Beeldvorming in beweging: met een subsidie van 20 miljoen euro van NWO ontwikkelt het BioMotive-consortium, op locaties van het UMC Utrecht en de Universiteit Twente (TechMed Centre), een nieuwe generatie MRI-scanners waarmee onderzoekers het menselijk lichaam kunnen bestuderen tijdens natuurlijke bewegingen, zoals lopen of fietsen.
Veel ziekten hangen samen met houding en beweging, van artrose tot hart- en vaatziekten en herstel na operaties. Toch worden MRI-scans nog altijd gemaakt terwijl mensen stil en platliggen. “Met de BioMotive-infrastructuur krijgen we een unieke inkijk in het lichaam in actie,” zegt projectleider prof. dr. Nico van den Berg (UMC Utrecht). “We kunnen straks zien hoe spieren, organen en stofwisseling samenwerken tijdens beweging, en beter begrijpen hoe het lichaam functioneert tijdens gezondheid en ziekte.”
Twee unieke MRI-faciliteiten
Binnen BioMotive worden twee onderzoeksfaciliteiten gebouwd:
- Een open 0.5 tesla MRI-scanner voor beeldvorming in een rechtopstaande houding op de Universiteit Twente (gereed in 2026);
- Een unieke 3 tesla ‘walk-in’ MRI-scanner, die metingen tijdens beweging mogelijk maakt op het UMC Utrecht (gereed in 2030).
Beide scanners worden uitgerust met speciale onderzoeksapparatuur zoals bijvoorbeeld fietsen en hartmonitors om fysieke inspanning te kunnen leveren en te meten. Binnen deze faciliteiten wordt het mogelijk om het lichaam met MRI in natuurlijke houdingen te bestuderen, waardoor onderzoekers preciezer kunnen meten hoe hart, spieren en organen samenwerken. De faciliteiten zijn specifiek ingericht voor wetenschappelijk onderzoek, niet voor directe patiëntenzorg.
Nieuwe inzichten voor hart, spieren en stofwisseling
Het BioMotive-project richt zich op drie grote onderzoeksgebieden:
- Hart- en vaatziekten – bijvoorbeeld hartfalen en erfelijke aandoeningen.
- Bewegingsapparaat – van spierziekten en sportblessures tot artrose.
- Spierstofwisseling en spijsvertering – bij metabole of neuromusculaire aandoeningen.
Door geavanceerde MRI-technologie te combineren met natuurkundige modellen, bewegingsanalyse en slimme, innovatieve data-analyse, kunnen onderzoekers voor het eerst interne krachten, doorbloeding en spierspanning gelijktijdig in kaart brengen. “Dankzij BioMotive kunnen we het lichaam live volgen tijdens realistische bewegingen, dat is echt een doorbraak in biomechanisch onderzoek,” aldus dr. ir. Martijn Froeling (UMC Utrecht).
Grenzeloze samenwerking
Het BioMotive-consortium verenigt toonaangevende Nederlandse kennisinstellingen, waaronder de UT, UMC Utrecht, Radboudumc, TU Eindhoven, Amsterdam UMC, Maastricht UMC+, UMC Groningen, Wageningen University & Research, Leiden UMC, Erasmus MC, VU Amsterdam, en partners als Klimmendaal, Kortradio en het Centraal Militair Hospitaal.
