Psychische problematiek

Studeren met somberheidsklachten en depressie

Een sombere stemming, gevoel van leegte en het verlies van interesse en plezier.

Bij een aanhoudende en blijvende somberheid is er vaak sprake van een depressie. Dit kan eenmalig voorkomen maar ook periodiek terugkeren. De ernst van een depressie wordt mede bepaald door de duur en intensiteit van de symptomen en de gevolgen voor het dagelijks leven en het sociale functioneren. Somberheid en depressieve klachten kunnen de studieprestaties op verschillende manieren beïnvloeden en diverse lichamelijke en psychische klachten geven. Een depressie kan ook het gevolg zijn van een lichamelijke aandoening.

KENMERKEn

psychisch

  • Sombere gevoelens, verminderde belangstelling, nergens zin in hebben.
  • Waardeloos gevoel / schuldgevoel. Gevoel een last voor anderen te zijn.
  • Vervlakking van emoties, gevoel van leegte.
  • Gevoel van angst, wanhoop, machteloosheid.
  • Terugkerende gedachten over dood en zelfdoding.

lichamelijk

Gedachten en Gedrag

  • Prikkelbaar en piekeren.
  • Concentratieproblemen, vergeetachtigheid.
  • Besluiteloosheid.
  • Komt tot weinig actie.
  • Traagheid in denken.
  • Wanhopig, moedeloos.

Problemen in de onderwijssituatie

  • Vermoeidheid en concentratieverlies bij toetsen en tentamens.
  • Verstoord korte termijn geheugen bij colleges volgen, bestuderen van studiemateriaal en informatie verwerken.                                                           
  • Aanwezig zijn bij onderwijsactiviteiten.
  • Moeite met plannen en plannen maken.
  • Moeite iets af te maken.
  • Deelnemen aan projectgroep: samenwerken / presenteren.
  • Deelname aan practica.
  • Motivatie en inzet.

Mogelijke onderwijsmaatregelen en voorzieningen

Een verklaring is nodig die de aanvraag voorzieningen en regelingen wegens persoonlijke omstandigheden rechtvaardigt. Procedure aanvraag voorzieningen: raadpleeg het stappenplan.

begeleiding / onderwijsmaatregelen

  • Periodieke extra begeleidingsgesprekken.
  • Bespreek en bied hulp bij het maken van een aangepast haalbaar studieprogramma als de depressie studievertraging veroorzaakt of om ruimte te geven voor therapeutische behandeling.
  • Student motiveren professionele hulp te zoeken, bied hulp bij doorverwijzing naar de studentenpsycholoog.
  • Verwijs naar de studentendecaan voor het aanvragen van een (financiële) ondersteuning binnen of buiten de UT.
  • Ondersteun bij tijdelijke studieonderbreking voor deeltijd- of dagbehandeling.

Toetsvoorzieningen

  • Aparte ruimte bij toetsen.
  • Rustruimte.

Bruikbare hulpmiddelen

De geboden tools zijn niet bedoeld ter vervanging van professionele psychologische of medische hulpverlening, maar een aanvulling op de gewone 'spreekkamerhulpverlening' bij een bevoegde (huis)arts of psycholoog. Neem bij psychische klachten contact op met de studentenpsycholoog of een externe reguliere hulpverlener.

  • Mindfulnesstraining
    Intern trainingsaanbod van Student Affairs Coaching & Counselling (UT).
  • Grip op je dip
    Samen met anderen een on-line cursus (via gesloten chat) om te voorkomen dat iemand lang in een dip blijft zitten of in een depressie raakt. De cursus is geen therapie.
  • Voluit leven
    Zelfhulpcursussen voor mensen die het leven als onbevredigend ervaren en/of last hebben van stress, pijn, vermoeidheid, sombere gevoelens of angst.
  • Ontspanningsoefeningen tegen depressie (geluidsopnames) - bijvoorbeeld van het Fonds Psychische Gezondheid.
  • Mindfulness coach app
    App van VGZ met oefeningen om te leren ontspannen en mediteren.
  • Kleur je leven
    On-line behandelprogramma met begeleiding op afstand. Met o.a. een stemmingsdagboek en video's met oefeningen. Ontwikkeld door het Trimbos-instituut.
  • MoodGYM
    Een zelfhulpprogramma bij angst, paniek en het voorkomen van een depressie. Ontwikkeld door het Centrum voor Geestelijke Gezondheidsonderzoek aan de Australian National University. Vertaald door Molemann Mental Health. 
  • Therappi stemming
    Stemmingsdagboek App.

Interne begeleidingsaanbod

Voor opleidingsgebonden begeleiding is de studieadviseur van de opleiding het eerste aanspreekpunt.
Voor opleidingoverstijgende individuele begeleiding en advisering zijn de studentbegeleiders van Student Affairs Coaching & Counselling te raadplegen.

interne ondersteuningsaanbod

UT ondersteuningsaanbod van trainingen, workshops, studievaardigheden.

regelingen bij studiebeperking

Raadpleeg de studentendecaan bij interne en externe (financiële) regelingen.

UT regelingen

  • BSA (Bindend Studieadvies).
  • FOBOS (Financiële Ondersteuning Bijzondere Omstandigheden Student).

Externe regelingen

Externe aanbod begeleiding en ondersteuning

Om gebruik te maken van het externe begeleidingsaanbod Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ) is een verwijzing van de huisarts nodig. Vergoeding voor psychologische hulp is opgenomen in het basispakket van de zorgverzekeraar. Het eigen risico is hierop van toepassing. 

Ondersteuning met verwijzing van de huisarts

  • PsyQ Enschede
    Zowel individuele behandeling als combinatie met on-line behandeling bij somberheidsklachten en depressie.
  • Mediant GGZ Enschede
    Individuele behandeling een eHealt ondersteuning bij depressieve kalchten.
  • MaxErnst GGZ Hengelo
  • Dimence GGZ Almelo, Deventer, Zwolle.

Raadpleeg tevens het externe aanbod bij studeren met psychische problematiek.

Ondersteuning zonder verwijzing en/of kosten

Tips voor docenten

  • Duidelijke feedback geven.
  • Betreffende student wijzen op de mogelijkheden van begeleiding en ondersteuning, doorverwijzen naar studieadviseur en studentenpsycholoog.

Overzicht deskundigheid bevorderende activiteiten voor docenten en studiebegeleiders.

Tips voor studenten

  • Neem contact op met de studentenpsycholoog.
  • Wees open over je klachten (en eventuele medicijngebruik), bijvoorbeeld tegenover je studieadviseur of studentendecaan.
  • Bezoek de huisarts om je situatie te bespreken en eventuele medische oorzaken uit te sluiten.
  • Regelmatig leefpatroon en voldoende beweging.
  • Mindfulness training uit het aanbod van de UT.

informatiebronnen

Literatuur/publicaties

Informatie voor begeleiders

websites

  • Ik student
    Persoonlijke ervaringen van studenten met moeheid, stress, overspannenheid, somberheid en ander ongemak. Een het verband van deze klachten met studie en het studentenleven.
  • Depri&dan
  • Multiculturele jongeren website met informatie over depressieve gevoelens en wat je er zelf aan kunt doen.
  • Over je kop
    Nieuws, events en info over je kop. Met o.a. informatie over angst, stress en depressie.
  • Grip op je dip
    Informatie, tips en online hulp voor jongeren bij somberheid en depressie.
  • MIND Blue 
    Online community waar mensen met een depressie en hun naasten ervaringen kunnen delen én met elkaar in contact kunnen komen. Initiatief van Fonds Psychische gezondheid/Korrelatie en het Landelijk Platform GGz.

Video/films