Tijdlijn

Verkennen

Hebben jullie een interessant thema gekozen voor jullie ontdekkingsreis? Dan kunnen jullie vast al niet meer wachten om op onderzoek uit te gaan! Maar waar moet je beginnen?

Verwondering


Elk goed onderzoek begint met verwondering. Isaac Newton bijvoorbeeld verwonderde zich over een appel die uit de boom viel. Vervolgens begon hij aan zijn onderzoek naar de zwaartekracht. Verwondering is de motor achter het uitzoeken hoe iets in elkaar zit.

Kinderen bezitten nog het vermogen om zich te verwonderen over zaken die wij inmiddels vanzelfsprekend zijn gaan vinden. Het is de uitdaging aan de leerkracht om die verwondering levendig te houden en te blijven voeden.

Verwondering rondom een specifiek thema heeft soms een zetje nodig. Zo hebben de leerlingen Basisschool Alfonsus (Enschede) zich rondom het thema sport verwonderd door een basketbal en een tennisbal vanaf het dak van de gymzaal te laten vallen. De leerlingen moesten eerst bedenken welke bal het eerste beneden zou zijn en waarom. Later kregen ze een bezoekje van een ijshockeyer in volledig tenue. Dat riep natuurlijk allemaal vragen op bij de leerlingen. Waar is dat rekje voorop de helm voor? Waarom zijn de schouders zo breed? Waarom is de ‘bal’ bij ijshockey plat en bij hockey rond? Waarom zijn ijshockeyschaatsen anders dan lange afstand schaatsen?

Verwondering kun je ook al prikkelen door foto’s en filmpjes te laten zien die met het thema te maken hebben en de leerlingen te vragen waar ze aan denken. Wat weten ze al van wat ze zien? Wat vinden ze interessant aan wat ze zien? Welke vragen roept dit bij ze op?

Kun je wel wat suggesties gebruiken? Mail ons je thema en de ideeën die je zelf al hebt naar pre-u-junior@utwente.nl en Pre-U helpt je op weg.

Na de verwonderingsactiviteit(en) zijn je leerlingen als het goed is al helemaal enthousiast en geïnspireerd. Tijd om te gaan mindmappen!

Mindmappen

Een goed gekozen thema kun je vanuit veel verschillende kanten aanvliegen. In ons Zaboekie magazine over energie geven we een voorbeeld van aanvliegroutes. Direct wanneer je het magazine open slaat zie je namelijk een (versimpelde) mindmap:

Een mindmap helpt de leerlingen om te verbeelden en te associëren rondom het thema. Begin met het thema in het midden, en laat de leerlingen roepen wat er in ze opkomt. Mindmappen kun je klassikaal doen, of je kunt de leerlingen in kleine groepjes woordvelden laten maken over hun associaties met het thema.

Leerkrachten kunnen niet sturen, omdat de mindmaps van leerlingen de richting bepalen.Ingrid Masseus

Vervolgens kun je proberen de suggesties te groeperen. Misschien hebben sommige suggesties meer te maken met emoties, andere met techniek en weer andere met geschiedenis? Zo heb je al drie aanvliegroutes te pakken! Je kunt ook beginnen met het bedenken van aanvliegroutes en deze aanhouden als sturing. Kunnen de leerlingen bij elke aanvliegroute interessante subthema’s bedenken om te onderzoeken?

Het volgende filmpje legt uit wat een mindmap is, en hoe je mindmappen aan kunt pakken:

Hang de mindmap(s) en inspiratiemateriaal op in de klas, zodat het thema ook buiten de lessen om aandacht blijft krijgen.

Tips:

  • Probeer als leerkracht door te vragen, samen te vatten, vragen helder te krijgen en leerlingen op een nieuw spoor te zetten door andere vragen te stellen.
  • Het gaat in deze stap om de nieuwsgierigheid, alles is goed. Laat de leerlingen dus zoveel mogelijk opschrijven.
  • Vragen die de nieuwsgierigheid aanwakkeren zijn open vragen. Voorbeelden hiervan zijn: Wat vraag je je af als je hieraan denkt? Waar zou dat mee te maken hebben? Waar ben jij nieuwsgierig naar? Wat zou jij nog willen weten?

Behoefte aan feedback op je mindmap of aanvliegroutes? Geen probleem. Mail je mindmap en de aanvliegroutes naar pre-u-junior@utwente.nl en Pre-U helpt je verder!

Met bijdragen van School aan Zet