Vrijwel alle docenten die betrokken zijn bij de opleiding Maatschappijleer, verrichten naast onderwijs ook onderzoek gericht op wetenschapseducatie en -communicatie en onderzoek naar de professionalisering. Het onderzoek vind plaats in een vakgroep. De vakgroep ELAN verzorgt het onderzoek op het gebied van onderwijs en lerarenopleidingen.

Missie en visie op het onderzoek ELAN

De missie van de vakgroep ELAN is bij te dragen aan een samenleving waarvan de leden beschikken over adequate kennis en vaardigheden en een positief maar kritisch en realistisch beeld hebben van de rol van wetenschap en techniek. Dat vatten we samen als ‘wetenschappelijk burgerschap’ (‘scientific citizenship’). Binnen ELAN vindt onderzoek plaats naar de wijze waarop wetenschappelijk burgerschap in formele (vooral schoolse) en informele contexten kan worden versterkt. Daartoe onderzoeken we hoe de interactie verloopt tussen inhoudelijke professionals – docenten, experts – en de doelgroep – leerlingen, een algemeen of specifiek publiek – en hoe die interactie kan worden verbeterd. Hierbij is speciale aandacht voor moderne technologische middelen voor educatie en communicatie, zoals sociale netwerken, interactieve educatieve tools en games en media. 

Toegepast onderzoek in het onderwijs

Het onderzoek van ELAN is toegepast op het onderwijs en is georganiseerd rond drie thema’s:

  1. Professionalisering van docenten: professionele ontwikkeling van deskundigheden bij docenten om vernieuwing te implementeren.
  2. Vakvernieuwing in het onderwijs: actieve betrokkenheid van docenten bij verandering en vernieuwing in science- en maatschappijleeronderwijs, inclusief de mogelijkheden die nieuwe technologie biedt om dit onderwijs te veranderen.
  3. Wetenschaps- en techniekeducatie: onderzoek naar de implementatie van wetenschap en techniek in het basisonderwijs en naar creatief en ontdekkend leren in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. 

Professionele ontwikkeling van docenten via Docentontwikkelteams (DOT’s)

In het onderzoek staan de kennis-, competentie- en attitudeontwikkeling van docenten centraal, samen met het ontwerpen en onderzoeken door docenten. Het doel hiervan is om onderwijsveranderingen en vakvernieuwingen in de keten van primair, voortgezet en hoger onderwijs succesvol te implementeren. Een belangrijke rol in dit onderzoek spelen de zogenoemde Docentontwikkelteams (DOT’s). In deze DOT’s vindt ontwikkelingsonderzoek plaats: docenten ontwikkelen nieuw materiaal, dat ze in verschillende ronden onderzoeken en verbeteren.

Voorbeelden van onderzoek

  • Professionele ontwikkeling van scheikundedocenten in ontwerpteams;
  • Virtuele agenten in de klas;
  • Een optimale implementatiestrategie om modules Natuur, Leven en Technologie te herontwerpen en gebruiken;
  • Ontwerpgemeenschappen gericht op het (her)ontwerpen van modules Nieuwe Scheikunde, als professionaliserings- en implementatiestrategie;
  • De rol van de docent bij begripsvorming met (online) simulaties;
  • De rol van de docent bij het ontwerpen, implementeren en gebruiken van simulaties binnen het natuurkundeonderwijs;
  • Onderzoek naar vakvernieuwing, bijvoorbeeld hoe een practicum kan worden ingezet bij Nieuwe Natuurkunde;
  • Manieren voor wiskundedocenten om in ‘communities of learners’ te werken aan didactische methoden om leerlingen wiskundige begrippen te leren, met aandacht voor context (concreet of abstract) en voor algemene regels en procedures
  • Lesson Study als middel voor de ontwikkeling van de pedagogical content knowledge van wiskundedocenten binnen de context van wiskundig modelleren
  • Onderzoek naar de gevolgen van professionalisering van leerkrachten voor hun houding ten opzichte van wetenschap en techniek
  • Talentmentaliteit: hoe denken leerlingen over hun eigen talent en talentontwikkeling en welke factoren spelen daarbij een rol?
  • Wetenschap en techniek voor meerbegaafde leerlingen
Chat offline (info)