Robert Lautenbach begon een aantal jaar geleden zonder enige ervaring als toezichthouder in het basisonderwijs. Inmiddels vervult hij twee toezichthoudende rollen en merkte hij dat de behoefte aan verdieping groeide. ‘Het liep financieel niet helemaal lekker binnen de organisatie en ik stelde mezelf steeds vaker de vraag: voeren we als bestuur en commissie van toezicht wel het goede gesprek? Hoe werken we op een constructieve manier samen aan verbetering, ieder vanuit zijn eigen rol en met behoud van vertrouwen?’
De Master course Toekomstgericht Toezichthouden kwam op precies het juiste moment. ‘Ik wilde leren wat mijn positie als toezichthouder is. Waar ben je van – en waar juist niet van? En vooral: hoe voer je dan het gesprek met het bestuur, zónder op de stoel van het management te gaan zitten?’
Leren in de praktijk
De opleiding bood Robert precies die reflectie en verdieping. ‘Ik ben veel bewuster gaan werken aan de relatie tussen bestuur en commissie van toezicht. Kleine interventies kunnen al veel doen. Zo evalueren we nu standaard aan het eind van een vergadering hoe het gesprek is verlopen. Ook plan ik als voorzitter de dag erna even kort contact met de voorzitter van het bestuur. Gewoon om te checken: hoe is het voor jou geweest, zijn er nog zaken blijven liggen? Dat wordt erg gewaardeerd en versterkt het onderlinge vertrouwen merkbaar.’
Kennis, toepassing én samenwerking
Voor Robert was de balans tussen kennis opdoen en oefenen in de praktijk precies goed. ‘De docenten brachten een mooie mix van theorie en praktijkvoorbeelden. Daarnaast was het ontzettend leerzaam om met medestudenten uit andere sectoren te oefenen in rollenspellen. Je krijgt zo een waardevol inkijkje in werelden waar je zelf minder goed in thuis bent – en je leert veel van elkaars stijl.’
Tijd vrijmaken voor de opleiding was soms wel een uitdaging. ‘Met een drukke baan, twee jonge kinderen en een partner die ook fulltime werkt, was het continu puzzelen. Maar ik heb mezelf ook geholpen door efficiënter te werken – bijvoorbeeld door AI in te zetten om sneller tot de kern van de lesstof te komen. Daardoor bleef het behapbaar.’
Direct toepasbaar in de praktijk
Robert bracht een specifiek vraagstuk in: hoe houd je het bestuur scherp als er bezuinigd moet worden, maar de taakstelling structureel niet wordt gehaald? ‘Dankzij de opleiding heb ik nu veel duidelijker voor ogen wat mijn rol is in zo’n situatie. Je kunt scherp zijn in je vragen en kritisch betrokken blijven, zonder de relatie te ondermijnen. De oefeningen en theorieën over toezichtstijlen en de juiste afstand helpen me daarbij enorm.’
Terugkijkend op de opleiding noemt Robert vooral de sfeer in de groep als iets wat hem bijblijft. ‘Er werd hard gewerkt, maar ook veel gelachen. Je merkte dat er veel vertrouwen was en dat iedereen het beste van zichzelf gaf. Dat creëerde een open leeromgeving waarin veel ruimte was voor persoonlijke reflectie.’
Voor iedereen die het vak wil leren
Robert raadt de master course van harte aan, zeker voor beginnende toezichthouders. ‘De opbouw is logisch: eerst kennis vergaren, daarna verdiepen met praktijkcasussen en rollenspellen. Het is een hele toegankelijke, maar tegelijkertijd inhoudelijk sterke opleiding die je echt helpt om je rol als toezichthouder bewuster en effectiever te vervullen.’