Archief ICT in Onderwijs

Blended learning: een goede mix van
online en offline onderwijs

“Methodologie is een stuk dynamischer geworden”

Het moduleonderdeel Methodologie is voor veel studenten verplichte kost. Ze hebben deze basis nodig tijdens de rest van hun opleiding of wanneer ze voor hun bachelor- of masterscriptie zelf een onderzoek gaan opzetten. Docent Hans Heerkens geeft Methodologie. Hij vond een manier om het vak voor studenten (en voor hemzelf) aantrekkelijker te maken.

“Het idee komt van Martine”, vertelt Hans, terwijl hij wijst naar onderwijskundige Martine ten Voorde-Ter Braack. “Zij stelde voor om de mogelijkheden van blended learning te onderzoeken. We wilden zorgen voor een goede combinatie tussen online en offline onderwijs, zodat het motiverender werd voor studenten én voor de docent.” Het gevolg: geen hoorcolleges Methodologie meer, op een introductiecollege na. Studenten kijken nu korte microlectures: video’s waarin Hans de stof uitlegt.

Kort, korter, kortst

Op het Vimeo-account van de Universiteit Twente zijn inmiddels meer dan vijftien microlectures van Hans te vinden. Opgenomen in een professionele studio van de universiteit. De filmpjes zijn maximaal tien minuten lang. Een stuk korter dan een standaard hoorcollege. “Het is lastig om je aandacht erbij te houden als filmpjes veel langer duren”, vertelt Martine. “Daarom heb ik samen met Hans gekeken over welke onderwerpen we video’s konden maken. De PowerPoint-slides die Hans gebruikte tijdens zijn hoorcolleges heb ik aangepast en ingekort: minder tekst en meer beweging. In die korte video’s moet je namelijk direct tot de kern komen.”

Grip op de stof

Studenten kijken de microlectures wanneer het hen uitkomt. Vervolgens werken ze thuis al aan opdrachten die op Blackboard staan, en niet meer tijdens de werkcolleges. Daardoor kunnen ze tijdens de werkcolleges gericht vragen stellen over de opdrachten. “Op die manier krijgen ze nog beter grip op de stof”, aldus Hans. “Want ook al vind je de video duidelijk, het wordt anders wanneer je er zelf mee aan de slag gaat.”

Elkaar beoordelen

Nieuw is ook dat studenten in het werkcollege elkaars werk beoordelen. “Vervolgens verbeteren ze hun werk op basis van de opmerkingen van medestudenten, zodat ze nóg een keer aan de slag gaan met de leerstof”, licht Martine toe. “Bovendien oefenen ze zo in het feedback geven aan elkaar en ze leren wat goede beoordelingscriteria zijn.”

Q&A

Dus helemaal geen hoorcolleges meer? “Nee, alleen nog een introductiecollege”, beaamt Hans. “Wel hebben we enkele Q&A-colleges gehouden. Studenten konden voorafgaand hieraan via Blackboard hun vragen insturen. Waren er geen vragen? Dan ging het college niet door. In het begin kwamen studenten trouw naar het vragenuurtje. Dat was erg interactief. Studenten stelden veel vragen over de stof. Het was voor hen en voor mij leuk om er op deze manier mee bezig te zijn.”

Volgende keer beter

Later in de cursus kwamen er minder studenten naar het vragenuurtje. Hans wijt dat onder meer aan de ongunstige roostering (het enige vak op vrijdag) en andere prioriteiten van studenten. “Ze stelden studeren voor Methodologie uit tot vlak voor het tentamen. Heel herkenbaar hoor; dat deed ik vroeger ook. Maar daardoor merkten ze pas op het laatste moment hoe moeilijk de stof is.” Daarom hebben Hans en Martine samen met studenten gekeken hoe ze de cursus nog aantrekkelijker kunnen maken. Studenten vroegen om een vrijblijvende toets, waarmee ze inzicht krijgen in de moeilijkheidsgraad van het tentamen. Hans: “Wellicht kunnen we daarmee studenten meer motiveren.”

Tevreden studenten

Eerstejaarsstudent Bedrijfsinformatietechnologie Alexander Menne (19) behoort tot de eerste lichting studenten die het moduleonderdeel Methodologie in de nieuwe vorm volgden. “In volle collegezalen heb ik soms moeite om me te concentreren. De microlectures zijn kort, dat is fijn. Bovendien kun je ze kijken wanneer het je uitkomt, zodat je zelf je agenda kunt indelen. En als het nodig is, kun je filmpjes ook een tweede keer kijken. Medestudenten met dyslexie geven ook aan dat zij het prettig vinden dat deze video’s er zijn ter ondersteuning van het boek.” Alexander vond de opdrachten nuttig. Naar het vragenuurtje is hij nooit geweest. “Het was fijn dat die mogelijkheid er was, maar ik had zelf geen vragen over de stof. Het boek is interessant en begrijpelijk geschreven.” Uiteindelijk haalde hij het tentamen in één keer, met een zeven. Hij is dan ook tevreden over de nieuwe opzet. “Van mij mogen meer colleges op deze manier gegeven worden.”

Dynamischer

Het herinrichten van het vak is ontzettend leuk, vertellen Hans en Martine enthousiast. Maar het kost veel tijd en het vraagt ook wat van je als docent. “Je moet buiten de gebaande paden durven te denken én durven les te geven. Ik heb nu veel meer een-op-eencontact in de colleges, dat past mij beter”, aldus Hans. “De eerste module is inmiddels afgerond en de studenten zijn te spreken over de nieuwe lesmethode. Het moduleonderdeel is een stuk dynamischer geworden. Daarom hebben we ook voor de tweede module een serie lectures opgenomen. Ook daarbij heeft Martine mij veel werk uit handen genomen. De nieuwe colleges starten in februari. Daarin nemen we de leerpunten uit de vorige module mee. Ik wil proberen het vak Methodologie nog beter in het totale curriculum te integreren.”

Meer weten over ICT in het onderwijs? Of ben je docent en wil je zelf aan de slag met blended learning? Bezoek de website van Technology Enhanced Learning and Teaching (TELT) of neem contact op met Wytze Koopal.