Zie Standaarden & afspraken

Toegankelijkheid van websites en online documenten

De UT probeert haar website en (online) documenten zo veel mogelijk toegankelijk te maken, omdat wij ons ervan bewust zijn dat wij als (semi)overheidsorganisatie een publiek belang dienen. Als beheerder van webpagina's van de UT dien je daar zelf ook aandacht aan te besteden.

Definitie Digitoegankelijkheid

Het aanbieden van informatie en diensten op een manier dat deze bruikbaar zijn voor iedereen, ongeacht welke beperking.

Waarom regelgeving op het gebied van toegankelijkheid?

Door toepassing van regels voor Digitoegankelijkheid worden websites en webapplicaties (online gepubliceerde office documenten meegerekend) toegankelijk voor het algemene publiek (burgers, bedrijven en andere overheden), medewerkers en studenten. Zo krijgen mensen met

  • een chronische beperking (voorbeelden: kleurenblindheid tot blindheid, gehoorbeschadiging tot doofheid, verschillende vormen van autisme)
  • tijdelijke beperking (bijvoorbeeld een gebroken arm of een lui oog) of
  • situationele beperking (denk aan het willen beluisteren van audio in een video)

    dezelfde toegang tot overheidsinformatie als mensen die deze functiebeperkingen niet hebben.

De UT (als publiekrechtelijke instelling die voorziet in behoeften van algemeen belang en valt onder het bepaalde in de Algemene wet bestuursrecht) moet aan de regels van het Besluit Tijdelijke regels toegankelijkheid van websites en apps voldoen. (Zie ook artikel 1 van het besluit: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2018-141.html, dat op 1 juli 2018 in werking is getreden).

Waar gaat het over?

CONTENT

In de begripsbepalingen (zie bovenstaande link) staat opgenomen wat aan de regels van het Besluit moet voldoen. Het gaat over alle content: het geheel aan informatie dat een instantie via een website of app wil overbrengen, waaronder tekst, downloadbare documenten en formulieren en interactie, zoals het verwerken van digitale formulieren en het afwikkelen van identificatieprocedures. In artikel 2 van het Besluit is vervolgens opgenomen hetgeen NIET onder de regels van het besluit valt.

FASEN

Er is sprake van een gefaseerde toepassing; zie artikel 6 van het Besluit.

  • Websites die zijn gepubliceerd vanaf 23 september 2018 moeten voldoen op 23 september 2019.
  • Websites die zijn gepubliceerd voor 23 september 2018 moeten voldoen op 23 september 2020.
  • Apps moeten voldoen uiterlijk 23 juni 2021.

Kantoorbestanden die gepubliceerd zijn voor 1 januari 2015 hoeven niet toegankelijk te worden gemaakt. Kantoorbestanden gepubliceerd tussen 1 januari 2015 en 23 september 2018 dienen alleen toegankelijk te worden gemaakt als de tekst een geldend administratief proces beschrijft. Vanaf 23 setember 2018 is het verplicht om alleen digitoegankelijke documenten te publiceren.

Er wordt in dit geval geen uitzondering gemaakt tussen documenten op het intranet of extranet (openbare websites).

'LEG UIT' IN VERKLARING

In artikel 3 lid 2-4 staat dat er de mogelijkheid is om af te zien van de toepassing van de standaard EN 301 549 indien dit onevenredig belastend is. Dit kun je inroepen wanneer je van mening bent dat de te verwachten voordelen van toepassing van de standaard niet in verhouding staan tot de organisatorische of financiële moeite die het kost. In onze toegankelijkheidsverklaring verwijzen wij naar het grote aantal beheerders (meer dan 1000) en het evengrote aantal websites. Deze situatie op organisatorisch gebied zorgt ervoor dat de UT een volledige toegankelijkheid ondanks alle inspanningen niet kan garanderen.

De belangrijkste tips

ALGEMEEN

Informatie op de website (en dus ook in office documenten online) moet altijd waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust ingericht zijn.

Pour in WebHare

Waarneembaar
  • Voeg alternatieve tekst toe aan afbeeldingen
  • Embed videos met ondertiteling (Vimeo, YouTube)
  • Kleurcontrast (geel en lichtroze zijn te licht voor buttons)
  • Contrast in grootte (buttons hebben een minimum grootte zodat mensen met beperkte motorische vaardigheden (bijvoorbeeld door ziekte of medicatie) er eenvoudig op kunnen klikken)
  • Formulieren: Fieldsets, vragen bevatten een beschrijving aan de linkerkant (Naam:) en een input veld aan de rechterzijde
Bedienbaar
  • Structuur: Altijd een titel, heading 1, ga verder met heading 2, etc.
  • Webpagina's kunnen gebruikt worden met een toetsenbord
  • Geen flashy afbeeldingen, d.w.z. bewegend beeld/gifjes die snel van beeld veranderen
  • Vind informatie via het zwarte menu aan de linkerkant (navigatiemenu), sitemap, zoekmachine en quicklinks
Begrijpelijk
  • Taal (EN/NL/DE)
  • Consistente navigatie (altijd in het menu, hyperlinks op de pagina zelf, map (+) of bestand (>))
  • Interaction design (kleur van de button verandert als je er overheen gaat met de muis, verplichte velden in formulier)
Robuust
  • De website kunnen bezocht worden met verschillende apparaten (desktop, smartphone, tablet, etc.) en browsers (Chrome, Internet Explorer, Edge, Safari, etc.)

Wat je kunt doen als website editor

Publisher (WebHare)
  1. Verwijder wat niet meer nodig is.
    Anders loop je gevaar dat de gezochte pagina slecht vindbaar is, als er veel vergelijkbare of oude edities van op de website staan. Liever niet verwijderen? Zet de pagina dan niet offline, maar archiveer de pagina op je computer.
  2. Webpagina of document?
    Kun je niet kiezen tussen deze twee opties? Gebruik een webpagina.
  3. Gebruik de features van WebHare
    Maak niet zelf menu's en buttons aan; maak gebruik van de mogelijkheden in WebHare.
    Deze zijn standaard digitoegankelijk.
  4. Alternatieve tekst achter afbeeldingen.
    Foto's op websites moeten altijd een alternatieve tekst/beschrijving krijgen, zodat slechtzienden weten wat op de foto staan. Dit kan door een screenreader voorgelezen worden.
  5. Voeg ondertiteling toe aan video's.
    Voorzie video's te allen tijde van ondertiteling voor mensen die de bijbehorende audio niet kunnen afspelen. YouTube en Vimeo beschikken beide over een eenvoudige tool waarmee je ondertiteling toe kunt voegen.
  6. Hyperlinks
    1. Open links altijd in hetzelfde scherm (en dezelfde tab). Anders haken ondersteuningsprogramma's vaak af. (Als mensen in linkjes in een nieuw scherm willen openen kunnen ze dit zelf doen door met de rechter muis op de link te klikken).
    2. Zet een link achter de beschrijving van de pagina waar je naartoe linkt, bijvoorbeeld:
      ga naar de Engelstalige website in plaats van Klik hier.
  7. Geen documenten in navigatiemenu (zwart menu aan de linkerzijde)
    Zet geen downloadbare bestanden in het menu van de website.
    Als je bestanden wilt laten downloaden, kun je dat het beste met een begeleidende zin in het hoofdscherm van je website doen. Hiervoor heb je twee opties:
    1. Optie 1 (voorkeur): Gebruik het website-component Download/Links (beschikbaar als inline component of widget).
    2. Optie 2: Zet het te downloaden bestand zonder titel in een map in de Publisher en verwijs daar naartoe met een link. 
  8. Voeg altijd een titel toe aan de pagina (het bestand)
    Zorg ervoor dat alle pagina's van de website ook in de menustructuur voorkomen. Dit doe je door een titel toe te voegen aan het bestand dat je aanmaakt in WebHare. Anders is het voor gebruikers niet duidelijk waar ze zich op de website bevinden en hoe ze een niveau hoger of lager kunnen navigeren.
  9. Vermijd het gebruik van tabellen
    Als je tabellen gebruikt, maak ze niet te breed. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 4 kolommen.
Kantoorbestanden

QUICK WINS

  1. De volgende documenten mogen niet op de website worden gezet:
    1. Gescande documenten
      Gepixeleerd, tekst kan niet voorgelezen worden door een screenreader
    2. Slecht opgemaakte documenten
      Niet in de huisstijl van UT, geen uniformiteit, geen contrast in kleur en grootte tekstonderdelen
    3. Drukwerkbestanden
      Bevat snijtekens, informatie over het document, etc.
    4. Automatisch geconverteerde PDF's
      Structuur onbekend, geen alternatieve tekst achter afbeeldingen, geen bladwijzers
  2. Verwijder wat niet meer nodig is.
    Anders loop je gevaar dat het gezochte document slecht vindbaar is, als er veel vergelijkbare of oude edities van op de website staan.
  3. Formulier? Gebruik het webformulier in Publisher
    Gebruik bij voorkeur het formulieren bestand in WebHare in plaats van een formulier in een Word document.
  4. Word document opslaan als .odt
    Sla de Word documenten die je online wilt zetten op als .odt formaat (open document text) in plaats van .doc of .docx, omdat niet iedereen het Office programma heeft om deze te openen. Voor Excel geldt .ods, voor Powerpoint .odp.
  5. Accessibility checker
    In Acrobat Pro heb je een tooltje ('accessibility') dat voor je kan controleren of je PDF toegankelijk is. Dit zit onder Tools > Accessibility > Full check.

OFFICE DOCUMENTEn digitoegankelijk maken

Het is ingewikkeld om office documenten perfect toegangelijk te maken, maar er is een aantal quick wins dat je makkelijk zelf kunt toepassen. Bekijk de video hieronder (Engelstalig) voor een stapsgewijze uitleg.

De gebruiker heeft het recht een toegankelijk document van de UT te ontvangen en kan deze desnoods handmatig opvragen. Marketing & Communication kan in dat geval helpen om een document toegankelijk te maken.

Toegankelijkheidsverklaring UT

De UT heeft een korte toegankelijkheidsverklaring opgesteld waarin de huidige inspanning op het gebied van toegankelijkheid van www.utwente.nl omschreven wordt.

Bronnen en interessante websites