Zintuiglijke aandoening

Studeren met een auditieve beperking

een auditieve beperking is een aandoening aan het gehoor dat kan variëren van slechthorendheid (verminderd gehaaor aan één of beide oren) tot doofheid (volledig gehoorverlies in beide oren).

Hieronder vallen naast doofheid en slechthorendheid ook oorsuizen (tinnitus, ziekte van Ménière) en overgevoeligheid voor geluid (Hypercusis). Slechthorendheid kan aangeboren zijn, waarbij ook erfelijkheid een rol kan spelen, of verworven zijn door ziekte, ongeval of gehoorschade.

kenmerken

De auditieve beperkingen kunnen op verschillende manieren tot uiting komen:

  • Te zachte (of te harde) geluiden worden niet of niet goed opgevangen.
  • Hoge of lage geluiden worden niet of niet goed opgevangen.
  • Harde geluiden kunnen pijn veroorzaken.
  • De communicatie wordt merkbaar belemmerd en er treden begripsproblemen op.

De auditieve stoornis belemmert de communicatie op zowel inhoudsniveau (wat wordt er gezegd, de informatie) als betrekkingsniveau (hoe het wordt gezegd, wat wordt bedoeld). Slechthorendheid gaat vaak samen met sociaal isolement, onzekerheid, verminderd cognitief functioneren, gevoelens van grotere afhankelijkheid, en mogelijk ook psychische klachten als angst en depressie
Deelnemen aan de gebruikelijke manieren van communicatie kost meer inspanning waardoor eerder vermoeidheid optreedt.

Problemen in de onderwijssituatie

De slechthorende kan nog gedeeltelijk afgaan op auditieve informatie. Er is nog een restgehoor dat een maat is voor de graad van slechthorendheid. De dove daarentegen is uitsluitend aangewezen op visuele informatie. Beiden - zowel de slechthorende als de dove - maken gebruik van liplezen (spraakafzien). Dat omvat ook mimiek, houding en ondersteunende gebaren.
Raadpleeg gespreksrichtlijnen voor goedhorenden in de omgang van slechthorenden (Oorakel informatie en advies).

aard en mate van de gehoorbeperking

Afhankelijk van de aard en mate van de gehoorbeperking (aangeboren of verworden) kunnen zich op verschillende gebieden problemen voordoen zoals: 

  • Moeite met sociale interactie: contacten leggen, discussiëren, informatie verkrijgen.
  • Problemen in de communicatie mede door:
  • Rumoer, storende bijgeluiden en akoestiek.Achterstand op taalkundig gebied. 

Studenten met een auditieve beperking ervaren in de onderwijssituatie vooral problemen bij:

  • Communicatie bij het volgen van colleges, groepsgesprekken, practica en toetsen (waarbij liplezen en aantekeningen maken tegelijkertijd lastig is). 
  • Het deelnemen en werken binnen projectgroepen.
  • Presentaties en mondelinge toetsen.
  • Auditief lesmateriaal.
  • Verwerken van studiemateriaal en schriftelijke opdrachten.
  • Veiligheid, het missen van de signaalfunctie van geluid kan gevaar opleveren.
  • Het verwerven en het doen van een stage.

mogelijke onderwijsmaatregelen en voorzieningen

begeleiding

  • Ondersteuning bij communicatie naar docenten/mentoren.
  • Ondersteuning bij studieprogramma op maat.

onderwijsmaatregelen

  • Goede zaalverlichting om het liplezen mogelijk te maken.
  • Schriftelijke ondersteuning van colleges (PowerPoint, prezi, sheets, bord).
  • Studieprogramma op maat.
  • Groepsopdrachten in aparte ruimte plannen.
  • Gestructureerd toegankelijk studiemateriaal.
  • Belangrijke mededelingen (ook bij toetsen) schriftelijk aanbieden.
  • Alternatieve toetsing (in plaats van mondeling of presenteren).

Voorzieningen

Bruikbare hulpmiddelen

  • Soloapparatuur (individuele zend- en ontvangapparatuur), UT-bruikleen. Informatie: coördinator diversiteit.
  • Smartphone als luisterhulp: 'hearing aid' of 'sound amplifier' in Apple store of Play store.

hulpmiddelen via zorgverzekeraar, thuiszorgwinkel, Gemeente en UWV

  • Bepaalde hulpmiddelen worden vergoed door de eigen zorgverzekeraar.
  • Bepaalde hulpmiddelen of voorzieningen bij het volgen van een opleiding worden onder voorwaarden verstrekt door het UWV.

Raadpleeg de Hulpmiddelenwijzer of hoorinfotheek voor meer informatie over de diverse hulpmiddelen.

Interne Aanbod begeleiding

Voor opleidingsgebonden begeleiding is de studieadviseur van de opleiding het eerste aanspreekpunt.
Voor opleidingoverstijgende individuele begeleiding en advisering zijn de studentbegeleiders van Student Affairs Coaching & Counselling te raadplegen.

interne aanbod ondersteuning

UT ondersteuningsaanbod van trainingen, workshops, studievaardigheden.

regelingen bij studiebeperking

Raadpleeg de studentendecaan bij interne en externe (financiële) regelingen.

UT regelingen

  • BSA (Bindend Studieadvies).
  • FOBOS (Financiële Ondersteuning Bijzondere Omstandigheden Student).

Externe regelingen

externe aanbod begeleiding en ondersteuning

tips voor docenten/begeleiders

Studenten met een auditieve beperking zijn meer afhankelijk van non-verbale communicatie en hulpmiddelen. E-mail is voor hen een waardevol communicatiemiddel.

  • Spreek duidelijk en uitsluitend met je gezicht naar de zaal gericht en zet je betoog niet voort als je op het bord schrijft.
  • Zorg dat voor voldoende verlichting in de zaal/lokaal.
  • Herhaal vragen en opmerkingen uit de zaal.
  • Gebruik lichaamstaal.
  • Gebruik de zender van soloapparatuur als daarom wordt verzocht.
  • Probeer onrust, rumoer en omgevingsgeluiden (bijvoorbeeld airconditioning) tegen te gaan.
  • Maak waar mogelijk gebruik van visuele media met transcript of ondertiteling.
  • Schrijf belangrijke informatie op schrift/bord.
  • Stel collegemateriaal digitaal ter beschikking.
  • Zie toe op gedisciplineerd discussiegedrag in werkgroepen.
  • Gebruik email als communicatiemiddel.

Overzicht deskundigheid bevorderende activiteiten voor docenten en studiebegeleiders.

Bij persoonlijke contacten met docenten / begeleiders

  • Vraag bij het maken van een afspraak hoeveel tijd de student denkt nodig te hebben. Gesprekken kunnen wegens de beperking langer duren.
  • Zorg dat er voldoende licht op je gezicht valt. Ga tegenover de student zitten en laat de student met de rug naar het raam gekeerd zitten.
  • Houd je gezicht vrij als je praat, praat langzaam (zonder te overdrijven) en kijk de student aan.
  • Vraag de student iets op te schrijven als je iets niet kunt verstaan.
  • Beperk het omgevingsgeluid in de ruimte (ruisen van de computer, open raam).

Raadpleeg de gespreksrichtlijnen voor goedhorenden in de omgang met slechthorenden.

tips voor studenten

  • Zorg dat betrokkenen weten dat jij slechthorend bent door het zelf te melden of door gebruik te maken van de diensten van de studieadviseur. Zorg dat docenten vooraf zijn geïnformeerd over de wijze waarop zij met jouw beperking rekening kunnen houden.
  • Vraag aan een medestudent aantekeningen te mogen overnemen.
  • Vraag bij colleges waarbij (audio)visueel materiaal wordt gebruikt om ondertiteling, een samenvatting of toelichting vooraf.
  • Ga dicht bij de docent zitten om te kunnen liplezen en de docent jou ook goed kan zien.
  • Maak gebruik van webshare.
  • Raadpleeg de studietips onder de beperkingsgroep ‘horen’ van expertisecentrum Handicap & Studie.

informatiebronnen

Literatuur/publicaties

websites

Video/films