Wereldwijd grote verschillen in zorg voor vrouwspecifieke kankersoorten

woensdag 29 oktober 2025

Er zijn nog steeds grote verschillen in de gezondheid tussen mannen en vrouwen. Steeds vaker wordt er daarom onderzoek gedaan naar onder andere vrouwspecifieke aandoeningen, zoals ook bepaalde kankersoorten.De grootste analyse ooit naar zorg voor vrouwen met borst-, baarmoederhals- en eierstokkanker laat zien dat er wereldwijd grote verschillen bestaan in stadium bij diagnose, behandeling en naleving van internationale richtlijnen. De studie, onlangs gepubliceerd in The Lancet, omvat gegevens van ruim 275.000 vrouwen uit 39 landen tussen 2015-2018. Sabine Siesling, hoofdonderzoeker in het team Borstkanker bij IKNL, hoogleraar ‘kankerzorg op maat’ bij de Universiteit Twente (TechMed Centre) is co-auteur van het artikel in The Lancet.

De belangrijkste resultaten:

1: In landen met een hoog inkomen werd bij 40% van de vrouwen de kanker vroeg ontdekt, tegenover minder dan 20% in landen met een laag of middeninkomen.
2: Eierstokkanker wordt wereldwijd het minst vaak vroeg gediagnosticeerd (minder dan 20%).
3: Driekwart (78%) van de vrouwen in landen met een hoog inkomen en meer dan de helft (56%) van de vrouwen in landen met een laag inkomen (LMIC's) kreeg een operatie aangeboden, maar de internationale klinische richtlijnen werden wereldwijd niet consistent gevolgd.
4: Voor alle drie de kankersoorten kregen oudere vrouwen minder vaak een behandeling aangeboden die in overeenstemming was met de klinische richtlijnen dan jongere vrouwen, zowel in landen met een hoog inkomen als in LMIC's.
5: In de meeste LMIC's, en opnieuw voor alle drie de kankersoorten, hadden vrouwen langere wachttijden voor een operatie na de diagnose.

Belang van consistente zorg

In de kankersoorten die specifiek bij vrouwen voorkomen (borst-, baarmoederhals- of eierstokkanker) zijn er wereldwijd grote verschillen in stadium bij diagnose en behandeling. Factoren zoals sociaaleconomische positie, opleidingsniveau, afstand tot behandelcentra en beschikbaarheid van faciliteiten zoals radiotherapie spelen een belangrijke rol bij het type behandeling dat vrouwen ontvangen. Dat geldt ook voor landen met een goed ontwikkeld zorgsysteem, waar beleids- en verzekeringsstructuren soms bepalend zijn voor toegang tot optimale behandeling.

Nederland als voorbeeld én leerling

De studie laat zien dat het stadium bij diagnose en de naleving van richtlijnen sterk varieert. Siesling: “Ondanks dat de databronnen tussen de landen mogelijk verschillen in volledigheid en kwaliteit, zien we dat er grote verschillen zijn tussen landen in het stellen van een vroege diagnose en het opvolgen van internationale behandelrichtlijnen. Internationale samenwerking en vergelijkingen helpen ons begrijpen waar we staan en waar het beter kan. De effecten van screeningsprogramma’s kan worden vergeleken. Door data te blijven delen en leren van andere landen, kunnen we de zorg nog beter afstemmen op de individuele vrouw, met optimale, passende zorg als doel.”

Dit onderzoek is een voorbeeld van hoe de Universiteit Twente zich inzet voor het optimaliseren van vrouwengezondheid middels het initiatief ‘Technology for Women’s Health’.

Over de studie

De VENUSCANCER-studie, geleid door prof. dr. Claudia Allemani (London School of Hygiene & Tropical Medicine) is de eerste grootschalige mondiale analyse van de zorg voor drie van de meest voorkomende kankersoorten bij vrouwen. De studie maakt deel uit van het CONCORD-programma, dat wereldwijd de overleving en zorgkwaliteit bij kanker in kaart brengt.

Over de Nederlandse Kankerregistratie (NKR)

Gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) over de overleving van kanker, per kankersoort, per provincie, per leeftijdscategorie en per geslacht staan op NKR Cijfers. De NKR is een landelijke databank met betrouwbare gegevens van alle patiënten met kanker. Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) beheert deze databank. De gegevens in de NKR worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek naar kanker en de behandeling ervan. Dit leidt tot een betere behandeling van de ziekte en verbetering van de zorg voor mensen met kanker. De gegevens helpen om de zorg steeds verder te verbeteren voor huidige en toekomstige patiënten.