Een baanbrekend consortiumproject met de naam Understanding Large and cOmplex Power sYstems (UTOPYS) stelt onderzoekers in staat om 's werelds grootste onderzoekscluster voor realtime onderzoek naar energiesystemen op te zetten. Het project wordt geleid door hoofdonderzoeker prof. Peter Palensky van de TU Delft en bestaat uit acht Nederlandse kennisinstellingen en SURF, de IT-coöperatie voor onderwijs en onderzoek. Het heeft een enorme subsidie van 16,5 miljoen euro ontvangen via het Large-Scale Research Infrastructure (LSRI)-programma van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). De Universiteit Twente is een van de partners.
Dankzij de ontwikkeling van deze state-of-the-art infrastructuur kunnen wetenschappers nieuwe theorieën en methoden onderzoeken voor het modelleren, beheersen, optimaliseren en ontwerpen van de complexe energiesystemen van de toekomst en hun interacties met de samenleving in de komende eeuw.
Een unieke infrastructuur
De nieuwe onderzoeksinfrastructuur is de eerste in zijn soort zijn wereldwijd. Deze zal in staat zijn om de complexe energiesystemen dynamisch weer te geven, waardoor onderzoekers het energiesysteem van de toekomst kunnen simuleren en bestuderen voordat het wordt gebouwd. Dit unieke platform maakt het mogelijk om cruciale fenomenen te onderzoeken, zoals cyberfysische dynamica, verborgen instabiliteitsmodi, complexe interacties tussen controllers, zwermgedrag en cyberkwetsbaarheden, allemaal belangrijke uitdagingen die toekomstige energiewetenschappers moeten beheersen.
Gerwin Hoogsteen: 'Deze indrukwekkende infrastructuur markeert het begin van een verdere opschaling van Twente’s bottom-up benadering van energiemanagement voor een duurzame toekomst. Voor het eerst zullen we in staat zijn om de effecten van onze optimalisatie-algoritmen, die miljoenen gedistribueerde slimme apparaten aansturen, te bestuderen binnen een grotere fysieke netwerkomgeving. Dit inzicht is niet alleen cruciaal voor de veiligheid van de energievoorziening, maar ook om gedistribueerde regelsystemen weerbaar te maken tegen bijvoorbeeld cyberaanvallen.'
Nataly Bañol Arias: 'Bovendien worden deze regelacties uitgevoerd door op vermogenselektronica gebaseerde apparaten, die de ruggengraat vormen van moderne energiesystemen en de sturing en integratie van gedistribueerde energiebronnen mogelijk maken. Deze apparaten worden echter vaak ontworpen als onafhankelijke ‘black box’-systemen, zonder rekening te houden met hun dynamische interacties op systeemniveau. Aan de Universiteit Twente slaan we een brug tussen vermogenselektronica en energiemanagement met real-time besturing, om deze interacties te bestuderen en de netstabiliteit en interoperabiliteit van toekomstige elektriciteitsnetten te verbeteren.'
De noodzaak en urgentie
Energiesystemen over de hele wereld hebben te maken met een reeks uitdagingen. De elektrificatie van transport, verwarming en industrie leidt tot ongekende belasting en congestie, terwijl gedistribueerde hernieuwbare energiebronnen zoals zonnepanelen en het groeiende aantal digitale activa de complexiteit vergroten en de stabiliteit van het elektriciteitsnet bedreigen. Tegelijkertijd vraagt de behoefte aan nationale autonomie en veerkracht om een fundamentele heroverweging van de manier waarop we onze energienetwerken ontwerpen en exploiteren.
Wereldleider op dit gebied
Het consortium heeft al ervaring met het creëren en exploiteren van kleinere versies van dergelijke digitale tweelingen. De nieuwe infrastructuur zal deze activiteiten echter naar een geheel nieuw niveau tillen: hele landen kunnen worden gerepliceerd en geanalyseerd, evenals technologieën en systemen die nog niet eens bestaan.
Meer recent nieuws
wo 14 jan 2026VU-UT Interne Call 2026
do 27 nov 2025Peter Veltink volgt Maarten van Steen op als interim-directeur van DSI
ma 24 nov 2025Nieuwe manier om AI-hardware te optimaliseren
di 4 nov 2025Hoe maken we AI menselijker én inclusiever?
ma 8 sep 2025Quantum en veiligheid centraal bij bezoek Europol aan Universiteit Twente