Blogs

Lees hier diverse artikelen op het gebied van public management.

AI en de publieke sector: verbluffende show of teleurstellende illusie? Artificial intelligence is met veel belangstelling het toneel opgekomen De nieuwste generaties van AI, bekend geworden via ChatGPT, Gemini, Claude en CoPilot, doen ons versteld staan van hun indrukwekkende mogelijkheden. Ook in de overheid, de zorg, het onderwijs en de nonprofit zien we dat burgers inmiddels gebruik maken van AI voor het opstellen van brieven, het doen van onderzoek en het vragen van advies rondom zaken met de overheid.

Referenda, draagvlak en bestuurlijke keuzes Hoe neem je als overheid besluiten over gevoelige maatschappelijke vraagstukken, terwijl belangen uiteenlopen en de druk vanuit politiek en samenleving hoog is? Het referendum in Haaksbergen laat zien hoe zorgvuldige vraagstelling en participatie bijdragen aan beter onderbouwde keuzes. Een actuele casus die laat zien welke vaardigheden nodig zijn voor moderne publieke professionals.

Waarom de 4-daagse werkweek goed is voor Nederland Nu de 5-daagse werkweek al 65 jaar bestaat, wordt het tijd voor de volgende stap: de 4-daagse werkweek met behoud van volledig loon. Elders wordt al volop gewerkt met positieve uitkomsten: betere werk-privé balans, minder verzuim, hogere productiviteit. Er blijven ook twijfels: past dit wel overal en moeten we niet juist meer uren werken, gezien de krapte op de arbeidsmarkt? Een pleidooi voor een nationaal onderzoek naar de verkorting van de werkweek.

AI-agents beter in staat tot uitvoeren steeds meer HR-taken We krijgen steeds meer te maken met AI in ons dagelijkse werk. De nieuwste ontwikkeling zijn de AI-agents. Dit zijn applicaties die autonoom taken uitvoeren zonder directe menselijke betrokkenheid, oftewel ‘digitale collega’s’. Dit stelt de CHRO voor een dubbele verantwoordelijkheid naar zowel HR als de medewerkers.

AI in de overheid werkt niet als je bureaucratie ziet als een machine De roep om digitale transformatie in het publieke domein is overal. Meer datagedreven werken. Sneller besluiten. Minder papier. En nu ook de belofte dat generatieve AI en slimme algoritmes de uitvoering bijna vanzelf verbeteren. Denk aan tools zoals Copilot, Gemini, chatbots, geautomatiseerde fraudedetectie, transcriptsoftware of voorspellende analyses.

Ambtenaar moet dapperder en heldhaftiger zijn Het mag vaker schuren tussen bestuurder en ambtenaar, vindt hoogleraar bestuurskunde Zeger van der Wal. Ambtenaren moeten weer de ruimte krijgen én pakken. ‘Het stevig oneens zijn met je baas is niet meteen career suicide.’

Durven we elkaar nog wel aan te spreken? ‘We moeten vooral het goede gesprek met elkaar voeren’. Er is geen zin die ik vaker heb gehoord tijdens bijeenkomsten over integriteit en sociale veiligheid. Meestal werd bedoeld dat integriteitsbeleid meer moet zijn dan alleen codes en regelingen, omdat deze grijze gebieden onvoldoende dekken. Niemand zal het daarmee oneens zijn. En dat is nu precies waarom het een te algemene oproep is.

Noodzaak voor kaderwet Misstanden in de samenleving kunnen worden aangekaart door toezichthouders, maar hun positie is problematisch en de beloofde wetgeving moet bovenal hun onafhankelijkheid versterken.

Integriteit: zorgvuldig gebruik gaat langer mee Zorgvuldig gebruik van het begrip integriteit garandeert een langere levensduur. Zorgvuldig gebruik is van belang omdat inzet van het ‘i-woord’ vaak niet zonder gevolgen blijft. Zodra er aan je integriteit getwijfeld wordt, moet je op je hoede zijn.

Viertal bestuurlijke vraagstukken Stefan Kuks watergraaf van waterschap Vechtstromen in gesprek met Marcel Boogers hoogleraar aan de UT. Beiden zijn gepokt en gemazeld in het publieke domein. Welke ontwikkelingen signaleren zij in het openbaar bestuur en wat vereisen die ontwikkelingen van publieke managers?

Column Een goede manager of verandermanager wil dat medewerkers in staat zijn om het werk steeds beter te doen. Prof. dr. Wilderom: ‘Daar is geen blauwdruk voor, maar dat is maatwerk. Net zoals er ook niet één type (verander)manager is. Goede verandermanagers hebben één ding gemeen: ze tonen effectief leiderschapsgedrag.

Risicoleiderschap tonen in de publieke sector Noem het woord risicomanagement en je staat meteen met 3-0 achter. Althans, als je dit woord laat vallen buiten de afdeling Planning en Control in een publieke organisatie. Binnen zo’n afdeling wordt vaak gedreven gewerkt aan het inventariseren, classificeren, beheersen van risico’s. Dit alles wordt gerapporteerd in risicodossiers, kleurrijke heatmaps of ‘kans x gevolg’ figuren en top 10 risicolijsten.

Publiek leiderschap in het tijdperk van disruptie Stikstof en PFAS, Covid-19, Black Lives Matter, verkennersgate. Elkaar snel opvolgende en tegelijkertijd zeer uiteenlopende gebeurtenissen die vaak het karakter van een crisis, schok of ramp hebben, karakteriseren de organisatieomgeving van leidinggevenden in de publieke sector.

Erfpacht als vorm van maatschappelijk risicomanagement? Nederland kent op dit moment een woningtekort van circa 300.000 woningen en de planning is dat er in totaal nog circa 1 miljoen huizen bij zouden moeten komen. Tegelijkertijd is er onzekerheid over de bevolkingsontwikkeling: gaat die echt groeien of blijft die min of meer stabiel?

Podcast: Watervoetafdruk Hoeveel water kost het produceren van een product of dienst? Schrikbarend veel in sommige gevallen. Een kilo biefstuk kost 15.000 liter water, een spijkerbroek 8.000 en een kopje koffie zo’n 130 liter. Rick Hogeboom brengt de waterketen in kaart en denkt na over de vraag: hoe krijgen we ons waterverbruik omlaag in 2030?

Balans tussen studie, werk en prive Hoe combineer je het volgen van een postacademische opleiding met een fulltime baan en een druk privéleven? Die vraag legden wij voor aan de alumni van onze Master Public Management (MPM).

Korter werken voor hogere arbeidskwaliteit Begin dit jaar publiceerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) het rapport ‘Het betere werk’. Docent dr. Ir. Jan de Leede van de Universiteit Twente vindt het een sterk rapport en is blij met de aandacht. Maar ook ziet hij ruimte voor aanvullingen.

Overheidsmanager in crisistijd Vanwege het coronavirus bevindt ook de overheidsdienaar zich in een snel veranderende context. Welke vaardigheden en rolopvattingen heeft hij of zij nodig om de nieuwe opgaven te lijf te gaan?

Digitalisering Digitalisering is nog steeds een van de belangrijkste maatschappelijk trends van het moment. Ook binnen de publieke sector is het een populair onderwerp. Dit is het eerste deel van een tweeluik over kansen en uitdagingen op het gebied van HR binnen de publieke sector. Een gesprek over digitalisering tussen docenten Jan de Leede en Tanya Bondarouk, verbonden aan de Universiteit van Twente

Digitale transformaties in de publieke sector Hoe manage je digitale transformaties in de publieke sector? Een vraag die door veel gemeenten en andere publieke instellingen wordt gesteld. Een onderzoeksgroep aan de Universiteit Twente houdt zich met deze vraag bezig.

Overheid is nodig Marcel Boogers, hoogleraar Innovatie en Regionaal Bestuur aan de UT en senior adviseur bij BMC, ziet belangrijke veranderingen in het openbaar bestuur. In de Master Public Management deelt hij als kerndocent zijn expertise hierover. ‘De ontwikkelingen in de publieke sector vragen om een nieuwe generatie van bestuurlijk leiderschap’.

Risicomanagement in de publieke sector Waarom verdiepen publieke managers en adviseurs zich in risicomanagement? Onder andere om te stoppen met een ‘rituele risicodans’. Ofwel, om hedendaags risicomanagement bloedserieus te gaan nemen, in de hele organisatie. Alleen, hoe doe je dat?

'Bad Bank' Belastingdienst? Zoals de Toeslagenaffaire laat zien is de belastingwetgeving en de uitvoering daarvan in relatie tot de burger als belastingplichtige zodanig rigide dat de menselijke maat uit het oog is verloren.

Burgemeestersambt is onhoudbaar Onderzoekers van de universiteiten Twente, Maastricht, Utrecht en Leiden concluderen dat het burgemeestersambt zoals we dat nu kennen op termijn onhoudbaar is.

Vernieuwd leiderschap Hoogleraar Human Resource Management Tanya Bondarouk (Universiteit Twente) vertelt waarom de veranderde werkomgeving vraagt om vernieuwd leiderschap. Column Tanya Bondarouk

Borne en de kracht van Twente Gertjan Rozendom is sinds 2014 gemeentesecretaris van de Gemeente Borne, een Twentse gemeente onder de rook van Hengelo. Borne is, met 23.000 inwoners een kleine gemeente. Maar groot of niet groot, Gertjan Rozendom kent de uitdagingen waar lokale overheden mee kampen. Maar ook de kansen. ‘Soms is een druppeltje olie genoeg.’