Het eerste wetenschappelijke artikel over de Nederlandse onderzoeksfaciliteit Operando HAXPES is gepubliceerd in het prestigieuze tijdschrift Science Advances. De publicatie markeert een belangrijke mijlpaal voor het onderzoek naar materialen die worden gebruikt in toepassingen zoals katalyse, batterijen, zonnecellen en waterstoftechnologieën.
De faciliteit bevindt zich op de Universiteit Twente, in het NanoLab van het MESA+ Instituut, en stelt onderzoekers in staat om materialen te bestuderen terwijl ze daadwerkelijk functioneren onder hun werkomstandigheden. Bijvoorbeeld, hoe veranderen katalysatoroppervlakken tijdens bedrijf?
Door Foto-elektronenspectroscopie met harde röntgen straling (HAXPES) kunnen onderzoekers ongeveer honderd atoomlagen onder het oppervlak aftasten, in plaats van slechts een paar lagen bij gewone foto-elektronenspectroscopie.
In de Operando HAXPES kunnen onderzoekers nu meten hoe hun materialen zich gedragen; in realtime en onder realistische omstandigheden zoals warmte, gasdruk of toegepaste spanning. Dergelijke operando-metingen waren voorheen alleen mogelijk bij grootschalige internationale faciliteiten (zoals synchrotrons), maar zijn nu voor het eerst beschikbaar in Nederland, in een laboratoriumopstelling.
Volgens prof. Gertjan Koster gaan deze inzichten verder dan het academisch belang: "Zulke inzichten kunnen direct van invloed zijn op hoe we toekomstige materialen ontwerpen en synthetiseren. Door niet alleen te begrijpen wat een materiaal is, maar ook hoe het verandert tijdens gebruik, kunnen we ze robuuster en efficiënter maken voor toepassingen in de energietransitie en groene chemie."
De ontwikkeling van de Operando HAXPES-faciliteit is gefinancierd door de Nederlandse Onderzoeksraad (NWO) en de nieuwe gebruikersfaciliteit staat open voor onderzoekers in heel Nederland en daarbuiten.
De publicatie is hier te lezen: Laboratory-based in situ and operando tri-color X-ray photoelectron spectroscopy
Meer recent nieuws
vr 10 apr 2026Synthetische bacteriën: van zwermen naar levensecht materiaal
di 31 mrt 2026Drie opencompetitiegrants voor gezondheidsonderzoek
ma 23 mrt 2026Orde of chaos in een materiaal: een kwestie van perspectief
do 19 mrt 2026'Mini-aardbevingen' veranderen kleine chips in krachtige radiofilters
vr 6 mrt 2026Fotonen filteren voor betere kwantumcomputers

