Mijn TOM

Filosoferen met Bèta’s

Marc Dhallé en Fokko Jan Dijksterhuis hebben samen het project ontwikkeld voor de vierde module van Technische Natuurkunde en Technische Wiskunde. Marc is van huis uit een experimenteel natuurkundige en dat is hij nog steeds. In het onderzoek is hij momenteel vooral bezig met supergeleidende magneten voor CERN. Fokko Jan werkt bij MB en is betrokken bij ATLAS. Van huis uit is hij wiskundige, maar hij is afgedwaald naar de geschiedenis van wetenschap en techniek. Hij doet historisch onderzoek en heeft zich ook in de richting van filosofie van techniek en samenleving ontwikkeld.

Interdisciplinaire module

De vierde module werd in zijn geheel gedeeld door TW en TN. In het project bouwden studenten een elektromagnetisch experiment en werd ook de historische context betrokken, een echte High Tech Human Touch module dus. Marc geeft aan dat ‘ Vector Calculus en Elektriciteit en Magnetisme beide heel eerbiedwaardige disciplines zijn, die zich over de loop van 250 jaar ontwikkeld hebben’. Deze ontwikkeling verliep vrijwel parallel en beide hebben elkaar versterkt. De ontwikkeling van deze disciplines en de experimenten die hiermee gepaard gingen, zorgden voor de mogelijkheid om een historische twist aan de module te geven. ‘Uit een lijst van historische experimenten moesten de studenten er eentje uitkiezen en recreëren, maar dan met moderne middelen’. Aan het einde van de module moesten de studenten hun gekozen experimenten aan elkaar demonstreren.

Verschillende culturen

We hebben bewust vanaf het begin de groepen gedwongen gemengd gemaakt’ vertelde Marc. De groepen bestonden uit zowel natuurkunde als wiskunde studenten. In het begin was hier nog wel wat weerstand tegen, de studenten moesten even aan elkaar wennen. ‘Het is wel grappig hoor, dat je al bij eerstejaars verschillen in cultuur ziet’ vertelde Fokko Jan. Marc lichtte de verschillen toe: ‘voor de TN-er betekent het dat die soms wat strikter, schoner gaat nadenken over een probleem, zoals een TW-er dat doet, en voor een TW-er betekent het dat die af en toe pragmatisch even kort door de bocht leert gaan omdat dat nou eenmaal efficiënter is’. Deze verschillende culturen blijven zichtbaar, ook wanneer men al lang geleden is afgestudeerd. ‘Fokko Jan is een wiskundige en ik ben een natuurkundige en als wij met elkaar praten dan merk je dat ook nog steeds’ aldus Marc.

Zelf uitzoeken

De zelfverantwoordelijkheid van de studenten is in deze module sterk aangesproken: de studenten moesten vaak zelf al de theorie induiken voordat de stof werd aangeboden in de colleges. ‘In de vakken zelf kwamen sommige onderwerpen pas halverwege het kwartiel aan bod’ gaf Marc aan. Dit was een bewuste keuze, ‘het is belangrijk dat je niet altijd kant en klaar weet wat je nodig hebt; dat moeten wij ook, af en toe dingen uitzoeken’, aldus Fokko Jan. Daarnaast had het als voordeel dat studenten het nut van de aangeboden stof gelijk inzagen. ‘De studenten zijn zelf al tegen de vragen aangelopen, ze herkennen de vragen nu en de stof wordt daardoor minder abstract’ aldus Marc. Een goede planning van de studenten is bij deze vorm van onderwijs erg belangrijk, want ‘een bijeffect is wel dat men pas laat aan de slag gaat’ gaf Marc aan.

Historisch positioneren

Tijdens de module kwam niet alleen het natuurkundige en wiskundige aspect naar voren, ook de historische kant was belangrijk. ‘De studenten moesten een experiment bouwen en daarmee moesten ze drie dingen doen: ze moesten het bouwen, ze moesten het uitleggen en ze moesten het historisch positioneren’ legt Fokko Jan uit. Studenten zochten uit hoe bepaalde kennis tot stand is gekomen: hoe het experiment heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van onze kennis over Elektriciteit en Magnetisme. Hier reageerden de een enthousiaster op dan de ander. Marc vertelde: ‘er zijn mensen die er rijp voor zijn en er zijn mensen voor wie dat allemaal een beetje vager blijft’. Marc heeft een aantal colleges van Fokko Jan bijgewoond en hij vond de colleges in ieder geval erg interessant!








September, 2014