Zintuiglijke aandoening

Studeren met een visuele beperking

Bij Een visuele beperking is er sprake van een geheel of gedeeltelijk functieverlies van het gezichtsvermogen en/of gezichtsveld na optimale correctie met bril of lenzen.

Niet of slecht zien kan het gevolg zijn van een oogaandoening, oogziekte, verwerking van visuele informatie in de hersenen (CVI) of een ongeluk. Ernstige visuele beperkingen zijn blindheid en slechtziendheid.

Kenmerken

Elke visuele handicap heeft zijn eigen kenmerken waarbij de omgeving niet goed gezien en geïnterpreteerd kan worden. De gevolgen zijn problemen met visuele en schriftelijke communicatie/informatie, veiligheid, oriëntatie, lezen, schrijven en hanteren/gebruiken van bepaalde voorwerpen.
De beperking kan betrekking hebben op:

  • Gezichtscherpte.
  • Gezichtveld (tunnelvisie).
  • Kwaliteit van het zicht (lichtgevoeligheid, kleurenwaarneming, contrastgevoeligheid, visuele beeldkwaliteit).
  • Interpretatie van visuele prikkels.

problemen in de onderwijssituatie

De visuele beperking levert vooral problemen bij:

  • Visuele communicatie/informatie.
  • Interpreteren van mondelinge informatie door het missen van non-verbale signalen.
  • Schriftelijke activiteiten tijdens de studie zoals het maken van toetsen en papers.
  • Toegankelijkheid onderwijsmateriaal.
  • Gebruik computer.
  • Volgen van college.
  • Verrichten van praktische werkzaamheden.
  • Samenwerken in werkgroepen.
  • Toe- en doorgankelijkheid gebouwen, onderwijsruimtes en campusterrein.
  • Lezen (lager leestempo, kost meer tijd).
  • Energieproblemen ten gevolge van de extra belasting die de beperking met zich meebrengt.

mogelijke onderwijsmaatregelen en voorzieningen

Een verklaring is nodig die de aanvraag voorzieningen en regelingen wegens persoonlijke omstandigheden rechtvaardigt. Procedure aanvraag voorzieningen: raadpleeg het stappenplan.

begeleiding

  • Intern afstemmen (samen met student) wat nodig en mogelijk is (spreiding van studieprogramma, maatwerk, toegankelijke toetsen, versoepelde aanwezigheidsplicht, beperken gebouwwisseling/lokaalwisseling).
  • Ondersteuning bij communicatie naar docenten/mentoren.
  • Ondersteuning bij het maken van een taakgerichte studieplanning en tijdspanning.
  • Overleg met de examencie over afwijken van de verplichte aanwezigheid en andere type opdrachten / alternatieve toetsing.
  • Ondersteuning bij afwijkende toetsvoorzieningen.

Onderwijsmaatregelen

  • Beperken van gebouwenwisselingen.
  • Roosteraanpassingen (met vast aanspreekpunt).
  • Aangepast studieprogramma en/of opdrachten.
  • Toegankelijk digitaal beschikbaar stellen van cursusmateriaal.
  • Afspraken over practica (extra begeleiding of vaste paractica partner, handelingen die niet uitgevoerd kunnen worden mondeling beschrijven).

Toetsvoorzieningen

  • Extra tijd.
  • Individuele ruimte.
  • Aangepaste verlichting.
  • Vergrote letters.
  • (eigen) laptop met ICT-ondersteuning (bv. brailleleesregel, vergrotingssoftware, voorleessoftware of voiceover).
  • Alternatieve toetsing.
  • Rustruimte spreiding toetsen, pauze tijdens toetsen of splitsen van toetsen in delen.
  • Aanpassing papierkleur.

bruikbare hulpmiddelen

leveranciers van hulpmiddelen

hulpmiddelen via zorgverzekeraar, thuiszorgwinkel, Gemeente en UWV

  • Bepaalde hulpmiddelen worden vergoed door de eigen zorgverzekeraar.
  • Maatwerkvoorzieningen (geen medische hulp) voor blijvend gebruik worden verstrekt vanuit de WMO van de gemeente.
  • Bepaalde hulpmiddelen of voorzieningen bij het volgen van een opleiding worden onder voorwaarden verstrekt door het UWV.

Raadpleeg de Hulpmiddelenwijzer voor meer informatie over de diverse hulpmiddelen.

Interne Aanbod begeleiding

Voor opleidingsgebonden begeleiding is de studieadviseur van de opleiding het eerste aanspreekpunt.
Voor opleidingoverstijgende individuele begeleiding en advisering zijn de studentbegeleiders van Student Affairs Coaching & Counselling te raadplegen.

interne aanbod ondersteuning

UT ondersteuningsaanbod van trainingen, workshops, studievaardigheden.

regelingen bij studiebeperking

Raadpleeg de studentendecaan bij interne en externe (financiële) regelingen.

UT regelingen

  • BSA (Bindend Studieadvies).
  • FOBOS (Financiële Ondersteuning Bijzondere Omstandigheden Student).

Externe regelingen

externe aanbod begeleiding en ondersteuning

  • Dedicon,
    Service voor digitaliseren van studieboeken in een aangepast toegankelijk formaat.
  • Bartimeus en Visio
    Expertisecentra voor mensen met een visuele beperking.

Tips voor docenten

  • Wees er van bewust dat lichaamstaal niet of in mindere mate wordt waargenomen.
  • Spreek duidelijke taal, stel heldere vragen, informeer en adviseer helder.
  • Gebruik passende toonzetting. Zo kunnen misinterpretaties voorkomen worden.
  • Onderwijsmateriaal digitaal en toegankelijk aanleveren (in bewerkbare tekstbestanden .doc of .txt).
  • Op tijd aanleveren van boekenlijst (omzetten in braille/gesproken boek/digitale vorm).
  • Geef toelichting bij plaatjes.
  • Verklaar waar signaalwoorden (die, deze, hier, daar) naar verwijzen.
  • Geef toelichting bij wat er op het bord geschreven wordt.
  • Geef samenvatting van colleges.
  • Diagnostische toetsmogelijkheden (een proeftoets maken om bijvoorbeeld te kijken hoe er wordt gevraagd, om je aanpassingen uit te proberen en om delen van de stof te toetsen).

Overzicht deskundigheid bevorderende activiteiten voor docenten en studiebegeleiders.

Tips bij practica

  • Instructies mondeling geven en niet voordoen, bij voorkeur persoonlijk van docent.
  • Veiligheid practicumlokaal en middelen waarborgen.
  • Toetsen op vaardigheden die student kan uitvoeren en vaardigheden uitvoeren met assistentie.
  • Aangepaste, extra verlichting.
  • Extra begeleiding door practicumdocent.
  • Extra tijd.
  • Handelingen die je niet uit kunt voeren, mondeling beschrijven.
  • Hulp bij oefenen practicumvaardigheden.
  • Toegankelijk (aangepast) lokaal.
  • Vaste practicapartner.
  • Vrijstelling voor bepaalde onderdelen (indien mogelijk).

Tips bij toetsen maken

  • Leesbaar: 12 puntsletter, schreefloos lettertype (Arial), regelafstand 1,5.
  • Toelichten van plaatjes en grafieken.
  • Toets met geschikt kleurgebruik/kleurcontrast.

Tips voor studenten

  • Zorg dat betrokkenen weten dat jij een visuele beperking hebt door het zelf te melden of door gebruik te maken van de diensten van de studieadviseur. Zorg dat de docenten vooraf zijn geïnformeerd over de wijze waarop zij met jouw beperking rekening kunnen houden.
  • Maak duidelijk afspraken over informatievoorziening (bijvoorbeeld per e-mail), vraag bijvoorbeeld de docent aantekeningen te mailen.
  • Vraag bij colleges, presentaties waarbij beeldmateriaal wordt gebruikt om een samenvatting of toelichting vooraf.
  • Gebruik een voicerecorder of audionotetaker voor het maken van aantekeningen.
  • Zet verlichting aan tijdens studeren.
  • Pas het contrast op je laptop aan.
  • Check de toegankelijkheid van gebouwen en maak melding van problemen die je ondervindt.

Informatiebronnen

Websites

Video/Film