek te maken heeft en aansluit bij de belevingswereld van kinderen en jongeren, zoals smartphones, Lego, lipgloss maken, robots en uitvindingen. Hun website staat boordevol technieknieuws en tips, daarnaast geven ze ook iedere twee maanden een gratis magazine uit.